Professor Paul De Grauwe in 'De Wereldverbeteraars'

De war on drugs is mislukt, aldus Paul De Grauwe, hoogleraar economie aan de K.U.Leuven en op dinsdagavond 2 februari de laatste gast in 'De Wereldverbeteraars', het interview pro­gram ma dat de afgelopen acht weken liep op Kanaal Z. ‘In de meeste landen zijn drugs ille­gaal’, legt hij uit. ‘De aanpak van het probleem is repressief: wie drugs produceert of verdeelt, wordt gestraft, in de gevangenis gestopt en in sommige landen zelfs geëxecuteerd. Dat creëert een paradox: een activiteit die je onwettig maakt, wordt ongelofelijk winstgevend. Omdat het zo riskant is. Dus hoe meer je probeert het probleem repressief aan te pakken, hoe groter de winst mogelijkheden. Mensen die niets te verliezen hebben, kunnen ongelofelijk veel geld ver­dienen met het verplaatsen van cocaïne van Columbia naar New York, bijvoorbeeld. Zo krijg je een economie die veel mensen aan trekt die risico’s willen nemen. De hele criminele wereld wordt er als het ware naartoe gezogen. En mensen die drugs consumeren, moeten in contact komen met de criminele wereld. Wanneer ze een verslavingsprobleem hebben, zullen ze dik­wijls bereid zijn om zelf crimineel te worden. Er is dus een enorm probleem en met de huidige aanpak krijgen we het niet onder controle. En als het gevolg nu nog zou zijn dat we drugs op deze manier van de straat krijgen, maar nee, ook dat lukt niet: je kunt overal drugs krijgen.’
 
Dat moet dus anders, vindt De Grauwe. ‘Let wel, ik zeg niet: leve de drugs. Nee, drugs vor­men een kwaal en die moeten we bestrijden. Maar er zijn misschien verstandiger manieren om dat te doen. Ik zeg: decriminaliseer het. Stop mensen niet langer in de gevangenis. En werk aan de vraagzijde. Repressie is proberen controle te krijgen over het aanbod. Dat lukt niet. Dus moeten we de vraag beïnvloeden. Door bijvoorbeeld mensen die verslaafd zijn te helpen. En dat kun je beter doen als ze niet meer het risico lopen dat ze in de gevangenis vliegen, want dan durven ze niet voor de dag komen.’
 
Kijk naar hoe men in Scandinavië omgaat met alcohol, zegt De Grauwe. ‘Laten we dat model hanteren: een soort staatswinkels waar je drugs kunt krijgen. Zo kun je ook betere kwaliteits­controles toepassen. Want vandaag gaan mensen vaak dood omdat ze vergif gebruiken. Be­halve kwaliteitscontroles kun je als overheid ook campagnes opzetten om druggebruik te ont­raden, zoals we dat nu doen met roken. Tegelijk kun je verslaafden beter opvangen, bij artsen, bij voorbeeld. Nogmaals, ik wil druggebruik niet stimuleren of moreel goedkeuren. Integendeel. Maar met moraliteit gaan we hier niet uitgeraken. We willen resultaat. En dat krijgen we niet met de huidige aanpak.’

'De Wereldverbeteraars', dinsdag 2 februari 2010 om 22.00 uur op Kanaal Z.