Nieuwe documentairereeks 'Indië in je Ziel' bij MAX

Wat hebben de Indische Nederlanders als groep, maar vooral ook individueel sinds de Tweede Wereldoorlog in Zuidoost-Azië meegmaakt tijdens de Japanse bezetting? Hoe zit het met de bijna 200.000 Nederlandse militairen die sinds 1946 in opdracht van de Nederlandse regering naar voormalig Nederlands-Indië gingen om daar ‘orde en vrede’ te brengen? Beide groepen kennen verschillen; in achtergrond, in ervaringen, in de verwerking van hun ervaringen en eventuele trauma’s, en in hoe ze door de Nederlandse maatschappij na hun terugkeer in Nederland in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw zijn opgevangen en bejegend. Wel is er een overeenkomst: wat beide groepen blijvend mee naar Nederland namen, was Indië.

In de vijfdelige documentairereeks 'Indië in je Ziel' wordt zichtbaar en voelbaar hoe de ervaringen van Indische Nederlanders en Indiëveteranen doorwerken in de tweede, derde en soms zelfs vierde generatie: ook bij hen zit Indië in hun ziel. De afleveringen beslaan bijzondere levensverhalen van mensen die het toen meemaakten, vertellen welke impact dit voor de rest van hun leven heeft en hoe het doorwerkt bij hun echtgenoten, kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen.

'Indië in je Ziel' - Aflevering 1: Franklin van Kappen
Franklin van Kappen zat als baby met zijn moeder in het vrouwenkamp Lampersari, in een buitenwijk van Semarang, en later als jongetje ook in Kamp Karangpánas. Wanneer het gezin na de oorlog is herenigd, wordt zijn vader overgeplaatst naar Nederlands-Nieuw-Guinea.

Indië in je Ziel - Aflevering 2: Anneke Schults
Anneke Schults woont met haar vader, een KNIL-militair en haar moeder voor de oorlog in Bandoeng (Java). Tijdens de oorlog worden Anneke en haar moeder gevangengenomen en in een goederentrein met vele andere Indische Nederlanders naar het kamp Tjideng afgevoerd in een afgesloten deel van een buitenwijk van Batavia.

Indië in je Ziel - Aflevering 3: Ron Brus
Tijdens de oorlog werkt de vader van Ron Brus als krijgsgevangene aan de Birmaspoorlijn. In 1946 wordt hij gestationeerd in Bangkalan op het eiland Madoera om Madoerese hulptroepen te trainen voor het KNIL. Een jaar later ontvangt Rons moeder het bericht dat haar man wordt vermist. Wat er met hem gebeurd is, blijft onduidelijk.

Indië in je Ziel - Aflevering 4: Loek Middel
Loek Middel is geboren in 1925 vlakbij Bandoeng. Hij werd tijdens de Japanse bezetting opgepakt en zat o.a. in de Glodok Gevangenis in Batavia. Na de Japanse capitulatie op 15 augustus 1945 keerde hij terug naar Bandoeng, waar hij ooggetuige was van de gevolgen van de bersiapmoorden. Daarna ging hij in dienst bij het KNIL om de Indische bevolking te beschermen tegen de pemoeda's.

Indië in je Ziel - Aflevering 5: Michiel Eduard
Michiel Eduard is singer-songwriter en producer van Indonesische popmuziek en is van Nederlands-Indische afkomst. Zijn overgrootouders komen uit Java en werkten op Sumatra als koelies op grote plantages. Zijn grootouders, tantes en oom hebben op Sumatra en Java in zeven Jappenkampen gezeten en de bersiap meegemaakt.

'Indië in je Ziel' sluit aan bij het onderzoek Onafhankelijkheid, dekolonisatie, geweld en oorlog in Indonesië, 1945-1950, dat in 2016 is gestart, en op 17 februari 2022 openbaar zal worden gemaakt. Dit onderzoek is gedaan in opdracht van de Nederlandse regering door het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV), het Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies.

'Indië in je Ziel', vanaf zondag 13 februari wekelijks om 14.50 uur bij Omroep MAX op NPO 2.