'Andere Tijden': polder op de schop

vrijdag 8 april 2016

Jarenlang ging het leven in de Noord-Hollandse polder Zeevang traditioneel z'n gangetje.Rond 1960 ging die agrarische samenleving op de schop. Het land werd verkaveld, er kwamen wegen en nieuwe boerderijen.

 Boeren waren uren bezig om met een bootje de koeien van het ene stukje land naar het andere te brengen. In de zomer werd de keuken verplaatst naar de stal, waar ook de koeien stonden. Bij gebrek aan douche waste het boerengezin zich alleen op zaterdag een voor een in dezelfde teil.  Rond 1960 ging die agrarische samenleving op de schop. Het land werd verkaveld, er kwamen wegen en nieuwe boerderijen. Maar ook het huishouden moest moderner; vrouwen kregen in de keuken niet alleen stromend water, maar in het kader van de ‘streekverbetering’ ook cursussen en excursies.


Hanna Kooiman van de Commissie Streekverbetering schetst in de uitzending simpel en streng de oude situatie: “Het was natuurlijk wel romantisch en mooi, maar niet efficiënt”. Om de boerenfamilies te overtuigen dat hun leven achterhaald was en het zo niet langer kon, begon de commissie met het vertonen van dia’s waarop onder meer de omslachtige methode van werken te zien was. In de uitzending zijn de prachtige kleurendia’s van het landleven te bewonderen, die toen vooral dienden om mensen te overtuigen. Landbouw consulent Jan Vonk,: “Wij hadden geen enkel ander doel dan die mensen voor te houden dat er veranderingen moesten komen, want dat ze het anders niet vol zouden houden.”

Veel moeite kostte het uiteindelijk niet de bevolking mee te krijgen. De plannen werden met een grote meerderheid aangenomen en dat betekende dat Zeevang van een vaarpolder in een rijpolder zou veranderen. Waar tot dan toe het meeste land alleen per boot bereikt kon worden, werden wegen aangelegd en het land werd verkaveld. Aan rechte polderwegen kwamen nieuwe boerderijen, buiten het dorp. Voortaan kon op het land – zoveel mogelijk geconcentreerd rondom de eigen boerderij – gebruik gemaakt worden van landbouwmachines en al het transport ging per tractor. José Pauw en Alie Vink zijn met hun man vanuit een oude boerderij in het dorp naar een nieuw onderkomen verhuisd. Een hele verbetering qua bedrijfsvoering en woning, constateert boerin Alie Vink, maar ook geïsoleerd: 'Schoolvriendjes van de kinderen kwamen niet meer'.

Maar niet alleen het boerenbedrijf veranderde. De vrouwen kregen advies op allerlei gebied. Zo adviseerde juffrouw Van Zoelen, projectleidster streekverbetering,  hoe de keuken het beste ingericht kon worden: 'Was het praktisch, hoe waren de looplijnen?” Daarnaast leerden ze bloemschikken en een siertuin aanleggen. Cursussen op het gebied van administratie en discussiëren, maakten de ‘emancipatie’ van de boerinnen compleet. Clara van Zoelen: “Vroeger waren er voor de vrouwen de drie K’s: de keuken, de koeien en de kinderen. Dat wilde men anders. Vrouwen wilden vol in de maatschappij staan.'

Hoewel niet alles van een leien dakje ging en de eerste jaren moeilijk waren, is iedereen het erover eens dat de modernisering van de polder noodzakelijk was. Met een revue onder de titel  ‘Het oude land koos… nieuwe wegen’ werd de streekverbetering in 1963 vrolijk afgesloten. Alle inspanning had z’n vruchten afgeworpen, of om in agrarische termen te blijven: 'Eerst spitten dan resultaat.'

 'Andere Tijden', zaterdag 9 april 2016 om 21.20 uur op NPO 2


Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'Axel Gaat Binnen' (VTM)

Axel trekt vijf dagen en vier nachten de Ardennen in met Vlaamse preppers. Hoe bereiden zij zich voor op de apocalyps? Zonder stroom, gsm of supermarkt leert hij overleven in het bos en ontdekt hij verrassend veel over zichzelf.

'Axel Gaat Binnen', om 21.50 uur op VTM.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 19:45
    Switch
    20:20
    Joker+ en Lotto
  • 20:00
    VRT NWS Terzake
    20:30
    Het weer
  • 20:00
    Geen uitzending
    20:50
    Sporza: UEFA Champions League Vrouwen
  • 19:55
    Het Weer
    20:05
    Familie
  • 20:00
    Darts
    00:00
    Mr. Frank Visser Doet Uitspraak
  • 19:45
    The Big Bang Theory
    20:40
    Meet the Parents
  • 19:35
    Police Interceptors
    20:35
    7 Seconds
  • 19:00
    The Santa Summit
    20:35
    Once Upon a Christmas Miracle
  • 19:55
    'Allo 'Allo!
  • 20:00
    De Tafel van Tine
    21:15
    De Slimste Mens Ter Wereld
  • 19:40
    NCIS: Hawaii
    20:35
    Deep Water
  • 19:35
    See No Evil
    20:35
    Windtalkers
  • 19:40
    Het Roer Om
    20:35
    Blind Gekocht NL
  • 19:35
    Snapped
    20:30
    24 Hours in Police Custody
  • 20:00
    Z-Nieuws
    20:11
    Z-Beurs
  • 19:54
    Zo doe je het!
    20:55
    De Classics van MENTpopradio
  • 20:00
    Soep!
    20:15
    Vietnjam, met Quyên
  • 19:10
    Hope Street
    20:05
    Hudson & Rex
  • 19:45
    Below Deck Mediterranean
    20:35
    Hudson & Rex
  • 20:00
    NOS Journaal 20.00 uur
    20:27
    NOS Weer
  • 19:55
    Per Seconde Wijzer
    20:25
    Joods
  • 19:25
    First Dates
    20:30
    Boerderij van Dorst