Een documentaire over Ricardo Semler in 'Changemakers'

Mensen zoals de Braziliaanse topondernemer Ricardo Semler, die schatrijk werd door zijn werknemers gelukkig te maken.

De toverformule van Semler: zo weinig mogelijk regels, zoveel mogelijk autonomie en zo min mogelijk managers. Doe waar je zin in hebt, als je werk maar op tijd af is. Semler schreef tal van bestsellers over zijn vernieuwende ideeën. Time magazine doopte hem tot 'global leader of tomorrow', want naast ons werk wil hij ook het onderwijs en onze manier van samenleven veranderen.

Het kan ook anders
De makers van 'Changemakers' trokken naar vijf plaatsen op de wereld waar vastgeroeste structuren fundamenteel zijn veranderd door mensen die de bal aan het rollen brachten omdat ze anders durven denken en vooral handelen.

'Changemakers' zijn mensen die inspireren, ons confronteren met ons kortzichtig denkpatroon en bewijzen dat er werkbare alternatieven zijn voor financiële structuren, de economie, bedrijfsorganisaties, natuurbescherming, enz.  Ze zien oplossingen waar anderen enkel problemen zien. Ze vertrekken niet vanuit een systeem, maar veranderen het systeem, bottom-up. 'Changemakers' is een reeks over vijf van die gepassioneerde mensen met een progressieve visie op onze toekomst en hoe het ook anders kan.

Ricardo Semler
De Braziliaan Ricardo Semler doet de dingen graag anders. Na een burn-out reorganiseerde hij het familiebedrijf Semco door twee derde van de managers te ontslaan en ruimte te geven aan werknemers om hun eigen werk te organiseren en nieuwe ideeën te ontwikkelen.

Semco: een succesvol bedrijf met gelukkige werknemers
Controle is een illusie volgens Ricardo Semler.  Daarom komen en gaan zijn werknemers wanneer zij het willen. Vergaderingen zijn toegankelijk voor alle werknemers, iedereen heeft het recht om over alles mee te beslissen, ook over hun loon en zelfs wie hun baas is. De winst wordt verdeeld over alle werknemers.

Ricardo Semler woont ver weg van zijn bedrijven en komt er nog zelden. Hij gelooft dat als medewerkers vrijheid en vertrouwen krijgen, ze meer verantwoordelijkheid nemen. Werknemers die het naar hun zin hebben, zijn gelukkiger en ook productiever.

Dankzij zijn revolutionaire ideeën over democratische bedrijfsvoering kende Semco de eerste tien jaar na de transformatie een fenomenale groei van 900%. Ricardo Semler paste z’n formule ook toe in andere bedrijven en bouwde een succesvol zakenimperium uit.  Hij is wereldwijd een veelgevraagd spreker (op conferenties), krijgt een gastleerstoel in Harvard, wordt door Time Magazine tot ‘global leader of tomorrow’ gedoopt en hij schrijft meerdere boeken over zijn visie die stuk voor stuk internationale bestsellers worden.

Lumiar: een school waar kinderen baas zijn
Toch wordt de toverformule van Semler op veel wantrouwen onthaald. Vertrouwen en openheid zijn begrippen die veel managers doen huiveren. Semler ondervindt ook dat niet iedereen kan functioneren in zo’n vrije structuur. Ricardo Semler: 'Mensen willen geen controle loslaten, omdat ze dan de richting niet kunnen bepalen'.

En dus stampte hij z’n eigen onderwijssysteem uit de grond: Lumiar school.  Hij past in zijn scholen dezelfde principes toe als in z’n bedrijven. Leerlingen leren om na te denken voor zichzelf en verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen keuzes en beslissingen. Kinderen krijgen het gevoel dat leren geweldig is. Ze krijgen les over wat ze zélf interessant vinden. Onderwijzers krijgen de opdracht om te ontdekken wat de leerlingen willen leren, niet wat ze volgens hen moéten leren.

Mellos: een nieuwe vorm van samenleven
Na de bedrijfswereld en het onderwijs wil Ricardo Semler ook de manier waarop we samenleven reorganiseren. Een ideale samenleving waarin duurzaamheid, innovatie en democratie centraal staan. In het Braziliaanse dorp Mellos bouwt hij aan een leefgemeenschap waar bewoners niet van elkaar gescheiden leven door muren en prikkeldraad. Het wordt een samenleving waar er geen plaats is voor isolement en arm en rijk door elkaar leeft. Ricardo Semler: 'In Mellos laten we zien dat veiligheid niet ontstaat door muren op te trekken. Veiligheid ontstaat doordat mensen relaties met elkaar aangaan.'

'Changemakers' is een productie van Canvas naar een idee van Isabelle Boutriaux en Nahid Shaikh. Verder werkten mee: Griet Boulat, Mieke Ghys, Aster Van de Vijver, Githa Kockaerts en Sarah de Bisschop.

'Changemakers', woensdag 5 oktober om 21.35 uur op Canvas.