'Groenland is van Ons': nieuwe humaninterestreeks met Karine Claassen

De president van de Verenigde Staten die dreigt om je land 'desnoods met geweld' over te nemen, het gebeurt niet elke dag. En al zeker niet op Europees grondgebied. Karine Claassen was erg benieuwd naar wat dat doet met een mens en dus trok ze naar het grootste eiland ter wereld. De Groenlanders staan bekend als een gereserveerd volk, maar voor Karine openden ze hun harten en hun deuren. En wat blijkt? Ze hebben allemaal hun eigen mening over wat er gebeurt, en hun eigen blik op wat Groenland zou kunnen en moeten zijn.

Karine Claassen: 'Ik dacht dat snel naar Groenland reizen mij gewoon een beter perspectief zou geven op alle nieuwschaos en wereldpolitiek die ik op tv zie. Maar het deed véél meer dan dat. De rijkdom, geschiedenis (ten goede én ten kwade) heeft mij een spiegel voorgehouden en zoveel geleerd. Niet alleen over mijn eigen vooroordelen, maar ook over de impact van de geschiedenis die zich maar blijft herhalen, over de kracht en de weerbaarheid van Groenlanders en hoe ik daar als Europeaan/Vlaming/Belg van kan leren. Mijn mond is vaak opengevallen, mijn lach heeft nog nooit zo breed gestaan en mijn hart heeft nog nooit zo meegevoeld met mensen die leven in een wereld die zo ver lijkt van de mijne. Zo prachtig en uniek. De klok tikt voor de Groenlanders en het is belangrijk om onze ogen ook op hen te richten. Deze reeks maken en deze mensen een stem geven heeft mij echt anders laten kijken naar hen, mezelf én de wereld. Misschien naïef, maar ik ben daar heel fier op. In tijden van chaos is er niet enkel nood aan leiderschap en strategie van onze politici, maar ook aan menselijkheid en verbinding. Want Trumps dreigementen over een potentiële annexatie zijn misschien een belangrijk kantelpunt in de Europees-Amerikaanse geschiedenis, het is vooral een uiting van al langer sluimerende problemen in de wereld die ons uiteindelijk allemaal aangaan.'

Het dagelijkse leven van de Groenlanders
Karine stapt in het dagelijkse leven van enkele Groenlanders. Ze ontdekt hoe hun leven eruitziet, wat de dreigingen met hen doen, en hoe ze naar hun toekomst kijken. Ze leert dat Groenland dan wel tot Europa behoort, maar dat de relatie met Denemarken eigenlijk niet zo goed is. Het koloniale verleden – en heden – heeft er bij vele Groenlanders diep ingehakt.

De Amerikanen en de Denen mogen dan wel bekvechten over wie Groenland toebehoort, de inwoners zelf verkiezen massaal de onafhankelijkheid. Bovendien bestaat voor de Inuit grondbezit zelfs niet eens. Groenland claimen is voor hen dan ook ongelooflijk absurd. Het land is van niemand, en tegelijkertijd van iedereen.

Ulloriaq leeft in Sisimiut: 'Waarom wil Trump Amerika? Omdat hij een zwakte ziet bij de Groenlanders. We mogen geen zwakte tonen, we moeten ijskoud zijn. Ons land is niet te koop, maar we willen de wereld wel voeden met onze vis.'

Salik is chef-kok, kapitein en bovenal ondernemer in het zuiden van Groenland. 'Groenland evolueert traag maar gestaag naar onafhankelijkheid. Maar als we het zonder Deens geld willen doen, moeten we onze eigen economie opwaarderen. Toerisme is een van de manieren, maar ook de mijnsector en alles wat daarbij komt kijken.'

'Ik voel me vooral machteloos'
Karine trekt naar Nuuk, Sisimiut, Qaqortoq en Narsaq. Nuuk is de hoofdstad, waar een derde van de Groenlanders woont. Sisimiut ligt boven de poolcirkel, waar de permafrost stilaan bedreigd wordt door de klimaatopwarming. Qaqortoq ligt dan weer in het zuiden, het groene hart van Groenland. En Narsaq is the place to be voor goud- en andere mineraalzoekers.

Karine ontmoet verschillende Groenlanders en ontdekt hoe traditie en moderniteit elkaar vinden in het Groenland van 2026. Ze leert wat de uitdagingen en bezorgdheden zijn. Het is de allereerste keer dat ze met zulke bedreigingen te maken krijgen – in de lokale taal bestaat zelfs geen woord voor oorlog. Het stemt de lokale bevolking dan ook tot nadenken: hoe ziet onze toekomst er juist uit, en wordt het niet eens hoog tijd dat we die zelf in handen nemen?

Fari is gids en leerkracht in Qaqortoq, in het toeristische zuiden van Groenland: 'In Groenland kan je geen grond kopen. Niemand bezit het land. Dus het idee dat Trump Groenland wil kopen, is voor ons heel absurd.'

Rico woont in Nuuk en heeft roots in zowel Denemarken als Groenland. Hij is op zoek naar zijn identiteit, naar waar zijn echte thuis is. 'Het leven in Groenland is hard, en tegelijkertijd prachtig. Maar nu voel ik me vooral machteloos. We kunnen bidden en hopen dat Denemarken en de NAVO ons kunnen beschermen, maar voor de rest kunnen we niks doen.'

Aflevering 1: De Groenlandse identiteit (05/03)
Donald Trump wil Groenland kopen. De Denen en de NAVO houden het been stijf. Maar wat denken de Groenlanders daar eigenlijk zelf van? Karine Claassen trekt naar het grootste eiland ter wereld, op zoek naar een antwoord op die vraag. Ze ontdekt dat de Groenlanders heel trots zijn op hun identiteit, maar er ook erg mee worstelen. De kolonisatie door Denemarken heeft zijn sporen nagelaten. En op een vreemde manier brengt Trump hen nu weer dichter bij elkaar.

Karine begint haar reis door Groenland bij Stan, een Vlaming die in hoofstad Nuuk woont. Zijn Groenlandse vriend Rico dompelt Karine (soms letterlijk) onder in enkele Deense en Groenlandse gebruiken. In Sisimiut trekt Karine erop uit met Tupaarnaq, een van de weinige vrouwelijke jagers in Groenland, op een wel heel bijzondere jacht.

Aflevering 2: De toekomst van Groenland (12/03)
Groenland wil graag onafhankelijk worden, maar daarvoor moet het eerst op eigen benen leren staan. De dreigementen vanuit Amerika zijn dan ook een wake-up call. Groenland bezit een enorme, grotendeels onontgonnen hoeveelheid minerale rijkdommen. De toekomst ziet er mogelijk rooskleurig uit, maar tegen welke prijs? Zijn de Groenlanders bereid om afscheid te nemen van eeuwenoude tradities en gewoontes die hen uniek maken, maar misschien hun toekomst in de weg staan?

In Qaqortoq gaat Karine op pad met chef Salik. Hij nodigt haar uit voor een Groenlandse maaltijd bij hem thuis, samen met zijn Amerikaanse partner Julia. Hij neemt Karine ook mee naar Narsaq, een klein stadje aan de voet van een zeer gegeerde berg vol mineralen. Zijn nichtje Avaaraq strijdt er tegen de opening van een mijn.

'Groenland is van Ons', donderdag 5 en 12 maart rond 20.45 uur op VRT 1 en VRT MAX.