Nazmiye Oral zondag in 'VPRO Zomergasten'

Nazmiye Oral, winnaar van een Gouden Kalf, stond van Amsterdam tot New York op het podium met de taboedoorbrekende voorstelling Gesluierde Monologen. Samen met haar moeder speelde ze in Niet Meer Zonder Jou. Ze is een veelgevraagd columnist. In haar werk zoekt Oral steeds naar hoe je je kunt verhouden tot andersdenkenden zonder jezelf te verloochenen. Of dat nu haar traditioneel Turkse familieleden zijn, of mensen die politiek ver van haar af staan.

Nazmiye Oral over 'VPRO Zomergasten': 'Mijn hele leven gaat over 'anders zijn', ten opzichte van de Turkse en de Nederlandse groep. Tegelijk wilde ik niet bij een groep horen als dat betekende dat die anderen minder waren of slecht. Ik wil laten zien hoe je op zoek kunt gaan naar verbinding met mensen die anders denken dan jij. Mijn avond moet gaan over hoe je van ‘de ander’ familie kunt maken. Humor was daarbij heel lang niet mijn ding. Maar humor is een vrij veld; daar is geen goed of fout, het geeft troost. Welke kleur je ook hebt, je herkent elkaar in humor. Dus ja, ook humor komt aan bod.'

Oral, geboren in Hengelo in een traditioneel Turks gezin, werd toen ze zes jaar was naar Turkije gestuurd, naar haar opa en oma in een klein dorpje aan zee met lemen huisjes. 's Middags wachtte ze op de divan tot de tv 'openging' met het beeld van het mausoleum van Atatürk, beelden van de wapperende Turkse vlag en het Turkse volkslied. Na vier jaar keerde ze terug in Hengelo. Terug naar haar traditionele Turkse moeder, die haar wilde uithuwelijken aan de zoon van vrienden. Oral weigerde, koos voor de kunstacademie en ging in Arnhem op kamers. Ze trouwde – en scheidde- van een Nederlandse man met wie ze twee dochters kreeg.

Oral startte haar acteercarrière in de jaren 90 in de series 'Baantjer' en 'Oppassen!'. Ze was één van de oprichters van de toneelgroep Adelheid+Zina, een gezelschap van theatermakers uit verschillende culturen en verschillende disciplines. Met de theatervoorstelling Gesluierde Monologen, indringende en intieme verhalen over de in Nederland wonende moslimvrouw, reisde ze de hele wereld over. Over de relatie met haar eigen traditioneel Turkse moeder maakte de vrijgevochten Nazmiye de intieme voorstelling Niet Meer Zonder Jou die geselecteerd werd voor het Holland Festival en waarmee ze twee jaar lang samen met haar moeder Havva, tot in New York, op het podium stond.

Ze is een veelgevraagd columnist, (o.a. de Volkskrant, het tv-programma Nieuwe Maan en de Gelderlander) die geen blad voor de mond neemt en 'de ander', hoe radicaal anders ook, steeds probeert te begrijpen en accepteren. Haar interview met Pim Fortuyn werd op 5 mei 2002, de dag voor hij werd vermoord, uitgezonden. Als onderdeel van de Wijksafari’s van het theatergezelschap Adelheid+Zina, woonde ze twee weken lang bij Nicky, een fervent aanhanger van Wilders.

In 2011 verscheen haar roman Zehra, waarvoor zij genomineerd werd voor de E. du Perronprijs, over een 13-jarig meisje dat verstoten wordt door haar moeder en na omzwervingen in de leer komt bij een oudere vrouw die de lijkenwasser van het dorp is.

Nazmiye Oral maakte en speelde deze winter, samen met Adelheid Roosen en Toneelgroep Oostpool de voorstelling God is een Moeder; verhalen over acceptatie, twijfel en verstoting opgehaald uit de christelijke en islamitische gemeenschap. Dit seizoen was ze te zien in de series 'Koppensnellers', 'Hoogvliegers' en de satirische comedy 'Nieuw Zeer', waarvoor ze nu meeschrijft aan een tweede seizoen.

'VPRO Zomergasten', zondag 2 augustus om 20.15 uur op NPO 2.