Het Rijksmuseum en de slavernij in documentaire 'Nieuw Licht' op NPO 2

'Het Rijksmuseum moet zichzelf opnieuw uitvinden'. Met deze uitspraak vat Valika Smeulders, hoofd Geschiedenis van het Rijksmuseum, de belangwekkende opdracht samen, die in 2017 werd gestart en nu is voltooid.
Drie jaar lang zijn conservatoren op zoek gegaan naar de verhalen, die nooit werden verteld. De verhalen over de relatie tussen de kunstwerken en het Nederlandse slavernijverleden. De documentaire 'Nieuw Licht - Het Rijksmuseum en de slavernij' van Ida Does (Sporen van suiker) laat van dichtbij zien hoe pijnlijk en bevrijdend zo’n proces kan zijn. Voor het eerst in zijn geschiedenis richt het museum de focus op slavernij in de koloniale periode in zowel Brazilië, Suriname en het Caribisch gebied, als in Zuid-Afrika en Azië.
Een speciaal samengesteld nieuw team – bestaande uit twee witte en twee zwarte conservatoren – duikt de archieven in en bekijkt objecten in een totaal 'nieuw licht'. Zo concluderen ze dat de metalen halsbanden, die in het depot te boek stonden als 'hondenhalsbanden', zeer waarschijnlijk een ander doel dienden. Ook wijst onderzoek uit dat Rembrandts meesterwerken 'Marten en Oopjen' een onmiskenbare link hebben met het slavernijverleden, iets dat tijdens de spectaculaire aankoop 5 jaar geleden niet bekend was.
De conservatoren kijken ook met andere ogen naar objecten waar ze eerder al veelvuldig naar hebben gekeken. Zoals de kleine zwarte jongen tussen de dertig witte schutters in het 7,5 meter brede schuttersstuk van Van der Helst uit 1640. 'Waarom heb ik die jongen nooit eerder gezien', vraagt senior conservator Eveline Sint Nicolaas zich af. 'Hoe kan het dat je héél vaak langs hetzelfde schilderij kunt lopen, en toch iets niet kunt zien?' Ook zij wordt zich bij het samenstellen nog bewuster van haar eurocentrische manier van kijken en visuele bagage.
Regisseur Ida Does maakt in de documentaire voelbaar hoe het slavernijverleden nog altijd doorwerkt in onze huidige samenleving. De manier waarop we naar dat verleden kijken, is eindelijk aan het veranderen. 'De witte positie is niet de neutrale positie', zegt conservator Maria Holtrop. Maar ook binnen de gelederen van het Rijksmuseum blijkt men soms moeilijk van die witte positie los te komen. Nieuw licht laat persoonlijke kantelmomenten en interne discussies over de tentoonstelling zien: zelfs de meest doorgewinterde conservatoren erkennen dat ze tot dan toe een eenzijdig perspectief op de geschiedenis hebben gehad. In Nieuw licht zien we wat het betekent als een museum zichzelf opnieuw uitvindt. En als het perspectief eindelijk kantelt.
De '2Doc Nieuw licht - Het Rijksmuseum en de slavernij' is een coproductie van Memphis Features en NTR, in samenwerking met Het Rijksmuseum.
'2Doc: Nieuw licht - Het Rijksmuseum en de slavernij', maandag 15 februari om 20.25 uur bij de NTR op NPO2.
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google
TVvisie Extra
Onze apps
Meest recente
- 'Play that Song' brengt opnieuw zomerse muzieksfeer naar De Haan
- Kijk naar Tom Hiddleston in 'Pompeii: Out of Time' nieuw op National Geographic
- Wilfred Genee presenteert nieuw programma 'Mi Dushi: Wat is dan liefde?'
- Kijk vanaf zondag 'How Close Can I Beach' op HGTV
- Driedelige documentaire 'Big Girls Wanted: Escaping Pearadise' op TLC
- 'Ruud du Soleil' keert terug: met Ruud de Wild de zon tegemoet op NPO Radio 2 en tv
- Kantelen en slotgrachten tijdens bijzondere kasteelweek in 'Met Vier In Bed'
- Dit zie je deze week in 'Home and Away' - PREVIEW
- Peter Pannekoek eerste gast in 'VPRO Zomergasten'
- Dit zie je in augustus bij RTL
- Radiospecial over vrouwenstraten in 'Dijkstra & Evenblij Ter Plekke'
- Dit hoor je zondag in 'Vroege Vogels' op NPO Radio 1
- Giel Beelen komende weken te horen in de ochtend van Radio Veronica
- Dit hoor je deze week in 'FM op 5'
- Qmusic-dj’s Tom & Bram schudden de Nederlandse zomer op met 'Shake Up Your Day'
Multimedia SPOTLIGHT
-
Kijk naar de bijzondere kasteelweek van 'Met Vier In Bed' -
Wouter laat het strand spreken in 'B&B Zoekt Lief' -
Herinneringen aan Margriet Hermans in 'Tien Om Te Zien' -
Kijk nu naar 'Pompeii: Out of Time with Tom Hiddleston' -
Alain Remue getuigt over de hel in Pepinster -
'Charlotte ZKT. Lief' nieuwe Play Short -
'Met Vier In Bed' in het spoor van Brad Pitt -
Onverwachte onthulling in 'B&B Zoekt Lief' -
Belle Perez brengt de zomer naar 'Tien Om Te Zien' -
Kijk de trailer van 'Goens Docu: Cel Vermiste Personen' -
Kijk de trailer van 'Echte Jongens op Safari' -
'Familie'-iconen Annie en Ray op audiëntie bij de Koning -
Kijk binnenkort 'The Whisper Man' op Netflix
-
Isaura vertelt openhartig over panseksualiteit in 'B&B Zoekt Lief' -
Veel competitiedrang deze week in 'Met Vier in Bed' -
Check nu de trailer van 'The Gentlemen S2' -
Kijk nu de trailer van 'Koppels in Crisis 2' -
Marc Coucke zonder taboes in interviewreeks 'A-typisch' -
Ruben Van Gucht beleeft de Tour de France op VTM GO -
Dominique Van Malder over gastric bypass in 'Viva 50' -
Kijk naar 'True Crime Belgium: Moord zonder Lijk' op Streamz -
Franse bulldog Mieke steelt de show in 'Met Vier in Bed' -
Jana en Jelle vinden elkaar in 'B&B Zoekt Lief' -
Franse bulldog Mieke steelt de show in 'Met Vier in Bed' -
Glitter, glamour en Nederlandse directheid in 'The Real Housewives van het Zuiden' -
Ruben Van Gucht daagt Tess uit op JOE
-
'Taylor Swift, a love story' in 'Telefacts Zomer' -
Koppels 'Met Vier in Bed' wacht een bijzondere verrassing
-
Jaloezie loert al om de hoek in eerste 'B&B Zoekt Lief' -
Belle Perez is terug!
Kijktip van de dag

Boisies pakhuis is in de as gelegd door de IRA en Joan wordt in de gevangenis in elkaar geslagen. Ze komt op borgtocht vrij, maar er hangt haar een gevangenisstraf van tien jaar boven het hoofd. Joan vindt dat Boisie en zij het land uit moeten vluchten. Boisie gaat akkoord en Joan bedenkt een gewaagd plan om de vlucht te financieren.
'Joan', om 20.30 uur op VRT Canvas.



































