Arnout Hauben in gesprek met historische figuren in nieuw seizoen van 'Interview met de Geschiedenis'

Vincent van Gogh, Marie Curie, Napoleon Bonaparte, Peter de Grote, Marlene Dietrich en Albert Einstein. Het zijn stuk voor stuk ronkende namen uit de wereldgeschiedenis, die een bijzondere passage maakten in België of Nederland.

Arnout wordt door deze grootheden met open armen ontvangen voor een uniek interview waarin hij peilt naar hun diepste zielenroerselen en de redenen waarom ze naar onze contreien kwamen. Tussen deze historische ontmoetingen door trekt Arnout ook op reportage. In zijn typische ongedwongen stijl trekt hij langs de plaatsen en mensen die een nauwe band hebben met dit persoonlijk stukje geschiedenis. Op een nooit eerder geziene manier schetst hij zo hun levensverhaal. 'Interview met de Geschiedenis' wekt het verleden op een meeslepende en menselijke manier tot leven. 

Heldendaden en oorlog
Onze Lage Landen vormen slechts een kleine regio in Europa. Toch hebben ze veel betekend in het leven van wereldleiders, wetenschappers en kunstenaars. Ze kregen hier inspiratie voor hun artistieke werk, verrichtten heldendaden of voerden oorlog. Sommigen werden verliefd, ontsnapten ternauwernood aan de dood of hadden er ontmoetingen die hun verdere levensloop zouden bepalen. 

Denk maar aan Vincent van Gogh. Hij groeide op in Nederland, maar zonder zijn verblijf in België zou hij wellicht nooit met tekenen zijn begonnen. Als 27-jarige trok hij als evangelist naar de arme mijnwerkers in de Borinage. Dat draaide uit op een totale mislukking, maar het vormde wel een belangrijk keerpunt in zijn leven. Hij bekeerde zich nadien radicaal tot het kunstenaarschap en ging in Antwerpen studeren aan de academie. 

Of wat met de dubbele Nobelprijswinnares Marie Curie? Haar ontdekkingen op het gebied van radioactiviteit waren fundamenteel voor de moderne kernfysica. Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontwikkelde ze mobiele radiologiewagens: Les Petites Curies. Daarmee reed ze samen met haar 17-jarige dochter naar de fronthospitalen in België waar ze vele levens redde van gewonde soldaten met deze baanbrekende techniek. 

En welke band heeft de Russische tsaar Peter de Grote met onze Lage Landen? De boomlange Rus kwam als jonge man naar Nederland om er in Zaandam en Amsterdam de knepen van de scheepsbouw te leren. Hij leerde zelfs Nederlands spreken waardoor de Russische taal tot op de dag van vandaag honderden Nederlandse leenwoorden telt. Asperge, matroos, mast, kalkoen en siroop, zijn even goed Russische als Nederlandse woorden. 

En zo zijn er nog heel wat verrassende verhalen over boeiende buitenlandse persoonlijkheden die we hier ooit op bezoek kregen. In 1944 reisde Marlene Dietrich maandenlang langs het oorlogsfront in België en Nederland, en kon er tijdens het Ardennenoffensief slechts nipt ontsnappen aan de Duitsers. Napoleon zag een einde komen aan zijn heerschappij tijdens de slag bij Waterloo. En Albert Einstein beleefde zijn laatste zomer in De Haan, vooraleer hij Europa voorgoed verliet. Elk van hen ontwikkelde een unieke band met onze Lage Landen. 

Aflevering 1: Marie Curie (1867 – 1934)
Arnout: 'Voor mij is Marie Curie misschien wel de meest inspirerende vrouw én wetenschapper ooit. Tijdens de Eerste Wereldoorlog ruilde ze haar laboratorium in voor de modderige loopgraven van de Westhoek. Met haar 17-jarige dochter Irène trok ze naar het front, waar ze met mobiele radiologiewagens levens redde van zwaargewonde soldaten. Die combinatie van briljante wetenschap en diepe menselijkheid raakt me.'

Marie Curie wordt vertolkt door Els Dottermans, haar dochter Irène door Indra Hauben. 

1914
Arnout wacht Marie Curie en haar dochter Irène op aan het college van Veurne, dat halsoverkop is ingericht als noodhospitaal. Vanuit Parijs zijn ze aangekomen met hun mobiele radiologiewagen. De röntgenapparatuur aan boord moet helpen om granaatscherven en kogels op te sporen in de lichamen van zwaargewonde soldaten. 

De militaire artsen reageren aanvankelijk sceptisch. Ze wantrouwen het toestel dat binnen in het lichaam kan kijken – én de vrouwen die het bedienen. Maar al snel zien ze hoe deze innovatieve technologie levens redt. 

Arnout is getuige van die moeilijke beginfase, waarin moeder en dochter zich staande moeten houden in een door mannen gedomineerde, chaotische oorlogsomgeving. Tussen de frontlinies en het medische werk door voelt hij ook iets anders: een onverwerkt verdriet dat tussen Marie en Irène hangt. Het verlies van Pierre – echtgenoot, vader, wetenschappelijke partner – is voelbaar aanwezig, als een stilte tussen de woorden. 

2025 
In het college van Veurne ontmoet Arnout verpleegster op rust Roseline Debaillie. Ze neemt Arnout op sleeptouw door de school waar tijdens de Eerste Wereldoorlog het militaire hospitaal werd ondergebracht. ​ Roseline is al jarenlang gefascineerd door het verhaal van Marie Curie en de heldhaftige rol die ze speelde aan de frontlijn. ​ 

In het Militair Hospitaal Koningin Astrid in Neder-over-Heembeek wordt een urgentie-oefening gehouden. De mobiele RX-toestellen zijn ondertussen geavanceerder dan vroeger, maar spelen nog altijd een cruciale rol. Hoofdverpleegkundige Luc Orlans kan zich als geen ander voorstellen hoe moeilijk het werken is in oorlogssituaties. 

Marie Curie hield gedetailleerde lijsten bij van de patiënten die ze onderzocht in het noodhospitaal in Veurne. Met die lijst trekt Arnout naar historicus Dominiek Dendooven in het In Flanders Fields Museum in Ieper. Samen gaan ze in de archieven op zoek naar getuigenissen van gewonde soldaten die door Marie Curie werden geholpen. Na een lange zoektocht vinden ze als bij wonder het dagboek van soldaat Jules Smet. Hij beschrijft hoe hij gewond raakte aan het front en in het militaire ziekenhuis terechtkwam. Dankzij het RX-toestel van Marie Curie konden de kogelfragmenten uit zijn hand verwijderd worden. Arnout ontmoet Georges Smet, de laatste levende zoon van Jules. Hij leest voor het eerst het emotionele relaas van zijn vader. ​ 

Hélène Langevin-Joliot is de dochter van Irène en de kleindochter van Marie Curie. Zij woont nog steeds in het huis waar zowel haar moeder en grootmoeder hebben gewoond, in een buitenwijk van Parijs. Samen met haar legt Arnout bloemen op het bescheiden familiegraf, hoewel haar grootmoeder daar niet langer begraven ligt. In 1995 werd Marie Curie met de grootste eer bijgezet in een monumentaal graf in het Parijse Panthéon. 

'Interview met de Geschiedenis', vanaf 1 september elke maandag om 20.40 uur op VRT 1 en al vanaf 6.00 uur 's ochtends op VRT MAX.