Arnout Hauben maandag over de Koningskwestie

1950
Na de Tweede Wereldoorlog is de positie van Leopold III onhoudbaar geworden. Zolang zijn dubieuze rol tijdens de oorlog niet is opgehelderd, verblijft de koning in Zwitserland en mag hij niet terugkeren naar België. Zijn broer, prins Karel, neemt zes jaar lang zijn taken over als prins-regent.

Pas in 1950 wordt er een volksraadpleging ​ gehouden. De vraag is simpel: kan Leopold zijn grondwettelijke taken als koning weer opnemen, ja of nee? In Vlaanderen is ​ 72% van de bevolking voor de terugkeer van de koning, maar in Wallonië heeft 58% van de kiezers tegen Leopold III gestemd. De volksraadpleging die duidelijkheid had moeten scheppen, legt een diepe verdeeldheid bloot tussen het katholieke Vlaanderen en het socialistische Wallonië. Onder grote druk van de politiek en van de man in de straat draagt Leopold op 11 augustus 1950 de macht over aan zijn negentienjarige zoon Boudewijn.

Kort na Boudewijns eedaflegging mag Arnout op audiëntie in het kasteel van Laken. Leopold en Lilian wonen ook nog steeds in het kasteel en lijken zich in hun lot te schikken. Maar wanneer Boudewijn niet veel later het gezelschap vervoegt, wordt al snel duidelijk dat de machtsverhoudingen binnen de koninklijke familie niet veel veranderd zijn.

Boudewijn wordt vertolkt door Willem De Schryver, Leopold III door Mathijs Scheepers, Lilian Baels door Eliza Stuyck en Karel door Roy Aernouts.

2023
Na de volksraadpleging over de terugkeer van Leopold III breken er betogingen uit tegen de koning. In Wallonië worden de sfeer steeds grimmiger en gewelddadiger. Arnout trekt naar ​ Grâce-Berleur bij Luik, waar de situatie helemaal uit de hand liep toen de rijkwacht het vuur opende op de menigte die zich verzameld had rond het socialistisch café La Boule Rouge. Vier mensen kwamen om het leven. De stamgasten herinneren zich de woelige periode alsof het gisteren was.

Arnout spreekt met graaf Yves du Parc. Zijn vader, Gatien du Parc, werd door Leopold III aangesteld als mentor van de jonge Boudewijn. Ondanks de moeilijke oorlogsjaren wordt de troonopvolger zo goed en zo kwaad mogelijk klaargestoomd voor het koningsschap. Tegelijk probeert Gatien du Parc hem ook een kind tussen andere kinderen te laten zijn, en richt hij speciaal voor Boudewijn een scoutsgroep op.

Tijdens zijn eerste tien jaar als koning woont Boudewijn samen met zijn vader Leopold en stiefmoeder Lilian in het kasteel van Laken. Na zijn werkdag als koning wordt hij thuis weer gewoon 'de zoon van'. ​ In de koninklijke bibliotheek van Brussel doorzoekt Arnout alle kranten uit die periode. Ontelbaar veel ​ artikels gaan over de bijzondere woon-werk situatie in het kasteel van Laken. Marlène de Wouters is koningskenner en zet de artikels voor Arnout in perspectief.

Terwijl Leopold en Boudewijn een nieuw evenwicht zoeken in de koninklijke familie wordt er één man aan de kant geschoven: prins Karel. Hij houdt na de oorlog zes jaar lang de troon warm voor zijn oudere broer Leopold, maar hij krijgt stank voor dank. Arnout spreekt af met een vertrouweling van prins Karel: Gunnar Riebs. Hij bezocht de prins regelmatig in zijn villa in de duinen in Raversyde, waar Karel zijn toevlucht zocht in muziek en in de schilderkunst.

'Interview met de Geschiedenis: Het Belgische Koningshuis', maandag 2 oktober om 20.45 uur op VRT 1.