'Een Nacht in het Museum': Jaouad Alloul en 'De intrige' van James Ensor

maandag 3 oktober 2022
Foto: Canvas - © VRT 2022

Als sluitstuk voor de derde en laatste nacht in het KMSKA heeft Thomas zijn oog laten vallen op één van de meest fascinerende werken uit de collectie: 'De Intrige' van James Ensor.

Zanger, acteur, theatermaker en lgbtq-activist Jaouad Alloul is de uitverkoren gast om bij dit meesterwerk te overnachten.


Dat het schilderij zou intrigeren opperde Ensor zelf al in de titel, maar wat hij nu precies met het tafereel wou verbeelden, daarover tasten we in het duister. Het kleurrijke doek toont een dozijn op mekaar gepakte figuren met groteske maskers. De sfeer is vrolijk en tegelijk sinister. Is het een carnavalsoptocht? Mogelijk, maar dan toch een stoet waarin je liever niet meestapt. Centraal staat een gearmd koppel dat wordt belaagd door omstaanders. Afgaande op hun outfits is het paar van goede komaf. Het werk nodigt uit tot interpretatie, zo veel is zeker, en Thomas en Jaouad hebben een ganse nacht om er hun fantasie op los te laten.

Bij de onthulling is Jaouad meteen getriggerd: 'Er heerst een vreemde, vrolijke triestheid. Drie dingen die je nooit bij elkaar zou zetten.' Die bevreemdende sfeer wordt grotendeels uitgelokt door de maskers, Ensors handelsmerk. 'Dat centrale masker heeft vrouwelijke kenmerken, maar voor hetzelfde geld is het een man eronder', merkt Jaouad op. 'Wel een lelijke vrouw', lacht hij.

'De Intrige' mag dan wel een highlight zijn in het oeuvre van Ensor, over het creatieproces, de inspiratie of inhoudelijke lading is bitter weinig gedocumenteerd. Dus is Thomas gaan grasduinen in Ensors biografie, op zoek naar mogelijke sleutels die het werk kunnen verklaren.

Thomas en Jaouad geven hun ogen de kost, verdiepen zich in de verhalen, maar nemen ook hun tijd om te dwalen in het lege museum. Jaouad komt hier helemaal tot rust: 'In een museum heerst rust die je met niets kan vergelijken. Een kerk heeft dat ook, maar daar heb je toch ook nog een soort onrust.'

Die rust wordt enkel een beetje verstoord als verrassingsgast Luc Zeebroek, beter bekend als Kamagurka, komt binnenvallen. Hij is afkomstig uit Oostende en is met Ensor opgegroeid. Tot op vandaag blijft de Oostendse meester hem inspireren bij zijn eigen werk, niet in het minst omwille van Ensors zelfrelativerende en donkere humor. ​ ​

Tegen de ochtend heeft Jaouad het gevoel dat hij via 'De Intrige' en de boeiende achtergrondverhalen ​ ook James Ensor zelf beter heeft keren kennen. Vooral zijn rebelse karakter spreekt hem aan: 'Paul van Ostaijen is nog zo’n naam die ik recent heb leren kennen en met wie ik me verwant voel. Een dandy en ook iemand die, net als Ensor, niet deed wat de meerderheid deed. Mensen zouden wat meer mogen rebelleren. En trots zijn op hun erfgoed. Dat is iets wat meer in de Marokkaanse dan in de Belgische cultuur zit ingebakken.'

Of hij het werk ook mooi vindt, daar is Jaouad nog niet helemaal over uit: 'Dat komt bij mij niet onmiddellijk, daar heb ik nog meer tijd voor nodig.' Gelukkig is 'De Intrige' vanaf eind september weer volop te bewonderen in het vernieuwde KMSKA.

'Een Nacht in het Museum', dinsdag 4 oktober om 21.20 uur op Canvas.


TVvisie Extra

Ontvang onze dagelijkse nieuwsbrief in je mailbox.

Klik hier om je in te schrijven

Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

logo VTM logo Kleurt je dag

Bob en Greta De Jaegher zijn veertig jaar gelukkig getrouwd en kunnen terugkijken op een rijkgevuld leven. Hun twee zonen Steve en Carl doen het goed: de ene als succevol regisseur, de andere als beloftevolle kok. Steves vrouw Billie schreef net een bestseller over gelukkig zijn en wil samen met haar man aan kinderen beginnen. Ook schoonzoon Rik, verzorger in de dierentuin, probeert samen met zijn twee kinderen de draad weer op te pikken na het overlijden van zijn vrouw. Ter gelegenheid van de huwelijksverjaardag vertrekt de voltallige familie op weekend. Voor Bob en Greta is dit het ideale moment om hun nieuwe plannen aan te kondigen, maar die slaan in als een bom. En dat is niet het enige. Wat een gezellige familiebijeenkomst moest worden, draait helemaal anders uit.

'Allemaal Familie', film uit 2016 met oa. Gilda De Bal en Bill Barberis, om 21.55 uur op VTM.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 00:05
    Herhaling late Journaal
    08:00
    Radio2 op één
  • 23:25
    Canvaslus
    07:30
    Ketnet Junior
  • 06:20
    Kaatjes Kameraadjes
    06:25
    Ollie
  • 06:10
    Maya!
    06:25
    Trolls: The Beat Goes On!
  • 03:30
    Geen uitzending
    07:15
    Getting the Builders In
  • 01:25
    Onderbreking
    11:25
    The Bold Type
  • 02:05
    Geen Uitzending
    12:15
    American Gigolo
  • 06:15
    Dinotrux Supercharged
    07:00
    Spirit: Samen vrij
  • 06:00
    Joe
    10:30
    Geen uitzending
  • 05:30
    Geen uitzending
    07:30
    Midmid mondial
  • 05:00
    Geen uitzending
    07:30
    Feest van eigen bodem
  • 06:00
    NRJ Night
    10:20
    LOOP Play6
  • 05:00
    Geen uitzending - Play7
    09:15
    Property Brothers
  • 05:55
    HAPeritief! (compilatie)
    08:00
    Feest van eigen bodem
  • 20:25
    Herhalingslus
    11:00
    Trends Talk
  • 06:00
    Nog even soezen
    07:00
    Goeiemorgen weekend
  • 06:18
    DIY on Wheels
    06:37
    Design hondenmand
  • 05:00
    Mobiliteit - Studio Commissie
  • 06:15
    Kantine
    07:00
    Premier League World
  • 06:00
    Ghosts
    06:30
    Shakespeare & Hathaway - Private Investigators
  • 06:10
    According to Jim
    07:05
    Zombie House Flipping
  • 05:59
    Op1
    06:54
    Nederland in beweging
  • 02:58
    Nieuwsuur
    08:04
    Vroege Vogels
  • 06:17
    Jul i Svingen
    06:40
    Timmy Time