Michiel Hendryckx in het spoor van Cyriel Buysse voor Klara

De auto is een vrije vogel
Precies honderd jaar geleden schreef de naturalistische schrijver Cyriel Buysse De Vroolijke Tocht. In gezelschap van drie jonge vrouwen had hij in oktober 1910 per automobiel een ‘Tour de France’ gemaakt, 5000 km doorheen Frankrijk. Rond de eeuwwisseling waren verre reizen uitzonderlijk, en reisden de mensen vooral met de trein. Zeker in het economisch achtergebleven Vlaanderen was het bezit van een ‘automobiel’ revolutionair.

Mijn auto, mijn vrijheid. Buysse was er helemaal van in de ban: 'De auto is een vrije vogel, die kan vliegen en kan zitten, een phantasist of een fantast, een renner of een droomer, een poëet of een zwoeger, in trouwe overeenstemming met den wil of met de fantasie van hem die hem bestuurt.'

Wat Buysse echt in vervoering brengt, is de mogelijkheid die de auto hem biedt om het échte Frankrijk te ontdekken: het platteland, de dorpen en de kleine provinciesteden. Van Parijs heeft hij een afkeer. Buysse gaat op zoek naar het Frankrijk dat beschreven werd door zijn grote literaire voorbeelden Emile Zola en Alphonse Daudet.

'De groote, gróóte gave van de auto is, dat men er mee komt in plaatsen, waar men anders nooit aan denken zou heen te gaan. Wie zal zich de moeite getroosten drie kwart van een dag in een kruipend locaaltreintje te verboemelen om ergens een streek of stadje te bezoeken, waar misschien wel een aardig, pittoresk gezicht, maar misschien ook een saaie teleurstelling wacht? De auto vindt die plekjes op zijn weg; zij komen vanzelf naar hem toe; en vindt hij ze niet aardig, hij hoeft er niet te blijven, niet te wachten op een of ander tragen, problematischen spoortrein: een draaitje aan den slinger en weg is hij, naar betere oorden.'

Hendryckx wordt Buysse
Precies een eeuw later, dag op dag begin oktober 2010, deed fotograaf Michiel Hendryckx De Vroolijke Tocht over. Hendryckx wordt zelf een beetje Buysse: hij observeert, romantiseert en brengt verslag uit van zijn eigen reiservaringen. Wat is er op honderd jaar veranderd en wat is hetzelfde gebleven? Onderweg reflecteert Michiel over de dubbelzinnige rol van 'de automobiel' en diept verhalen op uit zijn eigen 'auto-biografie'.

Michiel Hendryckx houdt halt bij dezelfde plekken die Buysse beschreef:

• Bazeilles waar hij in het Maison des Dernières Cartouches mijmert over de Frans- Duitse oorlog van 1870
• De autovrije en 'ontsmette' Place Stanislas in Nancy
• Het winterverblijf van Maurice Maeterlinck in Grasse
• De molen van Alphonse Daudet, het Arles van Frédéric Mistral en Vincent van Gogh
• Het huis van de 'opgeblazen poëet' Edmond Rostand in Cambo-les-Bains

Cyriel Buysse en Michiel Hendryckx, ze hebben veel gemeen: beiden flamboyant francofiel, beiden bon-vivants en af en toe brombeer. Ze hadden vrienden kunnen zijn. Hendryckx's liefde voor Buysse dateert al van lang geleden. Als tiener was hij tegen de zin van zijn leraren Nederlands een verwoed lezer van Buysse. Buysse’s kortverhaal Het paard zorgt zelf voor een drastische ommekeer in zijn jonge leven. In de jaren zeventig maakte hij zelf een begin om het oeuvre van Buysse te hertalen en zijn buitenhuis in Frankrijk doopte hij Les Tantes als eerbetoon aan Buysse’s gelijknamige roman.

Productie: Rolly Smeets en Annick Lesage

In oktober 2011 verschijnt bij Uitgeverij Lannoo een nieuwe uitgave van de ‘Vroolijke Tocht’ met een inleiding door Michiel Hendryckx en de radioreeks op CD.

'De Vroolijke Tocht' met Michiel Hendryckx, vanaf 5 juni elke zondag in juni van 12.00 tot 13.00 uur op Klara.