'Basisschool Balder': hyperrealistisch en vaak aangrijpend dagboek over een Brusselse school

Een school met negen klasjes in het lager onderwijs en met zowat 20 leerkrachten, waarvan heel wat nieuwe gezichten bij het begin van het schooljaar. En onder leiding van Mike, die er een halftijdse opdracht als directeur van de school heeft.

Een bijzondere school toch. Behorend tot het GO! (Gemeenschapsonderwijs), is het één van de 42 basisscholen in Brussel. Gelegen in een wijk met hoge armoedecijfers, een grote diversiteit en een verhoogde criminaliteitsproblematiek. Een school met zowat 300 leerlingen die hun onderwijs in het Nederlands krijgen, terwijl het Nederlands voor 98% van hen niet hun moedertaal is. Een school ook die in het verleden meermaals een negatief inspectierapport kreeg. En dat - net zoals zoveel andere scholen in Vlaanderen, en misschien nog wel meer omwille van de Brusselse context - moet opboksen tegen het nijpende lerarentekort en afhakende leerkrachten.

Dat alles legt een hypotheek op de werking van deze school. Voor de leerkrachten natuurlijk, maar vooral ook voor directeur Mike. Hij werkt er sinds 2022 en is het vijfde schoolhoofd in negen jaar tijd. Samen met hem en zijn collega’s volgt 'Basisschool Balder' één (school)jaar lang het moeizame parcours van deze bijzondere Brusselse school.

Zo zien we hoe leerkrachten en zij-instromers met veel enthousiasme starten, maar ook ontslag nemen en andere keuzes maken. We zijn getuige van het soms moeilijke parcours van leerlingen met gedragsproblemen en een vaak beperkte kennis van de Nederlandse taal.

En dat allemaal binnen een school met problemen op het gebied van huisvesting, en binnen de omstandigheden die een grootstad als Brussel kenmerken.

Maar we ontmoeten ook geëngageerde leerkrachten met een grote liefde voor de jongeren waaraan ze lesgeven. We zijn er getuige van hoe ze vaak voor dag en dauw hun huis verlaten om de verre reis naar Brussel te maken. Hoe het hen raakt wanneer leerlingen naar huis worden gestuurd wanneer een klas ‘gesloten’ moet worden. En wat het hen doet wanneer leerlingen geen boterhammen bij hebben, of wanneer een kind uit de klas verdwijnt omwille van vluchtelingenproblematiek.

'Basisschool Balder' is een bijzonder realistische en vaak aangrijpende weergave van het runnen van een Brusselse school. Een vierdelige documentaire reeks, waarin het schoolpersoneel het hart openstelt voor de Brusselse jongeren en hun ouders, daarbij een grote kwetsbaarheid etalerend aan de VRT Canvas-camera die hen één jaar lang op een fly on the wall-wijze volgt.

Volgens het GO! schetst 'Basisschool Balder' een beeld van de complexe maar boeiende grootstedelijke context en van het leven in en rond één van zijn Brusselse scholen. De ligging van de school in een multiculturele wijk met veel kansarmoede zorgt bovenop het lerarentekort voor extra uitdagingen. ​ 

'Hoewel Balder niet representatief is voor al onze 42 basisscholen in Brussel, toont de reeks wel helder hoe zwaar het lerarentekort weegt op het schoolteam, de directie, de ouders en de leerlingen. Een lerarentekort dat in Brussel dubbel zo groot is als in Antwerpen of Gent. Daarom blijven we structurele maatregelen vragen, op maat van de Brusselse realiteit. Enkel zo vermijden we situaties zoals vorig schooljaar in Balder, waar een klas gesloten moest worden', zegt Jurgen Wayenberg, algemeen directeur GO! scholengroep Brussel. 

Daarnaast toont de reeks het grenzeloze engagement van directie en leerkrachten om tot het uiterste te gaan voor hun leerlingen, om elk kind alle kansen te bieden om hun talenten te ontwikkelen en uit te blinken. Want dat is de missie van het Gemeenschapsonderwijs: kwaliteitsvol onderwijs voor iedereen. ​ 

'Bovenal illustreert 'Basisschool Balder' onomwonden dat er nog veel werk aan de winkel is voor onze beleidsmakers om de job van leraar weer echt aantrekkelijk te maken. Dat lukt alleen met een hedendaags personeelsstatuut en gepaste begeleiding voor startende leraren. Zo krijgen én houden onze scholen weer de knapste koppen voor de klas. Dat is hoognodig, zo bewijst de reeks', zegt Koen Pelleriaux, afgevaardigd bestuurder van het GO!. 

Aflevering 1
Maandag 2 september 2024. Het nieuwe schooljaar begint, leerkrachten maken hun opwachting in de school vlakbij het Brusselse Zuidstation. Zo ook juf Tessa: zij gaat het 6e leerjaar begeleiden, een moeilijke opdracht in een school waar 98% van de leerlingen Nederlands niet als moedertaal heeft. Een school die worstelt met huisvesting en met de problemen van een grootstad als Brussel. En die, zoals zoveel scholen in Vlaanderen, opbokst tegen het nijpende lerarentekort. Het is directeur Mike die, ondersteund door adjunct Sandra en zorgcoördinator Laura, er moet voor zorgen dat Basisschool Balder opnieuw een zekere toekomst krijgt…

'Basisschool Balder', vanaf maandag 1 september om 21.25 uur op VRT Canvas en VRT MAX.