Portret van Darius Dhlomo in 'Netwerk'

'De cirkel is voor mij nu rond. Wij kunnen nu laten zien dat we één volk zijn, zwart en wit. Hier heb ik mijn hele leven voor gevochten', zegt de nu 79-jarige Dhlomo. Voetbal gaf hem een kans op een nieuw leven en nu geeft het WK dat aan Zuid-Afrika.

Hij was in 1958 als een van de eerste zwarte voetballers een bezienswaardigheid op de Nederlandse velden. Dhlomo veroverde samen met ploeggenoot Steve Mokone (ook bekend als De Zwarte Meteoor) de harten van de supporters van Heracles Almelo. Maar niet alleen op het voetbalveld. Zo was hij naast voetballer ook profbokser en ook nog een bekend jazzzanger. Darius Dhlomo: een ware zwarte sensatie.

Hij groeit op tijdens het apartheidsbewind in het Zuid-Afrikaanse Durban. Dhlomo bokst daar met zijn jeugdvriend Nelson Mandela. Ze besluiten dat ze de omstandigheden van de zwarte gemeenschap moeten verbeteren. Als Darius een profcontract krijgt bij Heracles Almelo besluit hij zijn strijd vanuit ons land voort te zetten. Als actief ANC-lid komt hij op de zwarte lijst van de conservatieve Zuid-Afrikaanse ‘Nasionale Party’ terecht en mag hij vijfendertig jaar lang zijn geboorteland niet meer in. Hij mag dan ook niet naar de begrafenis van zijn moeder, broer en zus.

Het weerzien met Nelson Mandela in 1990 is zeer emotioneel. Dhlomo kan dan ook pas voor het eerst het graf van zijn familie bezoeken. Hij huilde toen hij hoorde dat Zuid-Afrika het WK voetbal mocht organiseren. Al heeft hij persoonlijke veel offers moeten brengen voor een vrij Zuid-Afrika, dat was het allemaal waard, aldus de oud ANC-man.

'Netwerk', vrijdag 14 mei om 20.25 uur bij de NCRV op Nederland 2.