Eva Brems als enige vrouw in 'De Wereldverbeteraars'

Eva Brems is hoofddocent mensenrechten aan de Universiteit Gent en voor zitter van Amnesty International Vlaanderen. Op dinsdag 12 januari is zij te gast in 'De Wereldverbeteraars', het in­terviewprogramma dat nog tot begin februari loopt op Kanaal Z. Brems is de vijfde van de in totaal acht gasten die in 'De Wereldverbeteraars' de revue zullen passeren. Maar ze is de enige vrouw. ‘Dat vind ik jammer’, zegt ze. ‘Mocht u voor de openbare omroep hebben gewerkt, dan zou ik zeggen dat u aan positieve discriminatie had moeten doen. Als je de emancipatie wil bevorderen van groepen die het moeilijker hebben in de samenleving, zijn zulke regels nodig. Je kunt je afvragen of vrouwen daar nog bij horen, bij die groepen die het moeilijker hebben. Wel, ik denk dat je op z’n minst kunt zeggen dat vrouwen in het recente verleden nog structureel gediscrimineerd werden.’
 
Mede daarom is Brems voorstander van quota voor vrouwen in raden van bestuur, bijvoorbeeld. ‘We zijn ver gekomen met gelijke rechten. Maar we zijn er nog niet. Ik denk dat we op een moment in de geschiedenis gekomen zijn dat we nog nét dat stap je verder moeten gaan, met drastische maatregelen zoals quota.’ Voor allochtonen op de arbeidsmarkt vindt Brems quota geen goed idee. ‘Het is een extreme maatregel die je pas neemt als minder verregaande maatregelen gefaald hebben. Bij allochtonen heb je nog altijd te maken met pure discriminatie. En voor je quota invoert, moet je de strijd tegen die discriminatie opvoeren, vind ik. Pas als dat allemaal faalt, denk ik dat het debat over quota inderdaad gevoerd moet worden. En uiteraard is de overheid als werkgever dan de eerste partij die in beeld komt.’
 
Wereldwijd is er nog een hele weg te gaan voor de mensenrechten, zegt Brems. Als ze een verlicht despoot was, die het voor het zeggen had op deze planeet, zou ze weten wat gedaan. ‘Het internationaal recht is een instrument dat bedoeld is om de wereld te verbeteren, dus daar zou ik mee beginnen. Ik ben er alle dagen mee bezig en ken er de tekort ko min gen van. Als verlicht despoot zou ik daar een mouw aan passen. Ik zou ervoor zorgen dat er bij de totstandkoming van het internationaal recht minder toegevingen moeten worden gedaan, zoals dat nu vaak gebeurt om machtige landen mee aan boord te kunnen krijgen. En ik zou er ook voor zorgen dat het internationale recht meer tanden krijgt. Als je een regel van internatio­naal recht overtreedt, kunnen daar in principe sancties tegenover staan, maar dat komt er zelden van. Om dat de mechanisme, zoals de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, gewoon niet krachtig genoeg zijn, onder meer door het vetorecht.’
 
Brems heeft het voorts onder meer nog over de spanningen tussen godsdienst en mensenrechten. Is het islamitisch recht te verzoenen met die mensenrechten? ‘Het is geen kwestie van niet kúnnen, maar van niet wíllen’, zegt ze. ‘Een regime dat lijfstraffen wil opleggen, zal daar voor de islam of iets anders gebruiken. En een regime dat dat niet wil doen, of een regime dat vrouwen bepaalde rechten wil geven, zal zich niet door de islam laten tegenhouden, of zal een islamitische redenering vinden om de regels te veranderen.’

'De Wereldverbeteraars', dinsdag 12 januari 2010 om 22.00 uur op Kanaal Z.