Zondag in 'Kruispunt': Het geheim van de Friezenkerk
Als paus Leo XIV op zondagochtend de gelovigen toespreekt en vanuit het raam van zijn werkkamer in het Apostolisch Paleis even naar links zou kijken, ziet hij in zijn linker ooghoek een middeleeuwse toren. Die hoort bij de Friezenkerk, pleisterplaats voor Nederlandse katholieken in Rome.
We weten al veel over de Friezenkerk, maar het gebouw herbergt nog behoorlijk wat geheimen. Wat is er bijvoorbeeld gebeurd met de Friese pelgrims die nooit meer naar huis zijn teruggekeerd?
Donkere ruimte vol botten
Zo zijn er nog meer zaken die nog opgehelderd moeten worden. Samen met emeritus-hoogleraar Kunstgeschiedenis aan de Radboud Universiteit Nijmegen Sible de Blaauw gaat 'Kruispunt' op onderzoek in dit kleine stukje Nederland in de schaduw van het Vaticaan. Zo stuiten we op een zware steen midden in de Friezenkerk, de ingang naar een donkere grafkelder vol botten. Van wie zijn deze stoffelijke resten? En wat bevindt zich in de nog niet geopende ruimtes onder de kerkvloer?
Graf van Petrus
Massaal vertrokken mensen afkomstig van de Noordzeekust in de vroege middeleeuwen te voet op bedevaart richting Rome naar het graf van Petrus. Daar stond de kerk van Santi Michele e Magno, nu bekend als de Friezenkerk, op een steenworp afstand van dit graf op hen te wachten. Veel van deze pelgrims keerden nooit terug. Wat er met hen is gebeurd, en waar zij begraven liggen, blijft een raadsel. Tot er bij de vernieuwing van één van de ruimtes van de kerk een bijzondere vondst wordt gedaan. 'Hier is een skelet gevonden met een Jakobsschelp erbij', vertelt Sible, 'een teken dat het om een pelgrim gaat die hier begraven is.' Nieuw onderzoek moet uitwijzen wie deze pelgrim was. Was hij een landgenoot?
De moderne pelgrim
De behoefte om naar de graven van de apostelen in Rome te pelgrimeren is altijd gebleven, en lijkt vandaag de dag populairder dan ooit. Al is de wandelapparatuur natuurlijk gemoderniseerd en zijn de beweegredenen niet altijd even religieus. Dat maakt zo’n pelgrimage niet minder betekenisvol: 'Het is voor mij een voorbeeld naar mijn zoons. Ik kan zo laten zien dat wanneer je iets wilt, je het kan bereiken', vertelt Jeroen de Wildt. Hij fietste in vijf weken van Nederland naar Rome waar zijn vrouw hem opwacht op het Sint-Pietersplein. 'Ik ben ergens onderweg mijn stempelkaart kwijtgeraakt, maar daar gaat het mij niet om. Het gaat mij vooral om de tocht', voegt hij toe.
Onderzoek zet voort
Samen met collega-archeologen uit Italië gaat Sible de Blaauw de komende jaren door met het onderzoek in de Friezenkerk. Archeoloog Alessandro Vella: 'De kerk is heel interessant omdat het een soort satelliet is aan de voet van de Sint-Pietersbasiliek. Het is onderdeel van een van de fundamentele elementen van het Christendom in Rome.'
'Kruispunt: Het geheim van de Friezenkerk', zondag 9 november om 17.10 uur bij KRO-NCRV op NPO 2.
