'Mysteriejagers' gaat op zoek naar het gestolen paneel van 'De Rechtvaardige Rechters'

Op 11 april 1934 staat Gent op zijn kop. In de Sint-Baafskathedraal zijn twee panelen van ‘Het Lam Gods’ gestolen. De politie begint meteen een onderzoek. In heel het land en ver daarbuiten gaat men op zoek naar De Rechtvaardige Rechters en naar Sint-Jan-de-Doper. Wisten ze toen veel dat we nu nog altijd op zoek zijn naar het paneel met De Rechtvaardige Rechters… ​ 

Danira, Jacotte, Arnout en Thomas dompelen zich, elk vanuit hun eigen expertise of interesse, onder in de fascinerende geschiedenis van de twee panelen. Arnout Hauben bekijkt de zaak vanuit zijn passie voor geschiedenis, hij schetst de historische context en legt de nodige verbanden. Danira Boukhriss Terkessidis is een echte true crime-liefhebster. Ze legt contacten met gerecht en politie, en duikt in archieven van (amateur)speurders. De Rechtvaardige Rechters maken deel uit van een van de belangrijkste kunstwerken ter wereld, en wie kunst zegt, zegt Thomas Vanderveken. Maar ook de wetenschap kan een steentje bijdragen in deze ultieme zoektocht. Wie beter dan Jacotte Brokken om de zaak door een wetenschappelijke bril te bekijken?

In vier afleveringen reconstrueren ze wat er in 1934 precies is gebeurd en hoe dat kon en belichten ze de cruciale eerste maanden na de diefstal, toen er nog hoop was om het paneel terug te vinden. Daarna nemen ze ons mee in de wondere wereld van de amateurspeurders die de voorbije 90 jaar op zoek zijn naar De Rechtvaardige Rechters, voorlopig tevergeefs. Thomas, Arnout, Jacotte en Danira praten met oude getuigen en experten, bij het gerecht en bij amateurspeurders, bij genealogen en bij kunsthistorici… ze bezoeken archieven en kerken, laboratoria en exclusieve serviceclubs, en dat allemaal om ze dicht mogelijk bij De Rechtvaardige Rechters te komen, het beroemdste gestolen kunstwerk ter wereld. 

Aflevering 1: Wat is er gebeurd? (07/01)
In de nacht van 10 op 11 april 1934 verdwijnen twee panelen van het Lam Gods: het paneel met Sint-Jan-de-Doper en dat met De Rechtvaardige Rechters. Het eerste wordt al snel na de diefstal teruggevonden, maar De Rechtvaardige Rechters zijn 91 jaar later nog altijd spoorloos. ​

Hoe kan het dat zo’n belangrijk kunstwerk gestolen werd? In welke omstandigheden zijn de panelen gestolen? En zou het vandaag nog kunnen gebeuren? Hoe verliepen de maanden na de diefstal, en welke sporen volgde het gerecht allemaal? En wat maakt dat Lam Gods nu eigenlijk zo’n absoluut meesterwerk? 

Aflevering 2: Wie heeft het gedaan? (14/01)
Ruim een half jaar na de diefstal van De Rechtvaardige Rechters wordt een man onwel tijdens een politieke bijeenkomst in Dendermonde. Zijn naam is Arsène Goedertier. Een paar uur later sterft Arsène, maar op zijn sterfbed kan hij nog net de volgende worden uitspreken: "Ik alleen weet waar het Lam Gods zich bevindt. In mijn bureau,… schuifke…" en dan zwijgt Arsène voorgoed… Tot op vandaag is Arsène Goedertier een van de sleutelfiguren in de zaak van de verdwenen Rechtvaardige Rechters. 

Aflevering 3: Waar zijn de Rechtvaardige Rechters? (21/01)
Er is twijfel over de rol van Arsène Goedertier. Is hij de dief? Is hij de afperser? Is hij beide? Of heeft hij er helemaal niets mee te maken? Geen enkele vraag is 100 procent zeker te beantwoorden. 

Arnout trekt met ex-rechter Philippe Van Maele naar Campo Santo, de begraafplaats in Gent, naar het graf van de broers Kamiel en Gustaaf Van Ongeval. Kamiel was kanunnik in de Sint-Baafskathedraal in Gent, Gustaaf was pastoor in de Sint-Gertrudiskerk in Wetteren, op honderd meter van het huis van Arsène Goedertier. Toeval? Het is mogelijk… 

Sinds de verdwijning van De Rechtvaardige Rechters in 1934 zijn er mensen opgestaan die menen te weten waar het paneel verborgen zit. In kelders, op zolders, in monumenten, in kerken, in waterputten… Amateurspeurders verdiepen zich in de 13 afpersingsbrieven die het bisdom na de diefstal ontving. En tussen de regels zien ze overal aanwijzingen en cryptische hints over waar het paneel zich bevindt. 

Aflevering 4: Bestaat het paneel nog? (28/01)
Na tientallen vergeefse zoektochten naar De Rechtvaardige Rechters denken veel mensen vandaag dat het paneel nooit meer zal opduiken. Maar toch staat de politie in oktober 2024 plots aan een klein kasteeltje en een boerderij in de Oost-Vlaamse gemeente Oosterzele. Er waren geloofwaardige aanwijzingen dat het paneel zich in een van de twee gebouwen bevond. Helaas werd ook bij deze huiszoeking niets gevonden. De huiszoeking kwam er op aangeven van Kurt Impens, een gepassioneerde amateurspeurder die niet zoekt in de afpersingsbrieven van Arsène Goedertier, maar bij het Bisdom van Gent zelf. Volgens Kurt en een aantal andere amateurspeurders is het paneel nooit echt gestolen, maar weggehaald om het losgeld te kunnen ontvangen, om daarmee schulden terug te betalen. ​ 

Arnout trekt met ereburgemeester Johan Van Durme naar Oosterzele en gaat een kijkje nemen bij het kasteeltje en de boerderij. Danira heeft in een gentlemen’s club in Brussel een afspraak met Jan De Maere, antiquair, professor kunstgeschiedenis en neurowetenschapper. Hij is ervan overtuigd dat het paneel nog bestaat. ​ 

Kurt Impens en Jan De Maere kijken naar het bisdom van Gent. Het paneel zit volgens hen verstopt in of in de buurt van de Sint-Baafskathedraal. En dat is wat Arsène Goedertier in 1934 ook al tegen zijn vrouw had gezegd: 'Moi, je chercherai autour de la cathédrale…'

'Mysteriejagers', vanaf 7 januari elke woensdag rond 20.45 uur op VRT 1 en al vanaf 6.00 uur 's ochtends op VRT MAX.