Arnout ontmoet Peter de Grote in 'Interview met de Geschiedenis'

Peter de Grote wordt vertolkt door Helder Onkelinx (20 jaar) en Boris Van Severen (40 jaar). ​ 

1697 / 1717 
Peter de Grote komt met zijn gevolg aan in Nederland. Arnout ontmoet de jonge tsaar tijdens zijn eerste dagen op de scheepswerf in Zaandam, waar Peter vol enthousiasme aan de slag gaat. Hij wil zijn arme land uit het isolement halen en gelooft dat scheepvaart en handel daarbij cruciaal zijn. Om tot in de kleinste details te begrijpen hoe schepen gebouwd worden, besluit hij incognito mee te werken als eenvoudige arbeider. De boomlange Russische tsaar wil koste wat het kost níét herkend worden — wat het interview er voor Arnout niet eenvoudiger op maakt. Toch kan Arnout in gesprek gaan met een man die gedreven, leergierig, en vastbesloten is om zijn land naar een betere toekomst te leiden. ​ 

Twintig jaar na zijn eerste bezoek keert Peter de Grote terug naar de Lage Landen. In Antwerpen wacht Arnout hem opnieuw op voor een gesprek — deze keer is de sfeer anders. De jonge, nieuwsgierige arbeider van toen is intussen uitgegroeid tot een almachtige tsaar. Hij heeft een moderne hoofdstad uit de grond gestampt, Sint-Petersburg, een vloot uitgebouwd en oorlogen gevoerd om zijn rijk uit te breiden. Aan de buitenkant lijkt het hem voor de wind te gaan. 

Maar privé is het verhaal veel troebeler. Zijn eigen zoon heeft zich van hem afgekeerd, en dat verraad knaagt zichtbaar aan hem. De tsaar die ooit vol idealen naar het Westen kwam, oogt nu harder, wantrouwiger en vermoeider. Arnout ontmoet een man die alles gewonnen heeft, en tegelijk meer dan ooit op zoek is naar controle. 

2025 
Zonder de scheepswerven van Zaandam was er wellicht nooit sprake geweest van ‘De Gouden Eeuw’ van Nederland. Hier werden de zeeschepen gebouwd die het mogelijk maakten om wereldwijd handel te drijven en oorlog te voeren. In 1697 was tsaar Peter de Grote amper 25 jaar oud, maar hij besefte toen al dat een grote vloot de basis moest vormen van een welvarend Rusland. Daarom kwam hij naar Zaandam om er incognito als scheepstimmerman aan de slag te gaan en er de stiel te leren. 

Het huisje waar hij verbleef bestaat wonderbaarlijk genoeg nog steeds. Arnout gaat op ontdekking in dit relikwie uit een ver vervlogen tijd. Farida Guseynova heeft Russische roots en is conservator van het Csaar Peterhuisje. Ze vertelt over de ambities en de eindeloze leergierigheid van de jonge Peter de Grote. 

Alexander de Vos wijdt Arnout in in de geheimen van de traditionele scheepsbouw. Hij bouwt nog houten schepen zoals dat gebeurde ten tijde van Peter de Grote. Maar hoe vaar je dan met zo’n schip van 300 jaar oud? Arnout mag het zelf ondervinden op de Shtandart, een replica van het eerste fregat dat Peter de Grote ooit bouwde. Kapitein Vladimir Martus bouwde het schip eigenhandig, van boom tot boot. Vlaming Tim Pion is eerste stuurman op het schip. Hij pikt Arnout op in een klein rubberbootje aan een pier bij de Franse havenstad La Rochelle. De Shandart ligt buiten de kust voor anker en mag niet aanmeren in de haven. Sinds de oorlog in Oekraïne geldt er immers een Europees embargo tegen Russische schepen. De kapitein vertelt over het grote belang van Peter de Grote voor Rusland. Hij heeft ook de Russische taal sterk beïnvloed door heel wat Nederlandse woorden in het Russisch te introduceren. 

In Antwerpen mag Arnout op bezoek in het stadhuis. Hij wordt er hartelijk ontvangen door premier, ex-burgemeester én historicus Bart De Wever. De premier vertelt hoe Peter de Grote in 1717 naar Antwerpen kwam. Hij had ondertussen een stevige vloot uitgebouwd, zijn rijk vergroot en kwam naar Antwerpen om er kunst te kopen. Maar hij liet er zich ook rijkelijk trakteren en maakte het behoorlijk bont tijdens een feest waar gigantische hoeveelheden wijn werden gedronken. De rekening van dat feest heeft de premier nog teruggevonden in het stadsarchief. 

In een chique Antwerps hotel gaat Arnout op de koffie bij Groothertog George Romanov en zijn vrouw Prinses Victoria. De twee leerden elkaar kennen in Brussel en komen nog regelmatig op bezoek in ons land. George is een van de allerlaatste afstammelingen van Peter de Grote. Het grootste deel van de familie werd in 1918 uitgemoord, enkele jaren na de Russische Revolutie. George en Victoria huwden in 2021 in de Sint Isaac kathedraal in Sint Petersburg, de stad die werd opgericht door hun voorvader Peter de Grote. Het was de eerste trouw met koninklijke allures in Rusland sinds de Russische Revolutie en een heel emotioneel moment voor hen.

'Interview met de Geschiedenis', maandag 8 september om 20.40 op VRT 1 en vanaf 6.00 uur op VRT MAX.