'For Sama': aangrijpende documentaire van een jonge burgerjournaliste

maandag 1 maart 2021

In maart is het tien jaar geleden dat de Syrische burgeroorlog begon. Naar aanleiding daarvan presenteert Canvas de veelgeprezen en bekroonde documentaire 'For Sama'.

In 'For Sama' volgt de jonge vrouwelijke burgerjournaliste Waad Al-Kateab vijf jaar lang de oorlogsgebeurtenissen in haar thuisstad Aleppo en dan vooral de gevolgen ervan voor de gewone burgers. Te midden van het oorlogsgeweld moet ze haar pasgeboren dochter Sama opvoeden.


Het is 'voor Sama' dat Waad de opnames heeft gemaakt. Opdat ze later zou begrijpen wat er met haar, haar ouders, hun omgeving en hun stad is gebeurd tijdens haar eerste levensjaren. Het is ook op Sama dat Waad al haar hoop heeft gevestigd, de hoop op een betere toekomst.

'For Sama' wordt alom geprezen als een aangrijpende, menselijke en vrouwelijke kijk op de oorlog in Syrië. Ver weg van geopolitieke of strategische analyses, maar des te dichter bij de dagelijkse realiteit van de oorlog voor de gewone mensen die er het slachtoffer van zijn.

Een van de grote fans van de film is Rudi Vranckx, die de avant-première op Film Fest Gent inleidde en een online interview deed met Waad Al-Kateab (zie verder).

'For Sama' werd ondertussen tientallen keren bekroond en won onder meer de Bafta voor beste documentaire, vier British Independent Film Awards en een Oscar-nominatie. Voor haar verslaggeving over het beleg van Aleppo had Waad Al-Kateab eerder ook al een Emmy Award gewonnen.

'Veel luchtaanvallen vandaag, Sama. Maar ze hebben ons niet geraakt. Joepie!' - Waad Al-Kateab

''For Sama' is een absolute aanrader. Ik werd er helemaal door van mijn sokken geblazen. Een getuigenis als deze kan de werkelijkheid weergeven op een manier die oneindig veel dieper snijdt dan welke fictie dan ook. Het is het gezicht van de oorlog op een hoogst persoonlijke manier verteld door een moeder voor haar dochter.' - Rudi Vranckx

Studente in de Arabische lente
In 2009 verhuisde de toen 18-jarige Waad-Al-Kateab naar Aleppo om er economie te gaan studeren aan de universiteit. Toen haar medestudenten in 2011 begonnen te protesteren tegen het regime van Bashar al Assad, maakte ze daar opnames van, eerst met haar telefoon en later met een digitaal handcameraatje. En dat bleef ze doen, vijf jaar lang, terwijl de prille protesten van de Arabische lente in Syrië brutaal werden neergeslagen door Assad, en het conflict ontaardde in een bloedige en langdurige burgeroorlog.

Aleppo, de economische hoofdstad van Syrië, lag daarbij onafgebroken in de vuurlijn tussen de rebellenlegers, die het oosten van de stad controleerden, en het Syrische regeringsleger, gesteund door Rusland, dat het westen in handen hield. De gevolgen daarvan voor de burgers in Aleppo zien we in 'For Sama': mensen die proberen te overleven te midden van voortdurende beschietingen en luchtaanvallen.

Moeder en journaliste in de oorlog
De impact van de oorlog is catastrofaal voor de buurt waar Waad-Al-Kateab woont, voor haar vrienden en kennissen, en voor haar eigen leven. Het zijn vaak gruwelijke beelden, vol chaos, stof en puin, doden en gewonden, bloed en tranen. En toch proberen de mensen van Aleppo die niet zijn gevlucht, hun leven voort te zetten en enige normaliteit te geven. Ook Waad Al-Kateab zelf. Ze wordt verliefd op Hamza, een dokter die een eigen noodhospitaal heeft opgericht. Ze trouwen in 2014 en krijgen in 2015 een kindje: Sama. Het zorgt voor momenten van vreugde, liefde en kwetsbaar geluk tussen de harde dagdagelijkse oorlogsmiserie.

Maar de geboorte van hun kind maakt de situatie voor Waad en Hamza nog meer precair. Eind 2016 zijn acht van de negen ziekenhuizen van Oost-Aleppo vernield. Dat van Hamza is het enige dat nog min of meer functioneert. Met een handvol dokters moeten ze honderden slachtoffers opvangen. Maar ook Hamza’s hospitaal wordt het doelwit van een bombardement. De gevaren komen steeds dichterbij en het jonge gezin worstelt met het dilemma: zullen zij vluchten om de veiligheid van hun dochtertje Sama te waarborgen of blijven ze om hun vrienden en achterblijvers in het verzet te helpen?

Uiteindelijk dwingt de realiteit hen om Aleppo te verlaten. Het verzet is gebroken en de stad ligt in puin. Waad smokkelt twaalf harde schijven mee, met vijfhonderd uur aan opnamen. De film die ze daaruit heeft gepuurd, samen met de Britse regisseur Edward Watts, heeft de vorm gekregen van een brief aan haar dochtertje Sama. Een intieme en hartverscheurende blik van binnenuit op het Syrische conflict.

'For Sama', dinsdag 2 maart om 21.20 uur op Canvas en via VRT NU.

TVvisie Extra

Ontvang onze dagelijkse nieuwsbrief in je mailbox.

Klik hier om je in te schrijven

Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'De Bachelorette' - Django (foto: Play4 - © SBS Belgium 2021)

Vier mannen dingen nog naar het hart van Elke. Vandaag krijgen ze de kans om haar mee te nemen naar hun eigen leefwereld. Want een thuisomgeving zegt veel over een mens. De vier vrijgezellen stellen Elke voor aan de mensen die voor hen belangrijk zijn in hun leven. En dat geeft Elke meteen ook de kans om aan te voelen bij wie ze zich het beste voelt.

'De Bachelorette', om 20.35 uur op Play4.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 01:30
    Journaallus
    09:00
    Lentebeelden
  • 00:15
    Canvaslus
    09:00
    Lentebeelden
  • 21:25
    Geen uitzending
    06:00
    Tik Tak
  • 01:35
    Qmusic
    05:40
    Brandweerman Sam
  • 02:25
    Geen uitzending
    07:05
    My Kitchen Rules
  • 02:20
    Onderbreking
    11:15
    Sturm der Liebe
  • 01:40
    Geen Uitzending
    12:35
    Magnum
  • 20:15
    TV krant VTMKIDS
    05:50
    Thomas de Trein
  • 00:45
    Zenderonderbreking
    06:00
    Joe
  • 00:40
    Geen uitzending
    07:40
    It's Aperotime Somewhere in the World
  • 00:40
    Geen uitzending
    07:30
    Charmed
  • 03:30
    Zenderonderbreking
    06:00
    NRJ : 6 - 10 met Michaël Joossens en Julie Vermeire
  • 00:45
    Geen uitzending
    07:50
    The aussie property flippers
  • 05:00
    Johan Segers - Tot op het bot: Het Varken
    05:20
    Roger van Damme - Goud 2
  • 20:35
    Herhalingslus
    08:00
    Trends Gazellen 2021
  • 00:00
    Je Kijkt Naar De Sterren
    06:00
    Nog even soezen
  • 04:52
    Je eigen groendak leggen
    05:08
    Zelfbouw van a tot z
  • 05:00
    Studio Vlaams Parlement
    09:30
    Verenigde commissies - De Koepelzaal Live
  • 03:00
    NOS Journaal
    05:55
    Nederland in beweging
  • 02:10
    Nieuwsuur
    06:10
    Tijd voor MAX
  • 04:50
    De Vooravond
    05:38
    TekstTV