Onthullende documentaireserie KRO-NCRV over nieuwe fouten bij Arnhemse spermabank

Tien jaar geleden was het groot landelijk nieuws dat het zaad van tenminste vijftien donoren te vaak gebruikt was bij het Rijnstate ziekenhuis. Er kwam een inspectie-onderzoek, maar uit onderzoek van KRO-NCRV blijkt dat toen niet alle misstanden aan het licht zijn gekomen. In de vierdelige KRO-NCRV documentaireserie is te zien hoe de vaak foutieve informatie over hun afkomst de levens van veel donorkinderen heeft beïnvloed. Uit gesprekken van KRO-NCRV met tientallen donorkinderen, donoren en ouders die in de jaren tachtig en negentig verbonden waren aan de spermabank, kwamen verhalen over verwisselingen van donorcodes, onjuiste informatie over de zaaddonor en flinke overschrijdingen van de richtlijn van 25 kinderen per donor.

Ook voor oud-medewerkers van de spermabank van het Arnhemse ziekenhuis hebben de misstanden grote gevolgen. Zij vertellen in de docuserie altijd met de beste intenties mensen met een kinderwens te hebben geholpen. Uit de documentaire komt naar voren dat niemand de volledige verantwoordelijkheid voor de administratie op zich nam. Het voormalig hoofd gynaecologie, voormalig hoofd van het lab en een oud-secretaresse van de spermabank hebben het over ‘een wisselwerking’.  

Een oud-medewerker die aan de bel trok over de slordige administratie, doet voor het eerst haar verhaal en blikt terug op de onrustige tijd na de overschrijdingen van de richtlijn van 25 kinderen per donor. ‘Ik vond in ons archief informatie die niet goed bijgewerkt was en wilde dat bijwerken, maar daar kreeg ik niet de kans voor. Ik ben op non-actief gesteld.’  

De oprichter van de spermabank vertelt over zijn intenties: ‘Toen de overschrijdingen naar buiten kwamen, werkte ik er niet meer. Het was triest om te horen hoe het is gegaan. De secretaresses werden geslachtofferd. Dat is niet correct want als leidinggevende ben je verantwoordelijk.’ Donorkinderen ervaren nog altijd de nadelen van die slordige administratie. Donorkind Maria: ‘Ik weet dat er bij mijn donorvader flinke overschrijdingen waren. Maar ik heb nog altijd vragen. Er is zaad van hem uitgewisseld met verschillende klinieken. Soms vraag ik me af hoeveel meer halfbroers- en zussen er nog zijn.’ Donorkind Roos: ‘Altijd als ik door Arnhem loop en iemand zie die enigszins op mij lijkt, vraag ik mij af: zou dat een halfzus zijn? Of een halfbroer? En hoeveel half- broers en zussen heb ik? Het geeft onrust te weten dat er zo slordig met het zaad van de donoren is omgegaan.’

De documentaireserie 'Spoorloos onderzoekt: Sporen van een spermabank' maakt duidelijk welke impact de werkwijze van de spermabank heeft op de betrokkenen: donorkinderen, hun ouders, de donoren zelf en oud-medewerkers van de spermabank. Nieuwe misstanden die volgden uit het onderzoek van KRO-NCRV worden belicht in de derde en vierde aflevering van de docuserie, die vanaf dinsdag 17 december te streamen is op NPO Start.

' Spoorloos onderzoekt: Sporen van een spermabank', dinsdag 17 december te streamen bij KRO-NCRV op NPO Start.