Een duik in de geschiedenis van de psychiatrie in 'Into The Mind'

Presentator Michael Mosley gaat op exploratietocht door het menselijke brein en laat ons kennismaken met allerlei briljante, maar soms ook bizarre en brutale experimenten die in de loop der jaren tot wetenschappelijke doorbraken hebben geleid in het onderzoek van onze hersenen: van de schokkende behandeling van een vijf maanden oude baby door John. B. Watson en het onderzoek van babyapen door Harry Harlow tot CIA-experimenten met mentale manipulatie, elektroshocktherapie en psychofarmacie. Mosley onderwerpt zich ook zelf gewillig aan een aantal experimenten en is getuige van baanbrekende tests met verstrekkende gevolgen voor ons inzicht in het menselijke brein.

Aflevering 1: 'Emotions'
Deze eerste aflevering onderzoekt hoe wetenschappers in de loop der jaren hebben geworsteld met het irrationele en complexe hersendomein van de emoties. Michael Mosley praat met mensen die betrokken waren bij een aantal historische en soms omstreden experimenten: zowel proefpersonen als wetenschappers. Veel van die onderzoeken zijn op film opgenomen. Zo zie we hoe een jongen ‘geleerd’ wordt om bang te zijn van alledaagse voorwerpen; baby-aapjes krijgen een nieuwe moeder, gemaakt van ijzerdraad en stof; en een volwassene gedraagt zich in naam van de wetenschap gewelddadig in het bijzijn van een groep kleuters. Michael neemt zelf deel aan een nieuw experiment dat de werking van emoties probeert te doorgronden.

Aflevering 2: 'Mind Control'
Ook in de tweede aflevering verkent Dr. Michael Mosley de soms schokkende geschiedenis van de experimentele psychologie. Allerhande experimenten hebben wetenschappers een grondig inzicht rgegeven in de werking van ons brein, maar sommige daarvan waren bepaald wreedaardig en telden de onderzoekers voor grote ethische dilemma’s. Controversieel zijn vooral de experimenten die de vrije wil en de eigen lotsbeschikking van de mens beïnvloeden. Unieke archiefbeelden tonen hoe wetenschappers proberen het gedrag van kinderen op een systematische manier te veranderen, hoe brave burgers andere mensen fatale electroshocks toedienen en hoe een homoseksuele man elektroden krijgt ingeplant om zijn seksuele geaardheid te beïnvloeden. Michael is zelf proefkonijn in een gecontroleerd experiment met een hallucinogene drug om na te gaan wat het effect daarvan is op zijn hersenen.

Aflevering 3: 'Broken Brains'
In de laatste aflevering toont Dr. Mosley hoe de wetenschap veel heeft geleerd over de werking van ‘normale’ hersenen door experimenten op ‘abnormale’ hersenen. Hij ontmoet merkwaardige mensen, zoals Karen, die lijdt aan het ‘vreemde hand syndroom’: ze wordt voortdurend ‘aangevallen’ door een van haar handen. En we maken ook kennis met Julia, die leek te genezen na een beroerte, maar zich geen enkele naam van een voorwerp kan herinneren. En dan is er nog H.M., een man met geheugenverlies die jarenlang alleen maar met zijn initialen bekend was en die wellicht het meest bestudeerde individu is uit de geschiedenis van de psychologie. Na zijn dood werd er een peperduur labo opgericht dat zich uitsluitend bezighoudt met de analyse van zijn hersenen, tot op het niveau van de individuele neutronen.

Michael Mosley
Michael J. Mosley (° 1957) is journalist, producer en presentator. Hij studeerde filosofie en economie in Oxford en werkte daarna in een bank in de Londense City. Later ging hij opnieuw studeren: geneeskunde, met de bedoeling psychiater te worden. Maar dat viel hem nogal tegen en zo belandde hij bij de BBC, waar hij producer werd van diverse wetenschappelijke programma’s, onder meer gepresenteerd door John Cleese ('The Human Face'), professor Robert Winston ('Superhuman') en Jeremy Clarkson ('Inventions that Changed the World'). Zelf presenteerde Mosley programma’s als 'The Story of Science: Power', 'Proof and Passion' en 'Inside the Human Body'. Hij kreeg een Bafta- en Emmynominatie voor een documentaire in de reeks 'Horizon' en werd in 1995 uitgeroepen tot medische journalist van het jaar.

'Into The Mind', dinsdag 22 november om 22.05 uur op Canvas.