'Andere Tijden': polder op de schop

Jarenlang ging het leven in de Noord-Hollandse polder Zeevang traditioneel z'n gangetje.Rond 1960 ging die agrarische samenleving op de schop. Het land werd verkaveld, er kwamen wegen en nieuwe boerderijen.
Boeren waren uren bezig om met een bootje de koeien van het ene stukje land naar het andere te brengen. In de zomer werd de keuken verplaatst naar de stal, waar ook de koeien stonden. Bij gebrek aan douche waste het boerengezin zich alleen op zaterdag een voor een in dezelfde teil. Rond 1960 ging die agrarische samenleving op de schop. Het land werd verkaveld, er kwamen wegen en nieuwe boerderijen. Maar ook het huishouden moest moderner; vrouwen kregen in de keuken niet alleen stromend water, maar in het kader van de ‘streekverbetering’ ook cursussen en excursies.
Hanna Kooiman van de Commissie Streekverbetering schetst in de uitzending simpel en streng de oude situatie: “Het was natuurlijk wel romantisch en mooi, maar niet efficiënt”. Om de boerenfamilies te overtuigen dat hun leven achterhaald was en het zo niet langer kon, begon de commissie met het vertonen van dia’s waarop onder meer de omslachtige methode van werken te zien was. In de uitzending zijn de prachtige kleurendia’s van het landleven te bewonderen, die toen vooral dienden om mensen te overtuigen. Landbouw consulent Jan Vonk,: “Wij hadden geen enkel ander doel dan die mensen voor te houden dat er veranderingen moesten komen, want dat ze het anders niet vol zouden houden.”
Veel moeite kostte het uiteindelijk niet de bevolking mee te krijgen. De plannen werden met een grote meerderheid aangenomen en dat betekende dat Zeevang van een vaarpolder in een rijpolder zou veranderen. Waar tot dan toe het meeste land alleen per boot bereikt kon worden, werden wegen aangelegd en het land werd verkaveld. Aan rechte polderwegen kwamen nieuwe boerderijen, buiten het dorp. Voortaan kon op het land – zoveel mogelijk geconcentreerd rondom de eigen boerderij – gebruik gemaakt worden van landbouwmachines en al het transport ging per tractor. José Pauw en Alie Vink zijn met hun man vanuit een oude boerderij in het dorp naar een nieuw onderkomen verhuisd. Een hele verbetering qua bedrijfsvoering en woning, constateert boerin Alie Vink, maar ook geïsoleerd: 'Schoolvriendjes van de kinderen kwamen niet meer'.
Maar niet alleen het boerenbedrijf veranderde. De vrouwen kregen advies op allerlei gebied. Zo adviseerde juffrouw Van Zoelen, projectleidster streekverbetering, hoe de keuken het beste ingericht kon worden: 'Was het praktisch, hoe waren de looplijnen?” Daarnaast leerden ze bloemschikken en een siertuin aanleggen. Cursussen op het gebied van administratie en discussiëren, maakten de ‘emancipatie’ van de boerinnen compleet. Clara van Zoelen: “Vroeger waren er voor de vrouwen de drie K’s: de keuken, de koeien en de kinderen. Dat wilde men anders. Vrouwen wilden vol in de maatschappij staan.'
Hoewel niet alles van een leien dakje ging en de eerste jaren moeilijk waren, is iedereen het erover eens dat de modernisering van de polder noodzakelijk was. Met een revue onder de titel ‘Het oude land koos… nieuwe wegen’ werd de streekverbetering in 1963 vrolijk afgesloten. Alle inspanning had z’n vruchten afgeworpen, of om in agrarische termen te blijven: 'Eerst spitten dan resultaat.'
'Andere Tijden', zaterdag 9 april 2016 om 21.20 uur op NPO 2
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google
TVvisie Extra
Onze apps
Meest recente
- Kijkcijfers: dinsdag 17 november 2026
- Vlaamse VTM GO-reeks ‘The Big Waffle’ valt in de prijzen in New York
- Shauna Dewit verbaast Erik Van Looy met bizarre eetcombinatie in 'De Slimste Mens ter Wereld'
- Opnames nieuw seizoen 'De Slimste Mens' starten in januari, opvolger jurylid nog onbekend
- Parket onderzoekt klachten tegen Bruine Mehdi na nieuwe aangiftes
- Donderdag een nieuwe aflevering van 'Bij Ons op de Wallen'
- Donderdag in 'De Laatste Lach': Marie-Claire (81) en Jade Mintjens
- Sarah Janneh en Estelle Cruijff in 'Boerderij van Dorst'
- Floortje reist over de oceaan naar Gili Air
- Peter Goossens dropt een bom in 'Mijn Restaurant' en stuurt chefs naar kookarena voor 800 gasten
- Vertrouwde favorieten en opvallende stijgers in de 'NPO Radio 5 Evergreen Top 1000'
- Grote technische storing bij VRT: ‘Touché’ en ‘De Pré Historie’ vallen plots weg
- 'Dijkstra & Evenblij Ter Plekke' zondag live vanuit Groningen
- Dit hoor je zondag in 'Vroege Vogels' op NPO Radio 1
- Radio 10 maakt de 'Top 4000' van 2026 bekend
Multimedia SPOTLIGHT
-
Shauna Dewit over haar vreemde eetgewoontes in 'De Slimste Mens ter Wereld' -
Bekijk de trailer van 'Chasing Beauty' - seizoen 4 -
Kijk 'Zoon van een Moordenaar' binnenkort nieuw op Streamz -
Grote verrassing in 'Dancing With The Stars' -
Vecht Wout Bru zich terug in 'Expeditie Robinson'? -
Kijk zondag naar 'De Feesttafel' op njam! -
Gert zijn grootste droom komt uit -
Andrei Lugovski ontroert de jury van 'Sing Again' -
Ijskoude douche voor kandidaten 'Mijn Restaurant' -
Kijk de nieuwe trailer van 'The Further Mis-Adventures Of Cliff Booth' -
Kijk de eerste teaser van 'The Pitt' seizoen 3 -
Christoff over zijn hartoperatie in 'De Operatiekamer' -
Nooit eerder vertoonde beelden van seizoen 5 van 'De Verraders' -
Stephanie Coorevits kroont zich tot koningin van 'De Verraders' -
Hoge golven eisen eerste slachtoffer in 'Over De Oceaan' -
Docu 'De Schiphol Diamantroof' binnenkort nieuw op Videoland -
Dit is de aftermovie van Qmusic Highlights in Mechelen -
Dit is de nieuwe begingeneriek van 'Familie', gezongen door Metejoor -
Zeeziekte slaat genadeloos toe bij Timon Verbeeck in 'Over De Oceaan' -
Dorien Nuyts beleeft culinaire nachtmerrie in 'Expeditie Robinson' -
'Ik verdien het om te blijven zitten!' -
Kijk de trailer van 'Beauty and the Geek' op Prime Video -
'De Hel van Breendonk' nieuw op VRT MAX en VRT Canvas -
Kijk een nieuw seizoen van 'De Wereld van Plopsa' bij VTM -
Marie over de nieuwe poetshulp in 'De Tafel van Ruben' -
Maak kennis met de nieuwe poetshulp van 'De Verhulstjes' -
Dit is de nieuwe begingeneriek van 'Familie', gezongen door Metejoor -
Cul de Bas zoekt nog meer risico in de finale van 'Got Talent' -
Kijk mee binnen bij Vlaanderens grootste online sterren -
Mini Made2Move klaar voor de finale van 'Got Talent'
Kijktip van de dag

Axel trekt vijf dagen en vier nachten de Ardennen in met Vlaamse preppers. Hoe bereiden zij zich voor op de apocalyps? Zonder stroom, gsm of supermarkt leert hij overleven in het bos en ontdekt hij verrassend veel over zichzelf.
'Axel Gaat Binnen', om 21.50 uur op VTM.



































