Documentaires over Sigmund Freud en Kristallnacht te zien bij EO's Joodse wereld

Daarna volgt 'Een dappere Joodse jongen' (in twee delen op 22 en 29 maart), over de jonge Herschel Grynszpan, wiens moord op een Duitse diplomaat in 1938 door het naziregime werd gebruikt als aanleiding voor de Kristallnacht. Beide documentaires laten zien hoe individuele levens verstrengeld kunnen raken met historische gebeurtenissen en de gevolgen daarvan.

'Freud, de buitenstaander'
Wie was Sigmund Freud, en hoe werd zijn denken gevormd door zijn positie als Jood in Europa aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog? 'Freud, de buitenstaander' neemt de kijker mee op een reis door het leven en werk van de grondlegger van de psychoanalyse. Animaties, droombeelden en inzichten van vooraanstaande psychoanalytici worden verweven tot een gelaagd portret.

De documentaire onderzoekt hoe Freuds ervaringen met uitsluiting in Wenen en Praag, en later de dreiging van het nazisme, doorwerkten in zijn ideeën over het menselijk bewustzijn, macht en kwetsbaarheid. De film werd bekroond met de prestigieuze Gradiva Award voor beste documentaire.

'Een dappere Joodse jongen'
Op 7 november 1938 loopt de zeventienjarige Joodse tiener Herschel Grynszpan de Duitse ambassade in Parijs binnen. Hij schiet drie keer op diplomaat Ernst vom Rath, die twee dagen later overlijdt. De nazi's grijpen deze gebeurtenis aan als voorwendsel voor de Kristallnacht. Meer dan duizend synagogen worden in brand gestoken, honderden joden worden vermoord en tienduizenden mannen worden afgevoerd naar concentratiekampen.

Aan de hand van nieuw historisch onderzoek, zeldzaam archiefmateriaal en gesprekken met familieleden en onderzoekers ontvouwt zich een diepgaand portret van Herschel Grynszpan.

Nieuwe perspectieven
Alfred Edelstein, eindredacteur Joodse redactie EO: 'Deze documentaires laten zien hoe persoonlijke joodse verhalen verbonden zijn met de grote vragen van hun tijd. Juist in deze tijd is het van belang dat we bij de Joodse wereld van de EO de verbinding met de vertegenwoordigers van de Israëlische cultuur koesteren. Met films van regisseurs Yair Qedar ('Freud, de buitenstaander') en Isri Halpern ('Een dappere joodse jongen') krijgen Israëlische makers zelf het woord, met ruimte voor nuance en verbeelding. Juist in een tijd waarin het gesprek over Israël steeds vaker verhardt, bieden deze films nieuwe perspectieven en verdieping.'

Beide documentaires zijn ook te zien in originele lengte tijdens het Reflect Filmfestival op zaterdag 21 maart in Ede. Dit filmfestival biedt ruimte voor verdieping en gesprek rond films die raken aan levensvragen, geloof en maatschappelijke thema's. Met de vertoning sluit het festival aan bij de verbindende insteek van De Joodse Wereld, waarbij film een uitnodiging is tot ontmoeting en gesprek.

'Freud, de buitenstaander' is op zondag 15 maart te zien en 'Een dappere Joodse jongen' in twee delen op 22 en 29 maart, telkens om 15.20 uur bij de EO op NPO 2.