VRT moet opnieuw fors besparen: Vlaamse regering zet in op minder exclusiviteit en betalend VRT MAX

De Vlaamse regering heeft na de begrotingsoefening beslist dat ook VRT een bijkomende inspanning moet leveren. In 2027 moet de openbare omroep 3,4 miljoen euro besparen. Tegen 2029 loopt de bijkomende besparing op tot 7 miljoen euro minder dotatie. Daarbovenop worden de werkingsmiddelen niet geïndexeerd.

Volgens Vlaams minister van Media Cieltje Van Achter moet VRT daardoor "scherpere keuzes" maken. De focus moet volgens haar sterker komen te liggen op de publieke kerntaken van de omroep: betrouwbare journalistiek, Vlaamse producties, cultuur, educatie en sport die commercieel minder vanzelfsprekend aan bod komt.

Minder exclusiviteit voor bekende gezichten
Een van de opvallendste maatregelen heeft betrekking op de bekende gezichten en radiostemmen van VRT. De bestaande exclusiviteitscontracten moeten tegen 2029 worden afgebouwd.

Volgens de Vlaamse regering past dat beter bij een medialandschap waarin presentatoren en andere mediagezichten steeds vaker voor verschillende zenders, platformen en formats werken.

Dat betekent onder meer dat een schermgezicht niet noodzakelijk meer exclusief aan VRT verbonden moet zijn.

VRT moet kritischer zijn voor dure sportrechten
Ook de sportrechten worden onder de loep genomen. Grote sportevenementen zijn de voorbije jaren duurder geworden, niet alleen door de uitzendrechten maar ook door de productiekosten.

De Vlaamse regering wil daarom dat VRT systematischer onderzoekt of samenwerking met andere mediapartners mogelijk is. Een WK of EK voetbal hoeft volgens Van Achter bijvoorbeeld niet noodzakelijk volledig door VRT gedragen te worden.

Tegelijk blijft er ruimte voor sporten waarin een publieke omroep volgens de minister een belangrijke rol kan spelen. Als voorbeeld wordt het vrouwenwielrennen genoemd, met onder anderen Lotte Kopecky.

Meer ruimte voor Vlaamse producties
Bij internationale films en fictie moet VRT volgens de nieuwe plannen eveneens selectiever te werk gaan. De openbare omroep hoeft volgens de Vlaamse regering niet dezelfde concurrentiestrijd aan te gaan met internationale streamingdiensten.

De prioriteit moet liggen bij Vlaamse programma's, fictie en verhalen die VRT zelf een onderscheidende positie geven.

Opvallend plan: betalend VRT MAX?
Een van de meest opvallende onderdelen van de plannen is de mogelijkheid van een betalende formule bovenop VRT MAX. Steeds meer kijkers kijken rechtstreeks via VRT MAX en zeggen hun klassieke televisieabonnement op. Daardoor veranderen ook de inkomstenstromen waarop het Vlaamse medialandschap steunt.

VRT krijgt daarom de ruimte om een betalend aanbod of een ander gelaagd distributiemodel te onderzoeken. Het gratis VRT MAX moet wel behouden blijven. Programma's mogen dus niet exclusief achter een betaalmuur verdwijnen.

Een betalende dienst naast een gratis aanbod is overigens niet volledig nieuw voor VRT. In het verleden bestond er met 'Net Gemist' al een betalende terugkijkdienst.

VRT reageert scherp
Bij VRT zelf is de bezorgdheid groot over de nieuwe besparingen. De openbare omroep wijst erop dat eind 2025 al een transformatieplan met een structurele besparing van 25 miljoen euro werd afgerond. Daarnaast loopt momenteel nog een bijkomende besparingsoperatie van 16,6 miljoen euro.

Daar komt nu volgens VRT nog een bijkomende besparing van bijna 10 miljoen euro tegen 2029 bovenop. Volgens de openbare omroep komt de Vlaamse regering daarmee terug op eerdere afspraken. VRT stelt dat het evenwicht tussen de opdrachten van de openbare omroep en de middelen die daarvoor beschikbaar zijn daardoor onder druk komt te staan.

De omroep wil de maatregelen eerst grondig analyseren en bespreken met de raad van bestuur. Daarna wil VRT met de Vlaamse regering overleggen over een addendum bij de beheersovereenkomst.

VRT zegt wel bereid te zijn om te bekijken hoe de eigen inkomsten kunnen worden versterkt, maar vraagt tegelijk voldoende bedrijfszekerheid en duurzame afspraken.