Nieuw op Canvas: 'Kinderen van de Migratie'

In de decennia na WO II zoeken honderdduizenden buitenlandse arbeiders een beter leven in België. Maar vaak worden ze geconfronteerd met uitbuiting en gevaren.

In 1948, amper enkele jaren na het einde van de Tweede Wereldoorlog, had België de best draaiende economie van Europa. Dat Belgisch mirakel werd gevoed door één onmisbare grondstof: steenkool. Maar de Belgen wilden het vuile en gevaarlijke werk in de koolputten niet meer doen. Daarom importeerde ons land in amper tien jaar tijd meer dan 100.000 Italiaanse arbeiders voor de mijnen.

'Verkocht voor een zak kolen'
In ruil mocht de Italiaanse staat goedkoop kolen invoeren. Of zoals getuige Antonio Andronico het formuleert: 'We zijn verkocht voor een zak kolen'. De aspirant-mijnwerkers, die nog nooit een mijn van binnen hadden gezien, werden gelokt met grote affiches en beloften van een hoog loon en vele voordelen. Maar het loon viel tegen, de huisvesting was vaak armzalig en vooral: het werk bleek levensgevaarlijk. Honderden jonge Italianen lieten het leven in de Belgische mijnen.

Getuigen vertellen over de reis naar België, de vernederende medische keuring, de barakken voor krijgsgevangenen waarin ze vlak na de oorlog werden gehuisvest, het gevaarlijke werk waar ze zonder enige voorbereiding in werden gegooid. Twee getuigen herinneren zich het ongeval dat hun vaders overkwam. Archiefbeelden van de ramp in Marcinelle roepen emotionele reacties op.

Op de vlucht voor armoede en onderdrukking
Maar ondanks de ongevallen en het protest ertegen gingen de Belgische mijnen hun arbeiders gewoon wat verder zoeken, in landen als Spanje, Griekenland, Marokko, Turkije… Vanaf de jaren ’60 hadden ook de industrie en de bouw massaal arbeidskrachten nodig.

Honderdduizenden werden naar ons land gehaald of kwamen uit eigen beweging. Ze ontvluchtten het gebrek aan perspectief in landelijke gebieden, en de politieke onderdrukking onder dictaturen.

Het is weinig bekend, maar er kwamen ook talrijke vrouwen als 'gastarbeidster' naar België kwamen. Zo brengt deze aflevering het spannende verhaal van Hermosinda Martinez, die op haar veertiende besliste om hier als dienstbode te komen werken en zo haar ouders en broertjes in Spanje financieel te steunen. Anderen volgden hun man en zochten hier een job. Getuige Naget Dahmany herinnert zich hoe haar moeder dagen van 14 tot 16 uur klopte in drie verschillende jobs, nadat haar man het zware werk in de metallurgie niet meer aankon.

Respect
De kinderen van deze migranten tonen een diep respect voor de moed en de volharding van hun ouders, die alles achter zich hebben gelaten om in een onbekende wereld een beter leven op te bouwen voor hun kinderen. Want niemand kan ontkennen dat deze pioniers volhouders waren. In de woorden van Hermosinda Martinez: 'Morgen is een nieuwe dag. Morgen zal het beter gaan. Dat zei ik voortdurend tegen mezelf: morgen gaat het beter.'

Meer over 'Kinderen van de Migratie' lees je hier!

'Kinderen van de Migratie', vanaf dinsdag 31 augustus om 21.20 uur op Canvas.