'De Cel Vermiste Personen' (Eén): 'Slecht nieuws brengen, is beter dan geen nieuws hebben.' - INTERVIEW

Alain Remue en Fatma Taspinar. Jullie hebben samen de docureeks 'De Cel Vermiste Personen' gemaakt. Kunnen jullie even kaderen wat het opzet precies is?

Alain Remue (hoofd Cel Vermiste Personen): 'De Cel Vermiste Personen bestaat 25 jaar en we vonden het belangrijk om daar iets speciaals rond te doen. En dat is dan een televisiereeks van vier afleveringen geworden waarbij we zowat alle activiteiten van de Cel in beeld hebben gebracht… We zijn ermee begonnen op 1 januari en we hadden al direct de verdwijning van Frederik Vanclooster in Vilvoorde, de zoon van 2 VRT-journalisten. Daar is een volledige aflevering aan gewijd. En ook de andere drie afleveringen hebben een hoofdthema. Door het coronavirus hebben we wel wat moeten bijsturen en hebben we sommige dingen niet kunnen brengen. Maar we hebben het onder meer over het ontstaan van de cel, over de zoekacties en over de zogenaamde 'cold cases', dus de onopgeloste zaken.'

Vertel eens wat meer over die 'cold cases'?

Alain: 'Voor de reeks zijn we naar het Zennegat geweest met de vader van Liam Vanden Branden, wiens verdwijning tot op heden nog niet werd opgelost. Hiermee tonen we aan hoe erg het is om niet te weten wat er met een vermiste mens is gebeurd.'

Fatma Taspinar (Programmamaakster): 'Ja. Want een vermiste is eigenlijk ook een 'gemiste'. Dat wilden we graag vertellen. Zo zijn we bij de zoon geweest van een vrouw die destijds met haar wagen was vertrokken en intussen al 10 jaar vermist was. Bij een geplande doorzoeking van een kanaal, dat is iets wat de Cel uit zichzelf op gezette tijden doet, werd de auto met daarin die vrouw gevonden. Dat was voor haar zoon een 'opluchting', omdat hij nu eindelijk wist wat er met zijn mama was gebeurd. Want hij wist wel dat zijn moeder waarschijnlijk uit het leven was gestapt, maar doordat ze nog niet was teruggevonden, had hij dat nooit echt kunnen afsluiten.'

Alain: 'Je moet weten, dat is iets wat ik heb moeten leren. Slecht nieuws brengen, is altijd beter dan geen nieuws hebben. Voor familie en vrienden is het verschrikkelijk om niet te weten wat er met de 'gemiste' is gebeurd. Helaas zijn er nog steeds een aantal zaken waarbij we dat nieuws nog niet hebben kunnen brengen.'

Maar blijf je altijd hopen om een 'cold case' alsnog opgelost te krijgen?

Alain: 'Die hoop koester je altijd, maar je moet ook realistisch blijven. Er zullen altijd zaken zijn die we wellicht nooit kunnen oplossen. Het is écht zo dat de eerste 24 uur na een verdwijning de belangrijkste zijn. Hoe meer tijd er daarna verstrijkt, hoe moeilijker het wordt om nog succes te boeken. Dan moet je echt soms hopen op een 'gelukkig toeval'. Maar dat is eerder schaars.'

Fatma, waar stond jij versteld van bij het maken van deze reeks?

Fatma: 'Wij hadden het voorrecht om overal mee te kunnen gaan. Er was wederzijds vertrouwen en dat was heel fijn samenwerken. Zelf heb ik criminologie gestudeerd en ik doe justitieverslaggeving voor VRT NWS, maar heb zoveel nieuwe dingen bijgeleerd. Ook de drive van alle medewerkers bij de Cel Vermiste Personen heeft mij enorm verrast. Ben ook hard geschrokken van het feit dat heel wat verdwijningen zelfdodingen blijken te zijn. Dan moet je echt die mensen gaan zoeken, in het water of zo. Het grootste deel van het werk van de Cel is echt ‘gaan zoeken’ naar die mensen. Maar evengoed ook naar vermiste risicopersonen mrt dementie. En dat vond ik eigenlijk heel 'mooi'. Want de Cel gaat altijd zoeken. Altijd. Ongeacht wie of wat je bent. Hun motto luidt dat elke mens het waard is om naar te zoeken.'

Alain: 'En we proberen ook altijd zoveel mogelijk informatie te geven aan de familie. Het is vaak belangrijk voor de nabestaanden om te weten waar hun vriend of familielid was op de laatste momenten van zijn of haar leven.'

Fatma: 'Wat ook in onze reeks duidelijk wordt, is dat de taken van de Cel heel breed zijn. Het werk speelt zich niet alleen op het terrein af, maar er zijn ook cases die veel minder spraakmakend zijn, zaken die van achter het bureau van de rechercheur worden opgelost. En voor een stuk focussen we in de reeks ook op ‘de mens achter de rechercheur.'

Want het is natuurlijk niet alleen maar 'spectaculair' werk?

Alain: 'Iedereen denkt bij de Cel Vermiste Personen altijd aan grote criminele verdwijningen, ontvoering van kinderen enz. Uiteraard gebeuren die, maar die vertegenwoordigen amper 1 % van waar wij mee bezig zijn. We gaan evengoed op zoek naar mensen met dementie, mensen die een eind aan hun leven hebben gemaakt, en daar staan mensen niet altijd bij stil.'

En gelukkig loopt het niet altijd slecht af.

Alain: 'Natuurlijk niet. Dat blijkt ook uit de reeks. De zaken die het meest blijven hangen, zijn natuurlijk die waar het slecht is afgelopen. Verdwijningen met een goede afloop, vergeet het grote publiek heel snel. 12 % van de dossiers die wij behandelen, eindigt met een overlijden. Dus 88 % van de zaken loopt wel goed af. En een dikke 97% van de dossiers die binnenkomen via de lokale politie lossen wij effectief op. Of sommige zaken lossen zichzelf op. Ook dat gebeurt! In het programma hebben we wel de focus gelegd op zaken die een zekere intensiteit vereisten om ze aan te pakken en op te lossen.'

Er wordt een aflevering gewijd aan de verdwijning van Frederik Vanclooster. Hoe hebben jullie dat aangepakt? Want hij was de zoon van twee VRT-journalisten.

Fatma: 'Ik ben toen bewust niet mee geweest. Ik vond dat niet respectvol omdat ik een collega van zijn ouders ben en met hen meeleefde én ik kon mij er niet mee verzoenen dat ik het grootste verdriet uit hun leven zou gaan registreren. Daarom heb ik er bewust voor gekozen om weg te blijven en was ik er ook niet bij toen we de aflevering aan hen hebben getoond. Alain had de contacten met hen, zij hadden heel veel vertrouwen in hem en ik heb dat toen volledig aan hem overgelaten. De regisseur en de eindredacteur van het programma kenden de ouders van Frederik niet, dus zij hebben wel contact gehad.'

Alain: 'En de bewuste aflevering is, zoals alle andere, heel waardig gemaakt. Ben samen met de eindredacteur en de regisseur naar de familie geweest en zij konden zich vinden in het resultaat. Dat we van hen groen licht kregen voor deze aflevering was voor ons heel belangrijk. En ik begrijp Fatma ook heel goed. Het was een heel bizarre samenloop van omstandigheden. Maar dat is een deel van ons werk. Wij weten nooit op voorhand wat er gaat gebeuren.'

Is vier afleveringen genoeg om de werking van de Cel Vermiste Personen in kaart te brengen?

Alain: 'Het opzet van deze minireeks was om een aantal accenten te leggen en ik denk dat we daar wel in geslaagd zijn. Ik vind dat we de boodschap in vier mooie afleveringen hebben kunnen brengen.'

Fatma: 'Door het coronavirus hebben we wel een aantal dingen niet kunnen doen. Zo bijvoorbeeld verdwijningen van bejaarde risicopersonen met dementie. Daar hadden we graag een belangrijk item van gemaakt, maar door het virus waren de rusthuizen op slot, konden de mensen niet buiten dus waren er ook geen dergelijke verdwijningen. Jammer dat we dat niet kunnen brengen, want het is écht een heel belangrijk onderdeel van het werk van de Cel Vermiste Personen. Maar er zitten genoeg andere dingen in die het kijken de moeite waard maken.'

'De Cel Vermiste Personen', vanaf woensdag 2 september om 20.40 uur op Eén.

Download nu de GRATIS TVvisie app voor Android of iOS!