'Focus': de Thorium Theorie

Elisabeth van Nimwegen en Diederik Jekel gaan in 'Focus' op zoek naar de kernenergie van de toekomst: veilig en met nauwelijks radioactief afval.

De gemiddelde temperatuur op aarde mag niet meer dan twee graden stijgen dan 150 jaar geleden. Dat is afgesproken in het klimaatakkoord van Parijs. Daarom moet de wereld zo snel mogelijk verlost worden van haar verslaving aan aardgas, kolen en aardolie. Alle hoop is nu gevestigd op zonne- en windenergie. Maar deze energiebronnen zijn niet volledig in staat onze energiehonger te stillen. Zou kernenergie dan toch de manier zijn om CO2-uitstoot te verminderen en klimaatverandering te stoppen?

Elisabeth van Nimwegen ging naar Cadaraches in Zuid Frankrijk. Daar wordt druk gebouwd aan ITER, een experimentele reactor waar met kernfusie elektriciteit geproduceerd moet worden. Het kernfusieproces bootst na wat er in de zon gebeurt: onder grote druk en hitte worden kernen van waterstofatomen samengesmolten. Daarbij komt heel veel energie vrij zonder dat er radioactief afval ontstaat. Helaas zal kernfusie niet de oplossing zijn om de afspraken van Parijs na te komen: de eerste kernfusiecentrale zal waarschijnlijk niet voor 2075 werken.

In de huidige kernreactoren wordt uranium gespleten. Daarbij komt niet alleen energie vrij, maar ontstaat ook sterk radioactief afval, zoals plutonium. Dat blijft tienduizenden jaren radioactief. Diederik Jekel ontmoet in Delft onderzoekers die nieuw leven blazen in een bijna vergeten vorm van kernenergie: de gesmolten-zout reactor. Die gebruikt geen water als koelmiddel maar gesmolten zout en thorium in plaats van uranium als splijtstof. Deze technologie ligt al vijftig jaar op de plank. Gesmolten-zout reactoren zijn veel veiliger dan de huidige generatie kernreactoren: bij problemen stopt de kernsplijting vanzelf. Rampen als in Fukushima en Tsjernobyl kunnen zich niet voordoen. Het afval uit een thoriumreactor blijft in vergelijking met plutonium maar kort radioactief. In tegenstelling tot uranium is de voorraad thorium op aarde vrijwel onuitputtelijk. De stranden liggen er vol mee.

Is de thorium-reactor de schone energievoorziening van de toekomst?

'Focus', donderdag 29 maart om 21.25 uur op NPO 2.