De randen van de Nederlandse samenleving in 'Randland'

'Randland' schetst hoe actuele kwesties het leven raken van de mensen die hier wonen: meer dan de helft van de Nederlanders woont nog altijd buiten de Randstad. En 'Randland' zoekt het perspectief van mensen die het gevoel te hebben niet meer mee te tellen of ervaren dat zij met hun opvattingen of levenswijze naar de randen van het publieke debat geduwd worden.

Urkers die zich, na de laatste coronarellen, weggezet voelen als een schijnheilig volkje. Rechts-conservatieve meiden die op sociale media worden beschimpt en bedreigd. Het coronavirus dat voor het ene dorp een vloek is, en voor de andere gemeenschap misschien wel een zegen blijkt. Boeren en natuur die elkaar verstikken in de strijd om te overleven. En een nieuwe generatie Groningers die opgroeit in een wereld van gebroken vertrouwen. In de eerste serie uitzendingen van ‘Randland’ geven EO-verslaggevers Hans van der Steeg, Margje Fikse, Johan Eikelboom en Jos de Jager deze verhalen en mensen een stem én gezicht. De maatschappelijke thema’s van dit moment belicht vanuit het perspectief van het 'Randland'.

Buiten de bubbel
Eindredacteur Tenco van der Hee: 'Er wordt veel gediscussieerd over het al of niet bestaan van een kloof tussen stad en platteland. Wat zeker zo is: een meerderheid van de Nederlanders woont buiten de Randstad. Een ruime meerderheid van de journalisten woont en leeft juist ín die Randstad en dan vooral in de vier grote steden. Dat de mensen in het Randland zich dan ook niet altijd kunnen herkennen in de publieke debatten, is dus niet zo vreemd. Gevoed vanuit de EO-identiteit, waarin 'oog voor de ander' en 'recht doen' speerpunten zijn, richten we ons met dit programma zoveel mogelijk op opvattingen, visies en levensovertuigingen van mensen die leven en werken buiten de Randstedelijke bubbel.'

Verzet van een vroom vissersvolk
De laatste rellen rond de avondklok zette Urk weer eens stevig op de kaart. En zeker niet in positieve zin. De buitenwereld ziet een schijnheilig dorp waarin de inwoners zaterdagavond losgaan met rellen en zondagochtend weer vroom in de kerk zitten. Verslaggever Hans van der Steeg duikt op 17 april in de ziel van het bekende vissersdorp. Wat gaat er schuil achter de dubbele reputatie van een vroom vissersvolk dat een geschiedenis kent van verzet en protest?

Veehouder of vuurvlinder
Bij de Overijsselse Weerribben moeten de boeren plaats maken voor de natuur. De zeldzame vuurvlinder, en andere dieren en planten, krijgen de ruimte, ten koste van de boerenbedrijven. Lange tijd hoorden onze boeren thuis in het Nederlandse natuurlandschap. Maar inmiddels zijn zij van vriend, verworden tot vijand van de natuur. Op 24 april onderzoekt verslaggever Johan Eikelboom het conflict tussen de vuurvlinder en de veehouder.

Rechtse meiden
Jongeren van nu zijn voor het eerst conservatiever dan hun ouders. Bij onderwerpen als abortus en seksualiteit denken ze behoudender dan de generatie voor hen. 'Randland' licht het vizier op een groep die zich steeds vaker en luider in het maatschappelijke debat laat horen: rechts-conservatieve vrouwen. Verslaggever Margje Fikse onderzoekt in de uitzending van 1 mei wat deze jonge, moderne vrouwen te zoeken hebben in een wereld die niet direct met feminisme wordt geassocieerd. En tot voor kort toch vooral gedomineerd leek te worden door mannen.

Beschadigd vertrouwen
De schokkende verhalen over de huizen die op instorten staan in het Groningse aardbevingsgebied, de jarenlange strijd om financiële vergoeding. Het zijn inmiddels bekende verhalen.

Maar er lopen zo mogelijk nog diepere breuklijnen door het Groningse landschap. Die van een diep wantrouwen tegenover de overheid. En van een gebroken geloof in de toekomst. Verslaggever Johan Eikelboom portretteert in de uitzending van 'Randland' op 8 mei een nieuwe generatie die opgroeit in een wereld van beschadigd vertrouwen.

De wederopstanding van de SRV-man
Het coronavirus heeft een onverwachte bijwerking; de SRV-man leeft door het virus helemaal op. Doordat veel mensen aan huis gekluisterd waren de afgelopen tijd, kreeg dit oer-hollandse verschijnsel een onverwachtse, nieuwe impuls; de rijdende winkel als superveilige manier van private shopping. Maar de SRV-man blijkt, ook in deze moeilijke tijden, opnieuw veel meer te zijn dan een supermarkt op wielen; hij is vertrouwenspersoon, mantelzorger en een luisterend oor. Verslaggever Jos de Jager portretteert in de uitzending van 'Randland' op 15 mei een oer-hollands fenomeen dat, tegen alle verwachtingen in, mogelijk aan een tweede leven begint.

Littekens van een corona-dorp
Heerde behoort tot één van de meest zwaar getroffen corona-plekken van ons land. Het Veluwse dorp verloor tientallen inwoners aan het virus. Ruim een jaar na de start van de pandemie likt de kleine gemeenschap haar wonden. De sporen die het virus heeft achter gelaten zijn zicht- en voelbaar. Op 22 mei schetst verslaggever Hans van der Steeg de diepe littekens van een corona-dorp. Waar de gemeenschap worstelt met verdriet dat niet met elkaar gedeeld kon worden.

'Randland', vanaf zaterdag 17 april wekelijks om 19.15 uur bij de EO op NPO 2.