'De Zaak' (Canvas): de moorden van András Pandy

D

e recherche concentreerde zich op materiële bewijzen en psychologische motieven: beide waren even moeilijk. Het verhaal van een zoektocht naar de waarheid achter zes moorden zonder lijk.

22 januari 1992. Een jonge vrouw meldt bij de politie dat haar vader haar, en haar zussen, al jaren seksueel misbruikt. Ze vertelt er ook bij dat zes leden van haar familie mysterieus zijn verdwenen. De jonge vrouw is Agnes Pándy. Haar vader is de protestantse dominee, András Pándy.
Ondanks de ernst van de aantijgingen, wordt het dossier zonder gevolg in de kast gelegd.

Vijf jaar later komt het daar terug uit. Dit land staat ondertussen op zijn kop als gevolg van de zaak Dutroux. Politie en gerecht liggen zwaar onder vuur omdat ze kinderverdwijningen en seksueel misbruik onvoldoende ernstig nemen. Met de 'witte mars' uiten massaal veel mensen hun verontwaardiging over de gebrekkige gang van zaken.
Bij het uitvlooien van het archief van de Cel Verdwijningen, ontdekt men dat zes leden van eenzelfde familie zijn verdwenen.
Het dossier komt in handen van speurder François Monsieur. Ondanks het feit dat het dossier een 'cold case' is – de familieleden zijn al tien jaar verdwenen - bijt Monsieur er zich in vast. Hij voelt meteen aan dat het niet zomaar om verdwijningen gaat. Uit het dossier blijkt dat András Pándy krampachtig tracht te bewijzen dat zijn familie nog in leven is. Dit lijkt op een constructie.

András Pándy wordt internationaal geseind. Desondanks loopt hij twee maanden later, in oktober 1997, recht in de armen van de speurders. Hij wordt meteen gearresteerd. Volgens François Monsieur was deze arrestatie "pure bluf", want strikt genomen hadden ze niet meer in handen dan in '92.

De huizen van Pándy, in Molenbeek en in Brussel, worden ondersteboven gekeerd. Men vindt de eerste dag al menselijke resten. De speurders hebben het gevoel goed bezig te zijn. Maar het DNA van de beenderen, zo blijkt later, stemt niet overeen met het DNA van de verdwenen leden van de familie Pándy.

En dan, in november '97, kantelt het dossier op een merkwaardige wijze. Agnes Pándy, de dochter van, wordt zwaar op de rooster gelegd. Ze gaat door de knieën: haar vader heeft de zes familieleden vermoord en zij heeft hem daarbij geholpen. Meer nog, ze doodde zelf haar moeder en haar broer. 

Het wordt ook duidelijk waarom de speurders geen stoffelijke resten vonden. Vader en dochter deden de lichamen verdwijnen door ze op te lossen in een ontstoppingsproduct.   

De politie reconstrueert deze macabere werkwijze. Hun omstreden "Operatie Dissolver" bevestigt dat een menselijk lichaam haast totaal kan opgelost worden. 
András Pándy blijft de feiten ontkennen. Maar zijn dagboeken bevestigen – zij het heel cryptisch – alle details van de bekentenis van Agnes.  

Hoewel het materiële bewijs erg beperkt is, speurders spreken over de bijna perfecte moord, wordt András Pándy door het Brusselse hof van assisen veroordeeld tot levenslang. Zijn dochter Agnes krijgt 21 jaar.

De vraag blijft waarom er niet vroeger gevolg is gegeven aan de noodkreet van de kinderen van Pándy. Agnes Pándy stapte in 1992 zelf naar de politie en Timea Pándy schreef in 1986 al een brief aan officiële instanties waarin ze bescherming vraagt voor haar jongere zussen. Mijn vader, zo beweert ze, pleegt incest. Meer nog, hij is de vader van mijn  kind. Amper een paar maanden na deze brief worden de eerste familiemoorden gepleegd…

Speurders François Monsieur, Karel Vastesaeger, Joan De Winne en architect Raf De Saeger vertellen over dit bizarre onderzoek waarin kennis van architectuur en chemie minstens even belangrijk waren als speurderszin.

'De Zaak', dinsdag 28 oktober om 22.05 uur op Canvas.