Marc Buelens is voorlaatste gast in 'De Wereldverbeteraars'

'En absolute macht maakt absoluut corrupt. Dus ik begin zeker met een tegenmacht te creëren, een parlement dat mij controleert. En omdat macht cor­rupt maakt, zou ik uit alle macht corruptie bestrijden. Dat is mijn eerste punt: ik zou overal ter wereld proberen de corruptie tegen te gaan. Corruptie maakt alle hefbomen kapot die we heb­ben om de wereld beter te maken: wetenschap, democratie en de vrije markt.' En hoe zou hij dat doen, de corruptie bestrijden? 'Wel, ik ga in de leer bij stichtende voorbeelden die dat al ge­daan hebben. Ik zou in ieder geval mensen uit Singapore uitnodigen om sleutelposities in te ne­men. Voorts zou ik mensen met belangrijke jobs voldoende belonen en grondig screenen op hun ethische kwaliteiten. En ik zou beloningssystemen koppelen aan loyale inzet en niet langer aan absurde, risicovolle prestaties.'
 
Marc Buelens is hoogleraar aan de Vlerick Leuven Gent Management School. Op dinsdag 26 januari is hij de voorlaatste gast in het interviewprogramma 'De Wereldverbeteraars' op Kanaal Z. Er zijn dus drie mechanismen die de wereld systematisch beter maken, legt hij uit. 'Van we­tenschap en technologie is dat bekend: technologie brengt ons op de maan, geeft ons de gps en nieuwe medicatie. Bijna iedereen zal wel erkennen dat dat de mensheid vooruit helpt. Dat geldt ook voor democratie. Als mens zijn wij gediend met inspraak en participatie, dus de de­mocratie is een van de pijlers van een goede samenleving.'
 
Dat de democratie niet zomaar kan worden geëxporteerd, heeft de oorlog in Irak bewezen. 'Ie­der een die in volle vrijheid kan antwoorden, kiest voor de democratie', zegt Buelens. 'Maar als de structuren van dien aard zijn dat de mensen bang zijn om gefolterd te worden als ze van die de mocratische rechten gebruik maken, dan verkiezen ze uiteraard een dictatuur. Dus je moet zo'n proces veel langzamer aanpakken, en zeker niet door met bommen te gooien. Als je men­sen wilt overtuigen van de weldaden van de westerse beschaving, is het beter om hen goede medicatie te geven, drinkwater, dvd-spelers, goede moskeeën - noem maar op.'
 
Dat brengt ons bij het derde wereldverbeterende systeem: de vrije markt. Ook die moet vrij zijn van corruptie en misleiding. 'De markt moet transparant zijn', aldus Buelens. 'De koper moet weten wat hij koopt. Telkens opnieuw probeert men die vrije markt te omzeilen. Door monopolies te creëren. Door misleidende reclame. Door in te spelen op heel bizarre behoeften en die te exploiteren. In veel landen die kennismaken met de vrije markt ontbreekt die transparantie volledig. Zelfs in een land als Amerika heeft men onlangs mogen vaststellen dat de in­terestvoeten die mensen er betalen op hun visakaarten absoluut niet doorzichtig waren. Dus de vrije markt is niet slecht, het zijn de trucs die men hanteert om de transparantie tegen te houden, die de weldaden van de markt afremmen.'

'De Wereldverbeteraars', dinsdag 26 januari 2010 om 22.00 uur op Kanaal Z.