Ruben Terlou onderzoekt invloed China in vijf nieuwe landen

Ruben Terlou zet zijn zoektocht naar de invloed van China voort in het tweede seizoen van 'De wereld van de Chinezen'. Aan de hand van indrukwekkende persoonlijke verhalen legt hij de effecten van China's geopolitiek bloot.

In deze tweede serie bezoekt Ruben Terlou vijf nieuwe landen waar China’s invloed de afgelopen jaren steeds voelbaarder werd. Of het nu in Azië, Oceanië of Latijns-Amerika is, overal drukken Chinezen hun stempel op de wereld.

Aflevering 1: Solomoneilanden (18 februari)
Ruben Terlou bezoekt de Solomoneilanden, een onbekende eilandstaat die symbool staat voor de toenemende rivaliteit tussen China en het Westen. China zorgde er voor een nieuw stadion, vele leningen en medische hulp, in ruil voor het verbreken van de diplomatieke banden met Taiwan. Door een veiligheidsverdrag mag China politieagenten sturen, met als gevolg een gewelddadige opstand onder de lokale bevolking. Van de lokale Chinese middenstanders werden winkels in brand gestoken. Ruben ontmoet hen in het afgebrande Chinatown. En op Malaita, het eiland waar de meeste relschoppers vandaan komen, ontmoet hij de man die de schuld kreeg van de rellen. Waarom willen de Solomoneilanders China niet?

Aflevering 2: Laos (25 februari)
Laos is een van de armste landen van Zuidoost-Azië, en de bevolking heeft er niets te zeggen. China heeft er hele dorpen verplaatst om rails aan te leggen voor een flitsende hogesnelheidstrein naar hoofdstad Vientiane. Laos bouwt ook met grote Chinese investeringen talloze dammen op de Mekong en haar zijrivieren. Met als doel om ‘de batterij van Zuidoost-Azië’ te worden en zo uit armoede te komen. Maar het gevolg is vooralsnog een enorme schuld bij China en rampzalige gevolgen voor het milieu. Ook aan de oever van de Mekong in Thailand zijn de effecten van de Laotiaanse-Chinese ambities duidelijk merkbaar. Ruben Terlou bezoekt een kleine vissersgemeenschap die in actie komt. Sinds China begon met dammen op de Mekong, is hun levenswijze haast onmogelijk geworden. In Laos stapt Ruben op de nieuwe trein. In een dorp dat werd verplaatst voor de trein is er nog één oud echtpaar dat in hun oude huis woont.

Aflevering 3: Suriname (3 maart)
China is in Suriname uitgegroeid tot een economische grootmacht en verdrong oud-kolonisator Nederland. De mondiale expansiedrift van China is in Suriname goed zichtbaar: negentig procent van alle supermarkten in de hoofdstad Paramaribo is in handen van Chinezen. En Suriname heeft een torenhoge schuld aan hen door leningen, geschenken en investeringen. Ook in de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen die Suriname rijk is, zoals goud en hout zijn Chinezen zeer actief. Met fatale gevolgen voor de inheemse bevolking en de natuur. Van ‘het nieuwe wilde westen’ diep in het ondoordringbare Surinaamse oerwoud tot natuurreservaat Brownsberg, overal ontmoet Ruben Chinese winkeliers, Chinese goudzoekers en Chinese goudhandelaren. Maar niet iedereen houdt de razendsnelle ontwikkelingen in China bij, waar de een profiteert van de snelle vooruitgang, daalt de ander op de maatschappelijke ladder.

Aflevering 4: Australië (10 maart)
Politiek bondgenoot van het Westen, maar economisch verbonden met China. Hoe vrij is het rijke Australië werkelijk? Australië is een van de weinige Westerse landen dat meer naar China exporteert dan importeert. Jaarlijks gaat er voor miljarden dollars aan ijzererts, LNG en steenkool vanuit Australische havens richting China. Dat de sterke economische relatie ook een keerzijde heeft, werd pijnlijk duidelijk toen in 2020 een handelsconflict ontstond nadat Australië tot een onafhankelijk onderzoek naar de bron van het coronavirus opriep. Nog altijd is een aantal van de door China opgelegde handelsrestricties niet opgeheven. Ruben ontmoet veteranen tijdens een militaire parade en stelt hen de vraag hoe vrij Australië werkelijk is. Ook reist hij langs de Australische westkust, waar de lokale kreeftenindustrie hard geraakt wordt door de handelsrestricties. En in een dagopvang voor bejaarde Chinezen reflecteren oude mannen op de ingewikkelde relatie tussen de twee landen.

Aflevering 5: Mongolië (17 maart)
Het enorme Mongolië dat slechts 3,5 miljoen inwoners telt ligt ingeklemd tussen communistische giganten Rusland en China. Grote internationale musicalproducties moeten de wereld laten zien dat zij anders zijn: onafhankelijk en democratisch. Maar ondertussen is er, onder druk van China, geen plek voor anti-Chinese geluiden en zijn vluchtelingen uit China, die de Chineze onderdrukking in naburig Binnen-Mongolië (provincie van China) ontvluchten, niet veilig in Mongolië. In een reeks indrukwekkende ontmoetingen met zowel Chinezen als Mongolen schetst Ruben een zorgelijk beeld van een land dat democratisch heet te zijn. De lange arm van China reikt helaas makkelijk de grens over.

'De wereld van de Chinezen', wekelijks vanaf zondag 18 februari om 20.25 uur bij de VPRO op NPO 2.