EOdoc 'Duutsers': Portret van een christelijk plattelandsdorp in oorlogstijd

De laatste ooggetuigen van de oorlog, de kinderen van toen, zijn nu allen hoogbejaard. In de EOdoc 'Duutsers' vertellen zij ontroerend open over hun oorlogsherinneringen aan dorpsgenoot en filmmaker Geertjan Lassche.

De Rouveense geïnterviewden vertellen over de oorlog in onvervalst Nedersaksisch Rouveens dialect. Hun verhalen worden in de EO-documentaire afgewisseld door historische videofragmenten en foto’s van vroeger.

Zo ontvouwt zich een eerlijke kinderblik op het opgroeien in een plattelandsdorp. Hoe kwam de oorlog in het dorp? Wie is die vreemde op het dorp voor ze, die Duitser? En waarin verschilt die van andere vreemdelingen? Wanneer slaat argwaan om in onrust, en onrust in angst of haat? Hoe zat het met de Joodse werkkampen in het dorp en hoe keken ze naar de Canadese bevrijders?

Breien
In Duutsers spreekt Geertjan Lassche zijn dorpsgenoten in hun eigen huis, aan de keukentafel, in de luie stoel bij de kachel of tijdens het breien aan de eettafel. Een aantal van de geïnterviewden is inmiddels overleden, de anderen zijn allen hoogbejaard. De Rouveners die hij spreekt zijn Jentje, Engbert, Gerrit, Rensje, Hendrik, Hendrik en Trijntje, Jantje, Griet, Klaas en Hendrikje. Ze hebben allemaal hun eigen verhaal, maar grotendeels soortgelijke ervaringen.

Geruisloos
Bekroond filmmaker Geertjan Lassche groeide zelf op in Rouveen en woont er nog steeds. Lassche: 'In grote delen van het land ging het begin van de oorlog vrij geruisloos voorbij. Bij deze ooggetuigen uit Rouveen merkte ik een soort gelatenheid over de Duitse bezetting. Hoe bijzonder dat ook lijkt, het is ook logisch. Allereerst wist men toen niet beter dat iedere nieuwkomer uiteindelijk een passant was, dus ook de Duitser. Daarnaast is iedere boer een ondernemer en moet het werk op de boerderij te allen tijde doorgaan. Het vee moet eten, er moet worden gemolken, er is gewoon geen tijd om ergens lang bij stil te staan. Er is geen behoeft aan gedoe. Daarnaast speelt het geloof ook een grote rol bij de gelatenheid. Onder sommige Gereformeerden leeft het idee dat je je lot aanvaardt, dus er niet tegen in opstand komt.'

De EOdoc 'Duutsers' is donderdag 4 mei om 22.05 uur te zijn bij de EO op NPO 2.