Nieuwe Nomaden-reportages uit Columbia, Tunesië, Nigeria en Ethiopië bij 'Vranckx'

Deze keer kwamen ze terug met reportages over een omstreden windenergieproject in Columbia, een 'nieuwe Arabische lente' in Tunesië, het lot van Nigeriaanse vrouwen die in ons land in de prostitutie terechtkomen, en de gevolgen van de burgeroorlog in Ethiopië.

Colombia staat voor een totale energietransitie. Het Zuid-Amerikaanse land wil af van zijn kolen- en gasproductie, en trekt resoluut de kaart van de hernieuwbare energiebronnen – in de eerste plaats windenergie. Maar dat zorgt voor veel tegenstand en controverse bij de plaatselijke bevolking, zo blijkt in de reportage Een wind van verandering van Arne Gillis en Thomas Ceulemans op zaterdag 11 maart.

In 2010 gaven de Tunesiërs het startschot voor de Arabische Lente. De overgang naar de democratie werd ingezet. Maar de hoop op verandering heeft intussen weer plaatsgemaakt voor protest. Glijdt Tunesië opnieuw af naar een dictatuur? Nomaden Eugenie D’Hooghe en Robbe Vandegehuchte maken in De foute generatie kennis met de aanvoerders van de protesten. Op zaterdag 18 maart.

In 2018 werd de 21-jarige Eunice Osayande vermoord in de straten van Brussel. De jonge vrouw werd vanuit Nigeria naar België gesmokkeld, met de valse belofte dat ze hier kapster mocht worden. Uiteindelijk werd ze in de prostitutie gedwongen en moest ze een gigantische schuld afbetalen. En zij is niet de enige. Dat zien we in Eunice Street van Lara Richir, Michelle Peters en Ellen Boonen.

De rotskerken van Lalibela in het noorden van Ethiopië zijn werelderfgoed. Maar tijdens de burgeroorlog werd het dorp bezet door burgermilities van het Tigray-leger (TPLF) die streden tegen het regeringsleger. De soldaten lieten Lalibela achter als een spookdorp. In Het verdriet van de rotskerken toont nomade Laura Zuallaert hoe het leven er nu is.

Met het Nomaden-project geeft VRT kansen aan jonge en veelbelovende reportagemakers.

Een wind van verandering
​Zaterdag 11 maart

Op het Columbiaanse schiereiland La Guajira plannen investeerders de aanbouw van tientallen windparken die in de komende maanden en jaren operationeel zullen worden. Met zijn constante wind lijkt La Guajira hier de uitgelezen plek voor.

In het gebied wonen zo'n 400.000 inheemse Wayuu, en zij zijn over het algemeen minder opgetogen met de plannen. Hun departement is het armste van Colombia. La Guajira is decennialang verwaarloosd door opeenvolgende regeringen. De Colombiaanse overheid en de energiebedrijven zelf vinden dat de Wayuu deze kans moeten grijpen om mee te stappen in de modernisering. De komst van de energiebedrijven zou de perfecte hefboom zijn om voor ontwikkeling te zorgen. Diego Patrón, CEO energiebedrijf Jemeiwaa Ka’I: 'Laten we de wind inzetten als hefboom om La Guajira te ontwikkelen.'

'Een wind van verandering' toont hoe energiebedrijven handig misbruik maken van de armoede in het departement. Ze spelen inheemse families tegen elkaar uit met beloftes van geld en materiële voordelen. Die beloftes leggen de kiem van onderlinge, vaak gewelddadige conflicten. Norbelis Suarez, inheems leidster van de clan-Girnu: 'We bloeden, door de schuld van de bedrijven.'

Het eerste windpark van La Guajira werd twintig jaar geleden als pioniersproject gelanceerd door het Colombiaanse bedrijf EPM. Het bedrijf geeft zelf toe dat hun aanwezigheid voor spanningen heeft gezorgd in de nabijgelegen Wayuu-dorpen. Dat ligt volgens het bedrijf zelf aan de Wayuu-maatschappij, die georganiseerd is in clans. Al die clans zouden elkaar de loef afsteken op zoek naar het meeste materiële voordeel. Vle Wayuu vinden dan weer dat ze worden bestolen in hun eigen huis. Nu de wind aan economische waarde wint, komt hun unieke cultuur onder druk te staan, vrezen zij.

De reporters laten verschillende bewoners van het schiereiland aan het woord en steken hun licht op bij bedrijfsleiders, lokale overheden, mensenrechtenactivisten en een antropoloog. Allemaal zijn ze op hun eigen manier betrokken bij de nieuwe wind die waait over La Guajira.

Een reportage van Arne Gillis en Thomas Ceulemans

'Vranckx: Nomaden', vanaf zaterdag 11 maart om 20.10 uur op Canvas.