Een spoor door de wereldliteratuur in 'Paper Trails' op Canvas

We reizen van Fitzgerald’s Minnesota naar Murakami's Japan naar met tussenstops in Nigeria, Myanmar, Frankrijk, Polen, Mexico en zelfs op de planeet Solaris. Het resultaat is een reeks boeiende en exotische documentaires vol couleur locale die ons helemaal onderdompelen in de sfeer van de boeken.

Hendrik Willemyns is een veelzijdige man. Hij is niet alleen met muziek bezig, maar werkt ook al jaren als televisiemaker bij het productiehuis Woestijnvis. Bovendien is hij een verwoede lezer. Al die passies komen samen in 'Paper Trails'.

Persoonlijk en universeel
In 'Paper Trails' volgt Hendrik Willemyns een spoor door de wereldliteratuur dat hem van Minnesota naar Myanmar leidt, maar ook van de 'Roaring twenties' in Amerika over de gewelddadige jaren '60 in Nigeria naar de rebelse jaren ’70 in Mexico.

De boeken die daarbij de leidraad vormen, zijn:

• F.Scott Fitzgerald: Tender is the night (1934)
• Chinua Achebe: Things fall apart (1958)
• Stanislaw Lem: Solaris (1961)
• George Orwell: Burmese Days (1934)
• Roberto Bolaño: Los Detectives Salvajes (1998)
• Haruki Murakami: Norwegian Wood (1987)

Tijdens zijn literaire trips bezoekt Hendrik telkens locaties die belangrijk zijn om de boeken en hun auteurs te leren kennen en doorgronden. Hij praat met mensen die iets met de boeken of de schrijvers te maken hebben en zo een nieuw licht werpen op hun betekenis en belang. Tegelijk evoceren de documentaires de context van de boeken: de tijd, het land en de cultuur waarin de schrijvers leefden en de invloed daarvan op hun werk.

Zo is 'Paper Trails' niet alleen een persoonlijk traject van Hendrik Willemyns langs locaties van zijn favoriete boeken, maar ook een universele trip langs mijlpalen in de wereldliteratuur en iconische plaatsen in heel diverse landen, culturen en periodes. Mensen die de boeken kennen, krijgen een dieper inzicht in de thema’s en achtergronden en voor andere kijkers is het een aangename kennismaking.

Weg van boeken
De titel 'Paper Trails' is een term uit de boekhouding die verwijst naar het spoor dat mensen/bedrijven trekken in een wereld van bonnetjes, rekeningen en facturen. Hier slaat het op de weg die mensen zich banen in een jungle van boeken, maar ook op de manier waarop elk boek een stuk wordt van een persoonlijke weg die iemand aflegt.

Hendrik Willemyns deed niet alleen de research en de interviews voor Paper trails, maar ook het camerawerk, de regie en de montage. De muziek is van Arsenal en werd speciaal voor de serie gemaakt door Hendrik Willemyns en John Roan. Die laatste was ook Hendriks compagnon de route en klankman op de paper trails.

Aflevering 1: Tender is the Night (F. Scott Fitzgerald) – 21.11
F. Scott Fitzgerald (1896-1940), literair icoon van de Jazz Age en de Roaring Twenties, schreef Tender is the Night (1934) in één van de donkerste periodes van het leven: terwijl zijn vrouw in een psychiatrische instelling zat en hij zelf langzaam wegzonk in een put van alcoholisme en schulden. En daar gaat het boek ook over.

Het vertelt het verhaal van Dick Diver, een jonge knappe dokter die getrouwd is met een beeldschoon en steenrijk meisje dat hij heeft leren kennen in een psychiatrische instelling. Hij behoort tot de top van de sociale orde aan de Cote d'Azur, maar na een ontmoeting met een jonge, knappe actrice voelt hij de grond onder zijn voeten geleidelijk wegzakken. Het autobiografische karakter van de roman maakt Tender is the Night heel open, eerlijk en hartverscheurend.

Tender is the Night was aanvankelijk een flop. The Great Gatsby, de vorige roman van Fitzgerald, had ook al niet het gewenste verkoopcijfer behaald en Tender is the Night deed het nog slechter. Niemand wou toen, tijdens de recessie, lezen over rijke mensen en hun problemen. Waardoor Fitzgerald nog verder wegzakte in schulden en ellende. Tender is the Night is nu een wat vergeten boek en dat is absoluut onterecht, vindt Hendrik Willemyns, want het is een echt meesterwerk.

De documentaire werd opgenomen op locaties die nauw verbonden zijn met de auteur en de roman: in New York, Saint-Paul (Minnesota), Antibes en Parijs. In Minnesota (waar ook Fitzgerald vandaan kwam) praat Hendrik met punkrocklegende Grant Hart, de zanger/drummer van Husker Du, die net als Fitzgerald uit Saint-Paul komt en een zeer belezen man is. In Parijs interviewt Hendrik Mike Ladd, niet alleen een rapper (Ninja Tune), maar ook een literatuurdocent die erg veel over Fitzgerald weet en net als hij een ‘expat’ is. In New York gaat Hendrik op bezoek bij de eigenaar van een boekenwinkel die gespecialiseerd is in (dure) ‘first editions’. En Tender is the night heeft nooit goed verkocht, zodat er nog heel wat exemplaren van de eerste druk moeten bestaan, die ondertussen veel geld opbrengen. Fitzgerald was ook altijd bezig met geld. Hij zou het wel merkwaardig hebben gevonden dat die onverkochte boeken toen, nu zo veel geld opbrengen.

'Paper Trails', vanaf zondag 21 november wekelijks om 21.00 uur op Canvas.