Lieven Van Gils maakt 'Het Scheldepeloton' voor Canvas: 'Wielrennen is de gevaarlijkste sport van allemaal'

'Het Scheldepeloton' vertelt het verhaal van vijf vrienden met een ultieme droom: ze willen allen profwielrenner worden. Ze ontmoeten elkaar op hun dagelijkse trainingen langsheen de Schelde en ze worden vrienden. Boezemvrienden zelfs. Het gaat om Iljo Keisse, Kurt Hovelijnck, Bert De Backer, Dimitri De Fauw en Wouter Weylandt. Ze geraken alle vijf in het profcircuit. Maar dan slaat het noodlot toe.

Lieven Van Gils gaat praten met de drie overlevenden van het zogenaamde 'Scheldepeloton', Keisse, De Backer en Hovelijnck. Maar ook praat hij met de nabestaanden van de twee jongens die er niet meer zijn, De Fauw en Weylandt.

Lieven Van Gils: 'Ben met een bang hartje aan de serie begonnen. Zij die er nog zijn, vormden de moeilijkheid niet, eerder contact opnemen met de nabestaanden van Wouter en Dimitri was een moeilijke oefening. Bij hen heb ik het heel omzichtig aangepakt en vooreerst goed uitgelegd wat precies het opzet van ons programma was. En dan kwam het erop aan om die mensen hun vertrouwen te winnen. Uiteindelijk was dat vrij snel in orde en kon ik vrijuit praten, bijvoorbeeld met de ouders en vriendin van Wouter Weylandt.'

Want stel dat ze medewerking niet zagen zitten?

'Dan was er niets. Dan stopte het verhaal. Ben iedereen dus heel dankbaar voor het vertrouwen en de medewerking die ze ons hebben gegeven. En die medewerking was er vrijwel direct. Dat was heel erg fijn. Het voordeel van dit soort producties is ook dat je de tijd kan nemen om het gesprek met iemand aan te gaan. Met Nele en Eric, de ouders van Wouter Weylandt, heb ik bijvoorbeeld elk drie uur gesproken. Als het niet langer was. Het gesprek met Iljo Keisse duurde dan weer vijf uur. Dat was een hele dag opnemen. We namen onze tijd.'

En hoe verliepen die gesprekken?

'Uiteraard hebben we eerst voldoende geduid wat het opzet was. Want er was argwaan. Maar dan beginnen ze toch te vertellen. En honderduit ook. Zo zit er een anekdote in over Wouter die als klein ventje op zijn eerste fietsje kruipt, halen ze er foto’s bij, worden er herinneringen gedeeld. Daar zijn dan emoties bij, maar evengoed werd er gelachten. Je merkt ook dat die mensen er deugd van hadden om nog eens over hun Wouter te kunnen vertellen. Hierdoor krijg je een portret van een mooie man, een charmante kerel, maar ook met oog voor zijn onhebbelijkheden en kleine kantjes.'

Wouter Weylandt overlijdt in de Giro. Dimitri De Fauw stapt uit het leven. Heb je het gevoel dat de nabestaanden door 'Het Scheldepeloton' een periode kunnen 'afsluiten'?

'Dat denk ik niet. Want je kan zoiets niet gewoon afsluiten. Ze zeggen altijd dat tijd alle wonden heelt. En dat is waar. Maar dat is ook keihard niét waar. Eens de getuigen in de reeks begonnen te vertellen, kwamen die verhalen meer en meer los. Ze vertelden gretig over hun held, hun zoon, hun partner. En in hun stralende ogen zag je heel veel trots en het koesteren van herinneringen. Zo werd 'Het Scheldepeloton' eerder een hommage dan een afsluiting van iets. Denk aan Alizée, de dochter van Wouter. Zij heeft haar vader nooit gekend, hij heeft zijn dochter nooit gekend. Dat zijn moeilijke, maar ook mooie momenten in het hele verhaal.'

Je hebt de wielerwereld jarenlang professioneel gevolgd. Heb je door 'Het Scheldepeloton' dingen bijgeleerd die je nog niet wist over de koers?

'Ja. En vooral over de schaduwzijde van de sport. Zo heb ik ook Tom Boonen geïnterviewd en die vertelde dat wielrennen de gevaarlijkste sport is van allemaal. En hij heeft gelijk. Zonder bescherming aan hoge snelheden in het rond fietsen. Een helm om het hoofd te beschermen en een flinterdun truitje. Niets meer dan dat. En ze vallen. Ze vallen allemaal! De meesten staan weer recht en rijden door. Enkelen hebben dat geluk niet. Door 'Het Scheldepeloton' heb ik inzicht gekregen in wat het met de familie en vrienden van zo’n wielrenner thuis doet. Elke keer weer die spanning. Ze vertrekken. Maar komen ze ook aan? Dat was best wel confronterend.'

En ook voor de renners zelf is het niet altijd even makkelijk.

'Absoluut. Zo vertelde de vriendin van Wouter Weylandt dat hij het een hele tijd moeilijk had gehad. Hij zag het allemaal niet meer zitten en zag het nut er niet meer van in om zich elke dag zo af te beulen. Wouter is toen gaan praten met sportpsychologen, had ook begeleiding binnen de ploeg en hij was er doorgekomen. Hij had een klik gemaakt en ging er weer voor. Maar dan komt die noodlottige dag in de Ronde van Italië.'

Ook Dimitri De Fauw had het mentaal moeilijk en dat werd hem fataal. Hij stapte uit het leven.

'Mentale problemen onder sporters waren toen nog een groot taboe. Daar werd niet over gepraat. Gelukkig is dat nu anders. Denken we maar aan de laatste Olympische Spelen. Grote kampioenen als Simone Biles en Nafi Thiam die toegeven dat ze mentaal wel eens de weg kwijt zijn. Steeds meer sporters komen daar voor uit en trekken aan de alarmbel. Dat is een evolutie die je alleen maar kan toejuichen. Het is trouwens een beetje de onderliggende boodschap van deze reeks. Het is geen schande om het mentaal moeilijk te hebben. Het is moedig om er voor uit te komen en hulp te zoeken.'

Voor deze reeks heb je ruim de tijd genomen. Hoe groot is het contrast met wat je hiervoor allemaal hebt gedaan?

'Enorm. Ik heb tien jaar dagelijkse takshows gepresenteerd. Deze reeks te mogen maken was echt een verademing. Groter kan het verschil niet zijn. Ik heb nu urenlang met mensen gepraat, we hebben zoveel uren beeldmateriaal waaruit we grondig hebben moeten selecteren. En bij die dagelijkse talkshows had je dagelijks mensen uit de actualiteit waarmee je gesprekken voerde die om en bij de tien minuten duurden. Dat was de waan van de dag. Het moest snel gaan. Dit was een heel ander ritme van programma maken en ik heb daar enorm van genoten.'

En dan moest de puzzel nog gelegd worden.

'Een puzzel was het zeker. Dan is het een spel van 'kill your darlings'. Wat komt in de reeks, wat gooien we weg? We zijn daar met onze ploeg uren, dagen, weken mee bezig geweest. Maar het resultaat loont echt de moeite. Het was een geweldig gevoel om op deze manier te kunnen werken. Het smaakt zeker naar meer. Maar er komt ook nog iets anders op mijn pad waardoor het documentaire maken niet meer mijn hoofdbezigheid zal zijn.'

Inderdaad. Jij wordt de nieuwe filmverslaggever van de VRT.

'Ja en dat was niet het plan. Had dat liever niet gedaan. Ward (Verrijcken) had er nog moeten zijn. Maar dat is helaas anders gelopen. Ik ga nu bekijken hoe ik die opdracht zal invullen. En als dat allemaal goed loopt, dan blijf ik dat doen en dan zien we later nog wel wat erbij kan.'

'Het Scheldepeloton', vanaf maandag 30 augustus om 21.20 uur op Canvas.

Denk je aan zelfmoord en heb je nood aan een gesprek, dan kan je terecht bij de Zelfmoordlijn op het nummer 1813 of via www.zelfmoord1813.be.