Documentaire 'The Promise' belicht de stille genocide in West-Papoea

Heden en verleden komen samen in een ontluisterend verhaal over hoe de onderdrukking van het Papoeavolk verbonden blijft met een verzwegen hoofdstuk uit de Nederlandse geschiedenis, en hoe kolonialisme nog altijd doorwerkt in het heden. Waarom is dit geen onderdeel van onze geschiedenisboeken?

Een vergeten strijd, een verloren toekomst
In de jaren zestig leek het erop dat West-Papoea onafhankelijk zou worden. Maar internationale belangen, geopolitieke machtsverhoudingen en economische winstoverwegingen beslisten anders. Een verzwegen koloniaal verleden dat uitmondde in een van de meest verborgen genocides ter wereld: dát is de pijnlijke realiteit die 'The Promise' blootlegt. Met uniek en indrukwekkend gerestaureerd 35mm-archiefmateriaal brengt de documentaire deze geschiedenis opnieuw tot leven en laat zien hoe een volk systematisch werd en wordt verraden en onderdrukt.

Wanneer Nederland zich voorbereidt op de onafhankelijkheid van Nederlands-Nieuw-Guinea, komt Indonesië in verzet. Onder druk van de Verenigde Staten en de Verenigde Naties wordt het gebied in 1962 overgedragen aan Indonesië, met de belofte van een volksraadpleging. Die zogenaamde ‘Act of Free Choice’ blijkt echter een schijnvertoning. Sindsdien worden de Papoea’s in Indonesië op grote schaal vervolgd, verdreven en vermoord – een van de meest genegeerde genocides ter wereld.

Van belofte naar buit
Tegen de achtergrond van de Koude Oorlog laat de film zien hoe de toekomst van West-Papoea niet alleen werd bepaald in diplomatieke achterkamertjes, maar ook door het bedrijfsleven, dat economische belangen boven mensenrechten leek te stellen. De grote hoeveelheden bodemschatten van West-Papoea worden tot op de dag van vandaag ontgonnen door veelal westerse bedrijven. De inheemse bevolking kan slechts toekijken. Met aangrijpende verhalen van Papoea’s in ballingschap en hun strijd voor erkenning schetst regisseur Daan Veldhuizen in 'The Promise' een pijnlijk beeld van hoe kolonialisme plaatsmaakte voor neokolonialisme – en hoe de wereld bleef zwijgen.

René Sommer, hoofdredacteur journalistiek KRO-NCRV: ''The Promise' belicht een pijnlijk hoofdstuk uit onze geschiedenis dat nog altijd doorwerkt. Naar aanleiding daarvan onderzoekt 'Pointer', het journalistieke platform van KRO-NCRV, de rol van Nederland bij mensenrechtenschendingen in West-Papoea en publiceert daar binnenkort over.'

'The Promise' is geregisseerd door Daan Veldhuizen en een productie van Witfilm in coproductie met KRO-NCRV en in samenwerking met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid. De film is mogelijk gemaakt met steun van het Nederlands Filmfonds, NPO-fonds, CoBO, The Netherlands Film Production Incentive en Het Cultuurfonds. De lange versie (115 min) van de film ging in maart 2025 als openingsfilm in première tijdens Movies that Matter. 

'The Promise' wordt op 27 november om 22.20 uur door KRO-NCRV uitgezonden bij NPO Doc op NPO 2.