Het Rijksmuseum en de slavernij in documentaire 'Nieuw Licht' op NPO 2

'Het Rijksmuseum moet zichzelf opnieuw uitvinden'. Met deze uitspraak vat Valika Smeulders, hoofd Geschiedenis van het Rijksmuseum, de belangwekkende opdracht samen, die in 2017 werd gestart en nu is voltooid.
Drie jaar lang zijn conservatoren op zoek gegaan naar de verhalen, die nooit werden verteld. De verhalen over de relatie tussen de kunstwerken en het Nederlandse slavernijverleden. De documentaire 'Nieuw Licht - Het Rijksmuseum en de slavernij' van Ida Does (Sporen van suiker) laat van dichtbij zien hoe pijnlijk en bevrijdend zo’n proces kan zijn. Voor het eerst in zijn geschiedenis richt het museum de focus op slavernij in de koloniale periode in zowel Brazilië, Suriname en het Caribisch gebied, als in Zuid-Afrika en Azië.
Een speciaal samengesteld nieuw team – bestaande uit twee witte en twee zwarte conservatoren – duikt de archieven in en bekijkt objecten in een totaal 'nieuw licht'. Zo concluderen ze dat de metalen halsbanden, die in het depot te boek stonden als 'hondenhalsbanden', zeer waarschijnlijk een ander doel dienden. Ook wijst onderzoek uit dat Rembrandts meesterwerken 'Marten en Oopjen' een onmiskenbare link hebben met het slavernijverleden, iets dat tijdens de spectaculaire aankoop 5 jaar geleden niet bekend was.
De conservatoren kijken ook met andere ogen naar objecten waar ze eerder al veelvuldig naar hebben gekeken. Zoals de kleine zwarte jongen tussen de dertig witte schutters in het 7,5 meter brede schuttersstuk van Van der Helst uit 1640. 'Waarom heb ik die jongen nooit eerder gezien', vraagt senior conservator Eveline Sint Nicolaas zich af. 'Hoe kan het dat je héél vaak langs hetzelfde schilderij kunt lopen, en toch iets niet kunt zien?' Ook zij wordt zich bij het samenstellen nog bewuster van haar eurocentrische manier van kijken en visuele bagage.
Regisseur Ida Does maakt in de documentaire voelbaar hoe het slavernijverleden nog altijd doorwerkt in onze huidige samenleving. De manier waarop we naar dat verleden kijken, is eindelijk aan het veranderen. 'De witte positie is niet de neutrale positie', zegt conservator Maria Holtrop. Maar ook binnen de gelederen van het Rijksmuseum blijkt men soms moeilijk van die witte positie los te komen. Nieuw licht laat persoonlijke kantelmomenten en interne discussies over de tentoonstelling zien: zelfs de meest doorgewinterde conservatoren erkennen dat ze tot dan toe een eenzijdig perspectief op de geschiedenis hebben gehad. In Nieuw licht zien we wat het betekent als een museum zichzelf opnieuw uitvindt. En als het perspectief eindelijk kantelt.
De '2Doc Nieuw licht - Het Rijksmuseum en de slavernij' is een coproductie van Memphis Features en NTR, in samenwerking met Het Rijksmuseum.
'2Doc: Nieuw licht - Het Rijksmuseum en de slavernij', maandag 15 februari om 20.25 uur bij de NTR op NPO2.
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google
TVvisie Extra
Onze apps
Meest recente
- Wanneer royals elkaar ontmoeten: 'Familie'-iconen Annie en Ray op audiëntie bij de Koning
- Acteur Cees Geel (61) plots overleden
- Wannes Lacroix en Maureen Vanherberghen zoeken vrijgezelle Vlamingen voor 'Are you the one?'
- Kijkcijfers: maandag 13 juli 2026
- Peter Van den Begin bevestigt nieuw seizoen van 'Dancing with the Stars' op VTM
- De 'Au Pairs' nemen bijna afscheid van Canada
- Dit zie je in maandag 'Opsporing Verzocht'
- Nieuwe reeks 'MAX Vakantieman': tips, trends en valkuilen voor vakantiegangers
- 'De weg naar Fenix': documentaire over de totstandkoming van dit kunstmuseum over migratie
- De 'Au Pairs' krijgen het moeilijker in Canada
- BNNVARA presenteert nieuwe ochtendshow NPO Radio 2 'Daniël & Roelof Zijn Al Op'
- 'Dijkstra & Evenblij Ter PlekkeBar' vanuit Biertje in Hellevoetsluis
- Dit hoor je zondag in 'Vroege Vogels' op NPO Radio 1
- JOE Parad’ice Beach schiet uit de startblokken met knallend optreden van Milk Inc.
- Annemiek van Vleuten opent 'NPO Radio 1 Tourcafé'
Multimedia SPOTLIGHT
-
'Familie'-iconen Annie en Ray op audiëntie bij de Koning -
Kijk binnenkort 'The Whisper Man' op Netflix
-
Isaura vertelt openhartig over panseksualiteit in 'B&B Zoekt Lief' -
Veel competitiedrang deze week in 'Met Vier in Bed' -
Check nu de trailer van 'The Gentlemen S2' -
Kijk nu de trailer van 'Koppels in Crisis 2' -
Marc Coucke zonder taboes in interviewreeks 'A-typisch' -
Ruben Van Gucht beleeft de Tour de France op VTM GO -
Dominique Van Malder over gastric bypass in 'Viva 50' -
Kijk naar 'True Crime Belgium: Moord zonder Lijk' op Streamz -
Franse bulldog Mieke steelt de show in 'Met Vier in Bed' -
Jana en Jelle vinden elkaar in 'B&B Zoekt Lief' -
Franse bulldog Mieke steelt de show in 'Met Vier in Bed' -
Glitter, glamour en Nederlandse directheid in 'The Real Housewives van het Zuiden' -
Ruben Van Gucht daagt Tess uit op JOE
-
'Taylor Swift, a love story' in 'Telefacts Zomer' -
Koppels 'Met Vier in Bed' wacht een bijzondere verrassing
-
Jaloezie loert al om de hoek in eerste 'B&B Zoekt Lief' -
Belle Perez is terug! -
Play brengt iconische spelprogramma 'Zeg eens Euh' terug -
Annie Geeraerts en Ray Verhaeghe officieel in Guinness Book of Records -
'Lil Kleine: Terug' binnenkort nieuw op Prime Video -
Emoties bereiken hoogtepunt in seizoensfinale 'Florentina' -
Kijk het nieuwe seizoen van 'Lekker Messy' op njam! -
Netflix kondigt derde en laatste seizoen van 'Haantjes' aan -
Meyrem Almaci openhartig in 'Viva 50' bij Willy -
Ward Lemmelijn reageert op deelname na WK Hyrox -
Ward Lemmelijn gaat nog een laatste keer Hard! -
Kijk het sluitstuk van 'Heartstopper' in juli op Neflix! -
Cupido raakt als nooit tevoren in 'B&B Zoekt Lief'
Kijktip van de dag

Deze week kokkerellen 'Bake Off Vlaanderen'-gezichten Regula Ysewijn, Herman Van Dender, Wim Opbrouck en Dominique Persoone voor elkaar. Na afloop van het etentje worden punten uitgedeeld voor de maaltijd en voor sfeer en gezelligheid. Vanavond is het de beurt aan Regula om in de potten te roeren.
'Komen Eten', om 20.35 uur op Play.


































