In de herfstvakantie nieuwe reeks 'Nomaden' met journalistiek door jonge makers

Ze onderzoeken waarom mensen tegen de vluchtelingenstroom in migreren van de Verenigde Staten naar Mexico, onderzoeken in Zimbabwe hoe mensen met albinisme het stigma proberen te doorbreken, maken kennis met de queergemeenschap van Beiroet en ze ​ gaan de spanning meten tussen Griekse en Turkse Cyprioten.

Maandag 27 oktober: ​ The Gulf of America
Chelem, gelegen aan de Golf van Mexico, door Trump recent herdoopt tot de Gulf of America, vormt het toneel van een onverwachte omwenteling. Waar vroeger Mexicanen hun geluk zochten in de Verenigde Staten op zoek naar een beter leven, trekken nu Amerikanen juist naar het zuiden, aangetrokken door betaalbare zorg, lagere levenskosten en de belofte van een paradijs met margaritas aan het zwembad. De documentaire is een portret van dit omgekeerde fenomeen in een klein vissersdorp dat wordt opgeschrikt door de komst van nieuwkomers. Ronny uit Alabama, honkbalscheidsrechter bij de expatploeg Los Jalapeños, kwam naar Mexico om een knie-operatie te bekostigen die in de VS onbereikbaar was: 'Ik kwam hier omdat ik in de VS nooit de zorg kon betalen die ik nodig had. Ik bleef omdat Chelem me meer zekerheid biedt dan mijn eigen land.'

Kelly uit Texas, een kettingrokende weduwe, beleeft haar droomleven in dit paradijs en creëert samen met haar vriendinnen het flamboyante YouTube-kanaal The Real Housewives of Yucatán, vol zelfspot, zon en glamour. José, een lokale visser, zag zijn dorp voor zijn ogen veranderen. Nu hij uit de visserij is weggedrukt, bouwt hij de villa’s van de nieuwkomers om zijn gezin te kunnen onderhouden.

Met The Gulf of America tonen Nomaden Itza Bocken Mendez en Daniel Patrick Holmes niet alleen een lokale transformatie, maar ook een universeel verhaal over ongelijkheid, het privilege van een paspoort en de menselijke zoektocht naar een beter leven. Terwijl Trump massadeportaties uitvoert en een narratief van angst rond migratie creëert, nemen miljoenen Amerikanen in stilte dezelfde route, maar dan in omgekeerde richting.

Woensdag 29 oktober: Men with glasses
Nomade Geerard Adriaen reist naar Zimbabwe. 'Door direct zonlicht riskeren we oogkanker', vertelt een vrouw met albinisme. In haar land lijden vier op de duizend mensen aan die aandoening – een genetische afwijking die meestal een witte huidskleur en ernstige oogproblemen veroorzaakt. Zonnebrillen zijn voor hen zowel onmisbaar als onbetaalbaar. Daardoor zijn ze veroordeeld tot een leven in de schaduw – letterlijk, maar ook figuurlijk: ze worden in veel Afrikaanse landen gruwelijk gestigmatiseerd en leven daardoor vaak aan de rand van de maatschappij. 'We zijn geen geesten, we zijn van vlees en bloed', zegt Progress O. Ngoka. 'En we verdienen het om net zo behandeld te worden als alle andere mensen.' Zij vertegenwoordigt Nigeria op de Mr. & Ms Albinism Africa-schoonheidswedstrijd in Zimbabwe. Een evenement dat mensen met albinisme vanuit de schaduw naar de spotlights wil halen. Ook de Belgische sociale ondernemer Koen Van Pottelbergh heeft een mooi doel voor ogen. Hij brengt zo’n duizend zonnebrillen naar Zimbabwe en geeft zo evenveel mensen de kans om uit de schaduw te stappen, zonder risico op oogschade. Daarnaast neemt hij een vijfhonderdtal speciale brillen mee, om tal van andere oogproblemen aan te pakken. Zo wil hij bijvoorbeeld alle kinderen van een school voor slechtzienden de kans geven beter te presteren. 'Voor ik deze bril kreeg, kon ik mijn handboeken niet lezen', getuigt een leerlinge. 'Ook kon ik niet zien wat op het bord geschreven stond.' Geerard Adriaen neemt je mee doorheen de pijnlijke ervaringen van Afrikanen met albinisme, de mooie initiatieven die iets voor hen willen betekenen en een onverwachte wending die misschien wel dé oplossing kan bieden.

Donderdag 30 oktober: Ceasefire, they are crossing
Nomaden Lien Arits en Tony Mouawad volgen het leven van Jado, een transvrouw in Beiroet. Ze is een iconisch moederfiguur in de lokale LGBTQIA+-gemeenschap. Ze moet elke dag opnieuw vechten om zichzelf te kunnen zijn, en te overleven, net als vele anderen. 'Wanneer een transvrouw aangevallen wordt, is er alleen de eigen gemeenschap die zorgt en beschermt. Als iemand van ons gedood wordt, is dat niet belangrijk', zegt Jado. 'Onze struggles worden niet gezien, en wij kunnen ze maar zelden tonen, omdat gezien worden gevaarlijk kan zijn.' Terwijl maatschappelijke uitsluiting, geweld en oorlog de dagelijkse realiteit vormen, blijft Jado een baken van kracht en hoop.

Vrijdag 31 oktober: Between flags
Cyprus, een land van zee en zon, maar ook van conflict en bezetting. Een grens snijdt het eiland in twee, wat het dagelijks leven van de Cyprioten beïnvloedt. Hoe vinden Grieks- en Turks-Cyprioten verbinding in een land waar politici ze het liefst gescheiden houden? Hoe kijken zij naar hun toekomst, hun land en naar elkaar? 'Ze zouden ons graag als vijanden zien', weerklinkt het bij Ahmet. Toch blijft het daar niet bij. 'Ik ga niet wachten tot de overheid actie onderneemt', zegt Danae vastberaden. Nomaden Sem Peeters, Emma du Chatinier, Maria-Laura Van Gool en Heleen Steenssens trokken naar Cyprus om te ontdekken hoe Cyprioten, tussen vlaggen, ideologieën en herinneringen hun eigen plek proberen te vinden.

'Nomaden', in de herfstvakantie om 20.30 uur op VRT Canvas en VRT MAX.