'Pointer' legt vinger op jarenlang verkeerde aanpak intieme terreur

Dat zijn niet de juiste beslissingen geweest, erkent een rechter tegen het journalistieke platform 'Pointer' van KRO-NCRV. De Raad voor de Kinderbescherming noemt het pijnlijk dat er in het verleden ook bij hen te weinig kennis was over deze vorm van huiselijk geweld.

Rechter Susanne Tempel vindt het – met de kennis van nu - wel moeilijk dat ze tegen sommige ouders heeft gezegd dat ze moesten leren om samen te werken in het belang van de kinderen. Terwijl dat niet de juiste aanpak blijkt te zijn bij slachtoffers van intieme terreur. 'Voor mij als kinderrechter is het allerbelangrijkste om het belang van een kind voorop te stellen. En ik weet nu dat ik daar echt steken in heb laten vallen. Dat ik kinderen misschien wel heb gedwongen tot contact met een ouder die niet veilig was voor ze', aldus Tempel tegen 'Pointer'.

'Gevaarlijke situaties'
Verschillende familierechtadvocaten zetten zich al jaren in voor slachtoffers van intieme terreur die tegen dichte deuren aanlopen. Advocaat Ingrid Vledder: 'Ik sta heel veel vrouwen bij die na de scheiding 8 jaar later nog steeds last hebben van die ex-partner omdat hij doorgaat met dwingen en controleren. En dan meestal via de kinderen.' Volgens haar levert een gebrek aan kennis bij rechters en hulpverleners én de focus op samenwerken tussen ouders gevaarlijke situaties op. 'Hierdoor zitten heel veel vrouwen en kinderen in onveiligheid.'

Onlangs uitte de Raad van Europa, die toeziet op de naleving van onder andere de mensenrechten, ook forse kritiek op de Nederlandse aanpak. Bianca Poldervaart van de Raad voor de Kinderbescherming kent de kritiek en zegt zich die ook aan te trekken. 'Daar hebben we met elkaar echt iets te doen, alle instanties die zich bezighouden met dit soort gezinnen. Er worden nu landelijk veel initiatieven ontplooid om dit echt beter te gaan doen. Wij als Raad doen daar volop aan mee.'

Neutraal blijven
Toch heeft advocaat Vledder zich de afgelopen jaren een roepende in de woestijn gevoeld en vindt zij de ontwikkelingen allemaal nog te langzaam gaan. 'Hulpverleners worden heel erg opgeleid met de gedachte: ‘We moeten neutraal blijven, we kiezen geen kant, we doen niet aan waarheidsvinding.’ Maar daarmee faciliteer je de pleger van intieme terreur, want die kan gewoon doorgaan met het misbruik en geweld.' Ook de rechters zouden volgens Vledder slachtoffers veel meer moeten beschermen tegen dit geweld. 'Een deel van de rechters is zich daar onvoldoende van bewust.'

Rechter Susanne Tempel ziet echter dat er binnen haar vakgebied steeds meer kennis komt over intieme terreur. 'Die ontwikkelingen gaan nu heel snel', aldus Tempel. Maar ze begrijpt het sentiment van Vledder wel. 'Zeker als je vrouwen bijstaat die tegen dichte deuren zijn aangelopen omdat de kennis in de rechtspraak en de hulpverlening nog ontbrak. Dat is en blijft een pijnlijke constatering.'

Intieme terreur is een vorm van ernstig huiselijk geweld waarbij controle en dwang een grote rol spelen. De ene partner (meestal de man) domineert de andere partner bijvoorbeeld via isolatie, manipulatie en (seksueel) geweld. Uit cijfers van het CBS blijkt dat jaarlijks zo’n 200.000 mensen met intieme terreur binnen de huiselijke kring te maken hebben. Intieme terreur binnen een relatie verhoogt het risico op femicide (vrouwenmoord).

'Pointer', donderdag 16 april om 21.15 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.