Nieuwe Nomaden: 'Vranckx'-reporters in Congo, Oklahoma en Alaska

Deze keer kwamen ze terug met documentaires over het leven in Congo, over inheemse Amerikanen die decennia lang naar kostscholen ver van huis werden gestuurd, en over de gevolgen van de klimaatopwarming in Alaska.

Zaterdag 26 maart: Congo, moederland
Don Moussa Pandzou is een Belg met Congolese roots. Tijdens zijn jeugd werd hij geconfronteerd met racisme en discriminatie. Hou zou het zijn om te leven in Congo? Een reportage van Don Moussa Pandzou, Job Van Nieuwenhove en Adriaan De Loore.

Zaterdag 2 april: De kost van kostscholen
Tussen 1870 en 1970 gingen honderdduizenden inheemse Amerikaanse kinderen naar internaten die speciaal voor hen waren opgericht. Sommigen deden dat vrijwillig, anderen werden onder dwang uit hun gemeenschappen gehaald en duizenden kilometers verder in een kostschool geplaatst.  De filosofie was meedogenloos: 'Dood de indiaan, red de mens.' Een reportage van Anneleen Ophoff.

Zaterdag 9 april: Smeltend Land
In de strijd tegen klimaatopwarming is het Arctische gebied een van de belangrijkste frontlijnen. Nomade Jan De Deken (The Polar Project) trekt naar Alaska, waar smeltend permafrost en boreale wouden de klimaatopwarming in een stroomversnelling brengen. Een reportage van Jan De Deken.

Aflevering 1
Zaterdag 26 maart:  Congo, moederland
Is terugkeer een antwoord op racisme? Jeugdwerker, activist en opiniemaker Don Pandzou (34), een Belg met Congolese roots, zoekt het uit. Opgroeien in België was voor Don geen makkelijke ervaring. Jarenlang vocht hij vurig tegen uitsluiting in onze samenleving, maar in zijn strijd voor gelijkwaardigheid botste hij uiteindelijk op een bittere vaststelling: 'Ik zal nooit goed genoeg zijn om Belg onder de Belgen te zijn.' Don gelooft niet langer dat racisme bij ons ooit zal verdwijnen. In het moederland Congo gaat hij op zoek naar antwoorden op de frustraties waarmee hij geconfronteerd wordt.

Don is geboren in Congo-Brazaville. Als kind kwam hij naar België toen zijn vader politiek asiel kreeg. Nu keert hij terug naar Ndjili, een volkswijk van Kinshasa, waar z’n achtergebleven familie woont. Hij wil er de plaatselijke boksclub ondersteunen die jongeren een andere toekomst biedt dan het harde leven als straatverkoper.

Don beseft dat hij niet zonder slag of stoot aanvaard zal worden op Afrikaanse bodem. Wie uit het Westen terugkeert, moet afrekenen met achterdocht bij de lokale bevolking. Maar in het Congo van vandaag zijn er kansen voor jonge ondernemers. In Gombe, het rijke centrum van Kinshasa, zoekt hij Belgo-Congolezen op die een eigen zaak uit de grond hebben gestampt.

Via ontmoetingen met andere terugkeerders, een Congolese beleidsmaker en oudgedienden van de voormalige president ontdekt hij of het moederland een baken van hoop kan zijn voor wie zich uitgesloten voelt in de Westerse samenleving.

Een reportage van Don Moussa Pandzou, Job Van Nieuwenhove en Adriaan De Loore © 2022 - Met steun van het Fonds Pascal Decroos voor bijzondere journalistiek

'Vranckx', telkens om 20.10 uur op Canvas en VRT NU.