Najaar Canvas : 'Tribe II'

D

rie maanden en drie afleveringen lang dompelt Bruce zich onbevangen en met een open geest helemaal onder in de gemeenschap en cultuur van de Bume-, de Hamar- en de Danssenachstam. En, hoe vreemd - en soms wreed - de leefgewoontes van die mensen in onze Westerse ogen ook zijn, andermaal blijkt dat de essentiële waarden, problemen en vragen overal precies dezelfde te zijn. Op vrijdag na Terzake, vanaf 22 september.

Bruce Parry leidt al tien jaar expedities naar afgelegen plekken op onze aardbol en maakte eerder een film over zo'n expeditie en twee bekroonde documentaire jeugdseries voor de BBC (Serious Jungle en Serious Desert). Met Tribe heeft hij de antropologische film een nieuwe dimensie gegeven, door niet alleen te observeren maar ook volop te participeren in het leven van de stammen die hij bezocht. De Omo Vallei is een dorre en afgelegen riviervallei bevolkt door een aantal stammen die tot de merkwaardigste ter wereld behoren. Het zijn nomaden die leven van hun vee. Ondanks hun geïsoleerde bestaan, zijn velen van hen gewapend met Kalashnikovs, vaak kleurrijk versierd. Maar de wapens dienen helaas niet als decoratie want de stammen van de Omo Vallei zijn voortdurend in oorlog met elkaar. Bruce maakt er kennis met de Nyangatom, ook wel de Bume genoemd . Zij hebben maar één bondgenoot, de Toposastam. Met alle andere volkeren in de regio zijn ze constant in conflict en in bloedige strijd verwikkeld. De Bume hebben geen al te beste reputatie. Ze worden erg gevreesd, omdat ze makkelijk aan wapens kunnen geraken en andere gebieden binnenvallen voor vee, water en territorium.

Wanneer Bruce meer naar het zuiden trekt, komt hij bij de Hamarstam terecht. Die houden er vreemde gewoontes op na. Zo laten de meisjes zich slaan om de liefde voor hun broers te bewijzen. Het werk wordt tussen de 20.000 stamleden verdeeld volgens geslacht en leeftijd. De meisjes en vrouwen houden zich bezig met het werk op het veld, terwijl de jongens en mannen zich bezighouden met het verdedigen van het vee. Bruce neemt er deel aan een buitengewoon vreemd initiatieritueel, waarbij de nieuwkomers naakt over de ruggen van een rij aaneengebonden runderen moeten lopen. De reis eindigt bij de Danssenach, waar de besnijdenis van meisjes nog heel normaal is. Deze stam woont op de afgelegen en onherbergzame oevers van het het Turkanameer. Vroeger leefden ook zij van hun vee. Maar door de aanhoudende droogte konden zij hun vee nauwelijks in leven houden, met hongersnood en dood tot gevolg. Daarom zijn vele stamleden overgeschakeld naar het vissen. Bruce moet bij de Danssenach de grootste uitdaging uit zijn avontuurlijke leven aangaan: een nachtelijke krokodillenjacht, slechts gewapend met een houten harpoen.

Parry zegt over de reeks: "De manier van filmen is bewust anders dan de oude stijl van voyeuristische, afstandelijke antropologische programma's met een 'goddelijke stem' als commentator en geen enkele interactie met de mensen. Ik heb geprobeerd om een deel van de gemeenschap te worden, een werkend familielid eerder dan een gast. Dat doen we om de afstand tussen de kijkers en het voorgestelde volk te verkleinen. Zo kunnen we de gemeenschap in kwestie een menselijk gezicht geven in plaats van hen voor te stellen als vreemde wezens die eindeloos van ons verschillen. Ik heb ook getracht hen niet te romantiseren of te paternaliseren, maar hen een stem te geven, om te tonen dat zij in weze op dezelfde manier omgaan met liefde, tegenslagen en grote levensvragen als wij. Het programma onderzoekt ook wat de invloed van onze Westerse beschaving is, die zelfs tot in deze uithoeken van de wereld zijn tentakels uitspreidt.

'Tribe II', vanaf vrijdag 22 september na Terzake op Canvas.