Kijk vanaf zondag de beklijvende historische dramareeks 'Breendonk' op VRT 1

Het zesdelige gevangenisdrama van Kevin Janssens en Filip Lenaerts vertelt een verhaal over mensen die onder extreme druk keuzes moeten maken, over onverwachte allianties en over de zoektocht naar menselijkheid in een wereld die steeds harder wordt. De opnames van de reeks speelden zich grotendeels in het Fort van Breendonk af, een historische site die het decor vormt voor deze reeks die zich afspeelt in het door oorlog verscheurde Antwerpen van 1942.

'Breendonk' vertelt het verhaal van het jonge Antwerpse koppel Elisabeth en Rik dat halfweg de Tweede Wereldoorlog brutaal van elkaar wordt gescheiden na een mislukte verzetsactie. Elisabeth moet onderduiken, terwijl Rik samen met zijn vader Leon terechtkomt in de gevreesde SS-strafgevangenis Breendonk. Om het brutale terreurregime te overleven, gaan Rik en Leon een geheime alliantie aan met bewaker Vaes, een Vlaamse SS’er die steeds meer begint te twijfelen aan de keuzes die hij heeft gemaakt.

Terwijl de oorlog verwoestend om zich heen grijpt, raken de levens van Elisabeth, Rik en Vaes op gevaarlijke wijze met elkaar verweven, gedwongen tot keuzes die hen meesleuren in een situatie die steeds dreigender wordt. Iedereen gaat op een heel eigen manier met de vreselijke omstandigheden om: vecht of vlucht je? Hoe ver ga je om te overleven? En hoelang kan je blijven toekijken?

De personages
De hoofdrollen zijn weggelegd voor Anne-Laure Vandeputte ('Drift', 'Klette'), Kevin Janssens ('Jackson Malone', 'Rough Diamonds'), Koen De Bouw ('De big fuck-up', 'Dag & nacht') en Jolan De Bouw. Wat het verhaal van elk van hun personages inhoudt, lees je hieronder.

De cast wordt verder aangevuld door onder andere Jan Bijvoet ('Putain'), Valentijn Dhaenens ('WIL'), Stefaan Degand ('Julie Zwijgt'), Dirk Roofthooft ('1985'), Lukas Bulteel ('Arcadia'), Pepijn Huysman ('Thuis'), Katelijne Damen ('De Twaalf'), Robby Cleiren ('Kassa Kassa'), Evelien Bosmans ('De Club'), Wouter Hendrickx ('Drift'), Lou Goossens ('Young Hearts'), Lukas De Wolf ('Arcadia'), Alrik Mertens ('Moresnet'), Jitse Hermans, Jan Decleir ('Kassa Kassa'), Peter De Graef ('F*** You Very, Very Much'), Britt Das ('Lisa'), Jan Goris ('Tytgat Chocolat'), Flor Decleir ('Fair Trade'), Koen Van Impe ('Boomer') en Luc Nuyens ('Team Spirit Nxt G3n').

En ook internationale topacteurs zoals Sebastian Hulk ('Dark') en Werner Daehn ('Valkyrie') vervoegen de cast.

Jolan De Bouw als Rik Desiraux
Rik is een jonge Antwerpse brouwersgast die vooral weg wil van de oorlog. Bij de Duitse inval was hij soldaat. Hij werd krijgsgevangen genomen en mocht in 1941 terug naar huis. Sindsdien heeft hij maar één plan: België verlaten en naar Engeland trekken. Weg van de bezetting, weg van zijn vader Leon, die hem maar moeilijk kan loslaten, en liefst samen met zijn vriendin Elisabeth.

Maar Elisabeth wil net blijven en kiest voor het verzet. Ook zijn vader probeert Rik dichtbij en veilig te houden door hem bij de politie te krijgen. Terwijl iedereen rondom hem positie kiest, wil Rik vooral niet opnieuw door de oorlog opgeslokt worden. Wanneer hij in Breendonk terechtkomt, gebeurt precies datgene waarvoor hij probeert te vluchten. Ook de moeilijke verhouding met zijn vader komt daar onvermijdelijk op scherp te staan.

Anne-Laure Vandeputte als Elisabeth
Elisabeth is onbesuisd, impulsief en niet erg bezig met wat andere mensen van haar vinden. Ze verloor haar vader als kind en haar moeder enkele jaren voor de oorlog. Ze staat er grotendeels alleen voor en heeft geleerd haar plan te trekken.

De bezetting maakt haar kwaad. Ze voelt hoe haar vrijheid haar wordt afgenomen en weigert dat zomaar te ondergaan. Al vroeg sluit ze zich aan bij het verzet. Ze verspreidt vlugschriften, werkt mee aan clandestiene radio-uitzendingen, beschildert huizen van collaborateurs en helpt onderduikers aan voedsel. Wat aanvankelijk vrij onschuldige verzetsdaden lijken, wordt gaandeweg gevaarlijker. Wanneer Rik in Breendonk terechtkomt, komt de oorlog voor Elisabeth plots heel dichtbij.

Kevin Janssens als Hendrik Vaes
Hendrik Vaes is een Vlaamse SS’er die voor de Duitse bezetter werkt als vertaler en inlichtingenman. Hij is intelligent, verzorgd en sociaal bijzonder handig. Vaes voelt snel aan wie hij voor zich heeft en weet meestal precies wat iemand wil horen. Bij mensen met macht komt dat goed van pas.

Wie Vaes zelf is, valt moeilijker te bepalen. Hij groeide op als wees en heeft van aanpassen bijna een overlevingsstrategie gemaakt. Hij kan charmant zijn, manipulatief, behulpzaam of berekenend, afhankelijk van wat de situatie van hem vraagt. Controle verliezen verdraagt hij slecht. Alleen bij zijn negenjarige zoon Marcel lijkt die voortdurende zelfcontrole even weg te vallen.

In Breendonk komt Vaes terecht in een wereld waarin zijn talent om mensen te lezen hem ver kan brengen, maar waarin hij ook steeds moeilijker buiten de gevolgen van zijn eigen keuzes kan blijven.

Koen De Bouw als Leon Desiraux
Leon is een volkse Antwerpse politieagent en de vader van Rik. Na de vroege dood van zijn vrouw heeft hij Rik alleen grootgebracht. In plaats van zijn verdriet te verwerken, heeft hij zich volledig op zijn zoon gestort. Nu Rik volwassen is, blijkt loslaten moeilijker dan Leon zelf wil toegeven.

Ook in zijn werk houdt Leon graag vast aan regels en plicht. Maar onder de bezetting zijn de regels veranderd. De Antwerpse politie wordt steeds verder meegetrokken in de politiek van de Duitse bezetter en Leon wordt gedwongen zich af te vragen waar gehoorzaamheid ophoudt en zijn eigen verantwoordelijkheid begint. Wanneer hij samen met Rik in Breendonk belandt, komen ook de spanningen tussen vader en zoon mee naar binnen.

Realiteit en fictie ontmoeten elkaar in Het Fort van Breendonk
Vanaf het prille begin heeft het Fort van Breendonk zijn deuren opengesteld voor de productie van deze nieuwe reeks. Het was namelijk een bezoek aan het museum van Breendonk dat Kevin Janssens op het idee bracht voor de reeks. En ook tijdens het schrijven konden hij en coscenarist Filip Lenaerts ('Het Verhaal van Vlaanderen', 'Badgast', 'Tytgat Chocolat') er terecht om er uitvoerig researchmateriaal te raadplegen, mensen te ontmoeten en het scenario zelf uit te schrijven. Samen met productiehuis De Mensen werkten ze gedurende jaren aan het historische onderzoek en de ontwikkeling van de reeks.

Ze konden putten uit foto's van Otto Kropf, een Duitse propagandafotograaf die tijdens de oorlog beelden maakte, en op de tekeningen van Jacques Ochs. Materiaal dat ook voor de make-up-, kostuum- en artdepartments van onschatbare waarde bleek. Janssens en Lenaerts verdiepten zich verder in getuigenverslagen van gevangenen, interviews uit de jaren tachtig die online beschikbaar zijn, en een brede selectie non-fictieliteratuur. Een belangrijke bron was Kroniek van een vergeten kamp van Jos Vander Velpen, waarin duizenden pagina’s getuigenissen uit het Proces van Mechelen worden samengebracht.

In 2021 interviewden Janssens en Lenaerts ook Louis Boeckmans, toen de laatst levende voormalige gevangene van Breendonk. Als laatste ooggetuige kon hij nog uit eigen ervaring vertellen over de schreeuwerige bevelen van Duitse en Vlaamse kampbewakers, de dagelijkse afranselingen, de psychologische terreur, de smaak van eikelkoffie en wat het betekent om werkelijk honger te lijden.

Tot slot werd ook het World Heritage Institute nauw betrokken bij het maakproces. Het waren de experten binnen deze organisatie die beslisten het fort gedurende een maand te sluiten voor publiek, voor de opnames van de reeks. Het scenario werd voldoende waarheidsgetrouw geacht om het op de historische site te verfilmen. In nauw overleg werd bepaald op welke locaties gefilmd kon worden en welke plekken buiten beeld moesten blijven. Zo waren de martelkamer, arrestantencellen en de executieplaats uitgesloten. Die scènes werden daarom op andere locaties, buiten het Fort van Breendonk, gecreëerd.

Naast Breendonk werd ook gedraaid in het Fort van Liezele, op ongeveer vijf kilometer afstand. Dit fort is architecturaal sterk verwant aan Breendonk en diende als locatie voor alle buitenscènes van de reeks.

'Breendonk' is vanaf 22 oktober volledig te zien op Streamz en vanaf 8 november wekelijks bij VRT 1 en VRT MAX.