Thomas Vanderveken trakteert vier bekende gasten op een magische nacht in de mooiste musea van ons land

Tweede editie: vier werken, vier musea
In deze tweede editie van 'Een nacht in het museum' mag Thomas vier nieuwe gasten blij maken: acteur, presentator en muzikant Wim Opbrouck, actrice, scenariste en social mediafenomeen Elisabeth Lucie Baeten, schrijver Herman Brusselmans en voetbalanaliste Imke Courtois. Thomas verrast hen telkens met één topwerk uit de collecties van vier musea: de Bing of the Ferro Lusto van Panamarenko (M HKA), De Dood van Marat van Jacques-Louis David (KMSKB), het Reliekschrijn van de Heilige Ursula van Hans Memling (Museum Sint-Janshospitaal Brugge) en La Voix du Sang van René Magritte (Magritte Museum).

Magische nachten
Het is de natte droom van menig kunstliefhebber: overnachten bij een iconisch werk in een leeg museum. Wanneer de drommen bezoekers de majestueuze museumzalen hebben verlaten en de stilte de kunstwerken nog meer laat spreken.

Thomas Vanderveken: 'Gemiddeld kijkt een museumbezoeker 28 seconden naar een kunstwerk, maar wat heb je dan werkelijk gezien? Wat als je een hele nacht de tijd neemt? Mijn gast en ik gaan voor slow time en een magische slapeloze nacht.'

De nacht biedt een unieke kans om dicht bij het kunstwerk te komen, letterlijk en figuurlijk. Thomas en zijn gast geven hun ogen volop de kost, drinken en dineren bij het werk.

Thomas gidst zijn invité door de boeiende achtergrondverhalen die hij in de vorm van reportages en gesprekken met experts voorbereidde. Die helpen het werk te doorgronden en er anders naar te kijken. En dan is er nog Thomas’ geheime wapen: de mystery guest. Een bekende kunstenaar die ’s nachts op bezoek komt en een persoonlijke en bevlogen bloemlezing brengt.

Reageerde Thomas’ gast bij het begin van de nacht nog lauwtjes op het keuzewerk, dan is de kans groot dat hij tegen het aanbreken van de ochtend helemaal is verk(n)ocht. Vanuit een comfortabel bed mag hij nog even verder dromen. ​ ​ ​ ​ ​

Wim Opbrouck bij de Bing of the Ferro Lusto van Panamarenko (dinsdag 11 februari)
​In de eerste aflevering van dit tweede seizoen nodigt Thomas Vanderveken acteur, presentator en muzikant Wim Opbrouck uit om te overnachten in het M HKA (Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen) bij de Bing of the Ferro Lusto van Panamarenko. De imposante zeven meter brede vliegende schotel is een laat werk van de Antwerpse kunstenaar en het hoogtepunt van zijn levensproject Viaggio alle Stelle, ofte Reis naar de Sterren.

Hoewel hij minder vertrouwd is met het werk dat Thomas voor hem uitkoos, out Wim zich bij de onthulling als grote fan van Panamarenko: ‘Thomas, hier kunnen we 10 dagen naar kijken! Absoluut één van mijn lievelingskunstenaars.’ Daarin is hij niet alleen. Panamarenko is één van onze bekendste en meest geliefde kunstenaars. Zijn werken verwonderen, ontroeren en spreken het eeuwige kind in ons aan. Toch schuilt er ook een grote ernst in zijn poëtische tuigen. Wim ontdekt tijdens de nacht dat de Bing niet zomaar als ‘n ludieke jongensdroom van Panamarenko kan worden weggezet. De vliegende schotel is het resultaat van een ontembare drang naar vrijheid en een levenslange fanatieke zelfstudie.

Bart De Baere, directeur van het M HKA: ‘In essentie gaat zijn kunst over vrijheid, kunnen bewegen. Het ultieme beeld daarvan is als je kan ontsnappen aan de zwaartekracht. En de max daarvan is niet alleen ontsnappen aan de zwaartekracht, maar naar de sterren gaan. De max van de max dus, zo ver je kunt denken.’

Kunstenaar Rinus Van de Velde bewondert de ernst in Panamarenko’s aanpak: ‘Zijn ruimteproject is theoretisch onderbouwd. Hij heeft daarover gestudeerd, formules bedacht. Dat vind ik mooi aan dat soort kunstenaarschap en probeer ik zelf ook te doen. Daar serieus mee om te gaan. Niet als spelletje te beschouwen of een manier om me bezig te houden, maar daar echt in te geloven.’

Ook onder de wetenschappers heeft Panamarenko fans. Kosmoloog Thomas Hertog dicht Panamarenko een unieke plaats toe op het snijvlak van kunst en wetenschap: ‘Hij gebruikt formules en wiskunde om emotie in zijn werk te leggen. Hij positioneert zich in de onontgonnen sfeer tussen wetenschap en kunst.’

​Die unieke plaats eist Panamarenko al vroeg in zijn carrière op. Met de steun van Duits kunstenaar Joseph Beuys groeit hij uit tot één van de boegbeelden van de na-oorlogse Europese avant-garde.

Bart De Baere: ‘Als je kijkt naar de kunst in de wereld nu, dat is de taal van die avant-garde, van kunstenaars als Panamarenko en Beuys die hebben gezegd: je kan met alles kunst maken. Dat betekent niet dat alles kunst is. Dat is een even grote of misschien nog grotere uitdaging dan een schilderij maken. Dat is de basis waarop over heel de wereld nu kunst wordt gemaakt.’

Toch krijgt Panamarenko vaak ook tegenwind. Een veel gehoord commentaar is dat zijn tuigen niet luchtwaardig zijn. Een dooddoener volgens Wim. De Bing of the Ferro Lusto kan wel degelijk vliegen, voor wie erin gelooft.

Wim Opbrouck: ‘De Bing is onze dreamcatcher. De module die ons ergens naartoe kan brengen. Panamarenko heeft ons veel meer doen denken en doen dromen: er bestaat altijd een mogelijkheid om naar de sterren te gaan.’

Met o.a. Wim Opbrouck (nachtgast), Rinus Van de Velde (kunstenaar), Thomas Hertog (kosmoloog), Bart De Baere (directeur M HKA), Piet Van Hecke (kunsthistoricus M HKA) Eveline Hoorens (weduwe Panamarenko), Anny De Decker (ontdekster Panamarenko), Lieven Declerck (kunstverzamelaar).

'Een Nacht in het Museum', vanaf dinsdag 11 februari om om 21.20 uur op VRT Canvas en VRT MAX.