Nieuw op Canvas: 'Geheimen van het Lam Gods' - VIDEO

zaterdag 15 februari 2020
Foto: Canvas - © VRT 2020

'Geheimen van het Lam Gods' is een documentair drieluik over de even nauwgezette als spectaculaire restauratie van het monumentale meesterwerk van Jan en Hubert Van Eyck.

Een ploeg van Canvas kreeg exclusief de kans om het hele restauratieproces te filmen in het restauratieatelier in het Museum voor Schone Kunsten in Gent.


Deze unieke beelden vormen de rode draad door deze driedelige reeks ter gelegenheid van het Van Eyckjaar. Restaurateurs, experten en liefhebbers geven het commentaar bij de beelden. Zij vertellen hoe de restauratie een aantal geheimen van het Lam Gods ontsluierd heeft, en de inzichten over Jan en Hubert Van Eyck grondig veranderd.

Programmamaker Steven Van Campenhout volgde het restauratieproces jarenlang op de voet.

In oktober 2012 begonnen acht restaurateurs van het KIK (Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium) aan de restauratie van het Lam Gods, het wereldberoemde schilderij van Jan en Hubert Van Eyck. Hun opdracht was bij aanvang heel bescheiden: de fel vergeelde vernissen verwijderen, losse verfschilfers terug vastzetten en slechte retouches verbeteren.

Een team van wetenschappers zou de werken nauwlettend op de voet volgen en hoopte tijdens het proces een antwoord te krijgen op de vragen die al decennialang de kunstwereld beroeren.

De restauratie zou 4,5 jaar duren en zo’n 1,5 miljoen euro kosten.  Nu, zeven jaar later, is nog maar twee derde van het Lam Gods gerestaureerd en zijn de kosten al bijna verdubbeld. Maar de resultaten zijn navenant.


Zondag 16/02: Aflevering 1: Jan Van Eyck en de plooi van Johannes
Pas na anderhalf jaar ontdekken de restaurateurs dat de panelen van het Lam Gods zwaar overschilderd zijn, sommige zelfs tot 70%. Een schok en een les in nederigheid. Hoe komt het dat niemand dat ooit gezien heeft? Wat moet er met die overschilderingen gebeuren? Wie neemt die beslissing?

Langzaam verwijderen de restaurateurs de overschilderingen en onthullen ze het Lam Gods zoals Van Eyck het heeft bedoeld, met de juiste diepte, de perfecte plooival van de mantels en de sprekende kleuren.

Het genie van Van Eyck is opnieuw zichtbaar. En wat is dat nu precies, dat genie van Van Eyck dat door de restaurateurs langzaam onthuld wordt? De Nederlandse kunstenares Charlotte Caspers toont het ons in haar atelier.

Zondag 23/02: Aflevering 2: Hubert Van Eyck en de kuisvrouw van Filips De Goede
Dé ontdekking van de restauratie is het feit dat het kwatrijn - de Latijnse tekst op de houten lijst van het Lam Gods - origineel is. Wat zegt dat over het aandeel van Hubert Van Eyck? Wie heeft wat geschilderd? 

In de tijd van Van Eyck wist waarschijnlijk iedereen wat het Lam Gods moest voorstellen, maar wij kijken er met andere ogen naar. Wat stelt het Lam Gods voor? Is het ja dan nee een gebricoleerd schilderij?

En waarom weten we zo weinig over Hubert Van Eyck? Professor Jan Dumolyn duikt met ons in de Gentse stadsarchieven.

Zondag 01/03: Aflevering 3: Het lam, de duif en de rechterborst van Eva
Ook het centrale paneel met De Aanbidding van het Lam Gods blijkt zwaar overschilderd te zijn – tot het iconische lam toe.  Waarom werd het lam overschilderd? Wat moet er met de duif gebeuren die niet van Van Eyck zou zijn? Welke gebouwen zijn er tevoorschijn gekomen waarvan niemand vermoedde dat ze onder de overschilderingen zaten?

Was Van Eyck echt zo’n meester in realistisch schilderen? Wat dan met de rechterborst van Eva?

En heeft Van Eyck de skyline van Gent geschilderd of een imaginaire stad? Marie-Christine Laleman, voormalig stadsarcheologe, gidst ons door het Gent van de Van Eycks.

'Geheimen van het Lam Gods', vanaf zondag 16 februari om 20.55 uur op Canvas.


Lees ook:
'Nachtwacht' is terug op Canvas
Website van Canvas verdwijnt

TVvisie Extra

Ontvang onze dagelijkse nieuwsbrief in je mailbox.

Meest recente

Loading

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo VIJF logo

De familie Dreuning bestaat uit vader Ruud, moeder Irene en twee puberzoons. Zij geloven heilig in een strenge opvoeding. Ze zijn consequent en hanteren strikte regels. Houden de kinderen zich niet aan die regels dan volgt er straf. De familie Dreuning ruilt met de familie Zandman. Vader Victor en moeder Ilse zijn voorstanders van een vrije opvoeding. In dit gezin bestaan geen regels en creativiteit en zelfontplooiing zijn het belangrijkst.

'Jullie Huis, Onze Regels', om 22.25 uur op VIJF.

Dossiers