Steven Van Herreweghe ('De Jaren '90 voor Tieners'): 'Voor tieners zijn de 90's echt de middeleeuwen' - INTERVIEW

Na het succes van 'De Jaren 80 voor Tieners' was de roep om een vervolg luid. En dat komt er al vrij snel. 'De Jaren 90 voor Tieners' lag misschien al klaar?
'Nee, zeker niet. We zijn eraan begonnen in augustus vorig jaar omdat er al snel, zowel bij ons als de VRT, de 'goesting' was om nog een reeks te maken. En voor dit programma moet je zoveel archiefbeelden bekijken dat het best een traag productieproces is. Eigenlijk is het zelfs monnikenwerk.'

Hoe selecteer je dan de juiste beelden?
'Heel veel archiefbeelden bekijken. Journaals, programma’s enz. En uiteraard zijn er ook gebeurtenissen uit de jaren ’90 die in het geheugen gegrift zitten. Dan ga je daarrond werken en de juiste beelden erbij zoeken. En dat is echt niet evident, want ik heb heel dikwijls gedacht van: 'Waar ben ik in godsnaam naar aan het kijken?'.'

Maakte het je makkelijker dat je zelf de jaren '90 heel bewust hebt meegemaakt?
'Ja dat klopt. De jaren '80 waren mijn kinderjaren, de jaren '90 heb ik heel bewust meegemaakt. Dus daar heb ik wel meer feeling mee. Dat maakte het gemakkelijker om dingen te herkennen en te plaatsen. Dat is ook het gekke. Voor ons lijkt alles pas gisteren te zijn gebeurd, maar voor tieners zijn het gewoon de middeleeuwen, hé.' (lacht)

Dat zag je in de vorige reeks inderdaad ook dikwijls aan de reacties van de tieners.
'Ja. En ik dacht dat dat schokeffect nu minder groot zou zijn, omdat de jaren '90 toch een tikkeltje dichterbij zijn, maar dat was dus niet het geval. Neem nu zoiets banaals als een gsm. Die is nu niet meer weg te denken, maar midden jaren '90 was dat een hebbeding. En er was niet overal netwerk. Dus moest je al naar Brussel of Antwerpen om te kunnen bellen. Of het internet, waarvoor je moest inbellen en het bij wijze van spreken een uur duurde om een foto te downloaden. Dat zijn dingen die voor de tieners van nu niet te vatten zijn.'

Geef je bij de opnames tussendoor wat uitleg of duiding aan de tieners?
'We nemen heel veel op en het is daarbij altijd afwegen wat ze tof gaan vinden of wat niet. Maar bij de montage halen we dan de leuke dingen eruit, inclusief hun reacties. En ik zeg hen ook altijd dat ze mogen zeggen wat ze willen en als ze dat achteraf toch niet leuk vinden, dan zenden we het niet uit. Het is ook heel eenvoudig, hé. Ik heb mijn projector bij, zet mij op hun bed en ik vertel. En de tieners kijken en reageren spontaan.'

Welke criteria hanteren jullie bij de selectie van de tieners?
'We proberen te selecteren tussen 10 en 19 jaar zodat we een breed scala aan reacties hebben. Iemand van 10 reageert anders dan iemand van 19. Zo kunnen we heel veel verschillende meningen en reacties aan bod laten komen. En ook geografisch proberen we heel breed te gaan. Van Bocholt tot Zwevegem, zeg maar. We zoeken ook naar verschillende milieus waarin de tieners zijn opgegroeid. 'De Jaren '90 voor Tieners' is zo echt een doorsnee van de maatschappij van vandaag.'

Je komt voor de opnames ook heel dicht in hun comfortzone. Voor een tiener is een slaapkamer heilig, toch?
'Klopt. En dan is het ook leuk dat we tieners hebben met een gezonde reserve tegenover de camera en het feit dat we hun 'personal space' binnenkomen. We komen toch heel wat dagen bij die gasten thuis langs voor de opnames. Dus dan is het wel heel fijn als je voelt dat je daar welkom bent. Je ziet ook heel verschillende tienerkamers. Sommigen zijn zelfs niet opgeruimd bijvoorbeeld. En dat is net heel erg fijn. We hadden de opnames ook gewoon in een studio kunnen doen. Maar de slaapkamer toont voor een stuk hoe de tiener in kwestie is. Dat is al een verhaal op zich.'

Worden die tieners het, naarmate de opnames vorderen, ook niet een beetje beu?
'Wel neen. Het is zelfs net het tegenovergestelde. Ze kijken uit naar de opnames en zijn heel enthousiast. Dat geeft ook een heel goed gevoel. Want dan weet je ook dat je de juiste tieners hebt geselecteerd. En de interactie blijft altijd heel erg fijn.'

Het leuke aan dit programma is ook dat je, met de archiefbeelden als leidraad, ook heel wat persoonlijke verhalen opdiept.
'Ja. En er zijn heel veel verhalen. Denk maar aan de coronaperiode. Toen hoorde en las je dat de jeugd het moeilijk had. De wereld stond in brand. Dus ik wou tonen dat de wereld ‘altijd’ wel ergens in brand heeft gestaan en dat het altijd wel weer goed is gekomen. Het concept biedt ons ook een excuus om ook echt over hun leven te babbelen. Hoe het is om vandaag tiener te zijn, in de post-coronatijden? En dan komen de verhalen vanzelf.'

''De Jaren '90 voor Tieners' is niet je eerste archiefprogramma. Hoe nostalgisch ben je zelf?
'Dat valt eigenlijk goed mee. Ik weet nog dat, toen ik lang geleden aan 'De Jaren Stillekes' bezig was, mij een grote vlaag van nostalgie overviel. En dat zette zich zelfs door in mijn persoonlijk leven. Ik was de hele tijd bezig met het opsnorren van oude dingen en dat is allemaal heel tof, maar ook gevaarlijk. Té nostalgisch verlies je snel de voeling met het heden. En dat is niet altijd goed. Bij het maken van deze reeksen had ik veel minder dat nostalgische gevoel. Maar ook omdat ik veel van de beelden al heb gezien. Dat maakt het natuurlijk ook makkelijker.'

Komt er na deze reeks nog een vervolg?
'Zeg nooit nooit. Het jaar 2000 lijkt dichtbij, maar die zijn ondertussen ook al 23 jaar geleden. Maar met dit concept is het een programma dat je om de zoveel tijd wel kan blijven maken. We zien wel wat de toekomst brengt.'

Bedankt. Veel succes!

'De jaren '90 voor Tieners', vanaf 7 september elke donderdag om 20.45 uur op VRT 1 en VRT MAX.