Elisabeth Lucie Baeten bij De Dood van Marat van Jacques-Louis David
In de tweede aflevering van 'Een Nacht in het Museum' trakteert Thomas Vanderveken actrice, scenariste en social media-fenomeen Elisabeth Lucie Baeten op een magische overnachting in de KMSKB (Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België) bij De Dood van Marat van Jacques-Louis David.
Het beeld van de dode Jean-Paul Marat in zijn bad is een icoon van de Europese schilderkunst, maar ondergewaardeerd volgens curator Davy Depelchin: ‘De Dood van Marat is miskend. Weinig Belgen weten dat zo’n iconisch werk hier in het Brusselse museum hangt’.
Ook Elisabeth kent het schilderij niet, maar ze is bij de eerste aanblik wel meteen onder de indruk: ‘Wat is dat!? Ik ben even uit het lood geslagen. Het roept ook meteen vragen op: Wie is dat? Waarom ligt die daar zo? Wat staat er op die brief? Het bebloede mes ligt er nog naast dus ik gok dat het een zelf toegebrachte wonde is en dat dat de afscheidsbrief is’.
Voor het antwoord op al die vragen trok Thomas naar Parijs. Daar vereeuwigde Jacques-Louis David in 1793 de dood van journalist en revolutionair Marat. Een true crime scene want Marat bracht de dodelijke wonde niet zelf toe. Wie dan wel is de uitkomst van een spannende whodunit die zich afspeelt tegen het bloedige decor van de Franse revolutie.
Marat staat geboekstaafd als volksmenner en extremist die duizenden politieke tegenstanders naar de guillotine stuurde, leert Elisabeth nog. Nochtans is dat niet het gevoel dat het schilderij bij haar oproept: ‘Hij oogt veel zieliger en triester dan wat ik tot nu toe heb gehoord’. Waarom David Marat afbeeldde als lijdende christus, als een martelaar van de Franse revolutie, is een queeste die Thomas helemaal naar Napels leidt. In de voetsporen van de jonge David ontdekt hij daar hoe de 18e-eeuwse Pompeïmania de schilder voorgoed heeft veranderd.
De Dood van Marat is los van zijn turbulente geschiedenis ook gewoon een prachtig kunstwerk en favoriet van fotograaf Stephan Vanfleteren. Tijdens zijn nachtelijke bezoek brengt hij een ode aan het verstilde tafereel en trekt parallellen met zijn eigen werk waarin de dood als thema vaak centraal staat.
In een 19e-eeuws handgeschreven testament dat zorgvuldig wordt bewaard in de archieven van de KMSKB, ontdekken Elisabeth en Thomas tenslotte waarom dit doek dat zo iconisch is voor de Franse geschiedenis en schilderkunst uiteindelijk niet in het Parijse Louvre is beland, maar bij ons in Brussel te bewonderen is.
Met o.a. Elisabeth Lucie Baeten (nachtgast), Stephan Vanfleteren (fotograaf), Davy Depelchin (curator KMSKB), Loris Chavanette (historicus), Côme Fabre (conservator Louvre), Inga Rossi-Schrimpf (collectiedirecteur KMSKB).
'Een Nacht in het Museum', dinsdag 18 februari om 21.20 uur op VRT Canvas.
