'DOK': 'Equal pay in het damesvoetbal? Eerst presteren op het veld, dan kan je praten'

Stijgt de stress bij voetbalspelers als ze meer geld verdienen? En wat met Olympiërs die vier jaar toewerken naar 1 knalprestatie? Hoe belangrijk is de thuisomgeving bij spelers? En wat is de plek van bijgeloof in dit alles? Boeiende vragen, boeiende gesprekken in deze nieuwe aflevering van 'DOK'.

Van een blessure kan je altijd genezen, van het mentale niet
Mentale gezondheid wordt steeds belangrijker in topsport. Volgens sportpsycholoog Eva Maenhout is topsport 50 % fysieke paraatheid en 50 % mentale gezondheid.  Eva werd destijds door Hein Vanhaesebrouck binnengehaald in de staf van AA Gent. 'Mijn analyses wierpen een nieuwe blik op de screening van de spelers. Een aantal onder hen bleken minder stressbestendig te zijn dan ze altijd lieten uitschijnen.' Dokter Johan Bellemans bevestigt dat het aspect ‘mental toughness’ steeds belangrijker wordt.  Hij was erbij toen Simone Biles de handdoek wierp tijdens de Olympische Spelen.

‘Ik zag de anders zo spontane en extraverte Biles geforceerd en verkrampt in de opwarmingszone staan. Begrijpelijk, het is niet evident wat ze gedaan heeft. Ik heb er haar kunnen over aanspreken en kunnen zeggen hoe dapper het was wat ze deed.’

Voetballers kijken te weinig naar andere sporten
Volgens David Bombeke werd over het gebaar van Biles weinig gepraat in de kleedkamers. 'Voetballers kijken te weinig naar andere sporten. Mentale gezondheid is nog steeds een taboe bij veel clubs.' Nochtans heb je ook bij veel ploegsporten individuele spelers die het moeilijk hebben, zo erkent dokter Geert Declercq. 'Het is net daarom dat we een bredere staf nodig hebben.'

Het respect van de dokters voor figuren als Nina Derwael die in een Olympische finale slechts 1 moment kunnen grijpen, is erg groot. 'Die spanning is op dat moment onnoemelijk groot. Het zorgt ervoor dat heel wat Olympiërs net dan slecht presteren. Het wijst ook op de nood van een goede omkadering. De Nederlandse delegatie had 7 sportpsychologen mee naar Tokio, wij 1. Dat vertaalt zich ook in de medailles. Het is een van de evaluaties die wij met het BOIC gemaakt hebben na de Spelen', zo zegt Johan Bellemans.

Voetballers aan de antidepressiva
Tegen het licht van die Olympische finales zou je kunnen zeggen dat voetballers het makkelijk hebben. 'Het is anders. Voetballers hebben misschien meer herkansingsmogelijkheden, maar ze moeten wel constant presteren. Als je niet goed speelt, word je meteen afgebroken', zo zegt Kristof Sas. Het mag dan ook niet verwonderen dat een aantal voetballers het moeilijk hebben. 'Ja, ik ken voetballers die antidepressiva namen. Depressies komen meer voor in de machowereld van het voetbal dan je denkt', aldus David Bombeke.

Het zich seksueel niet kunnen outen, kan een van die moeilijkheden zijn. 'Tuurlijk ken ik homoseksuele voetballers. Ook het voetbal is een doorsnede van het maatschappelijk leven. Alleen vragen velen zich af waarom ze zich zouden moeten outen. Wat winnen ze ermee? Nochtans zal het ooit eens moeten van komen', zo zegt Stijn Indeherberge.

Druk door geldzaken, dat is de verantwoordelijkheid van de clubs
Een ander element dat voor extra spanning kan zorgen bij de spelers, is de prijs die op iemands hoofd geplakt wordt. 'Bij sommigen geeft dat een boost voor de prestaties, bij anderen gaat een knipperlicht branden: wat als ik het niet waar maak?', zo zegt Eva Maenhout. 'Het is ook een verantwoordelijkheid van de clubs: zij mogen niet overdrijven in het aanbieden van vette contracten. Daar wordt een speler niets steeds beter van.'

Equal pay? Niet binnen de eerste 15 jaar…
Gelddruk, het is een fenomeen dat nog niet veel voorkomt in het vrouwenvoetbal. 'Van een gelijke situatie is daar nog geen sprake. Hopelijk wordt ooit de kloof gedicht tussen het mannen- en vrouwenvoetbal. We hebben al veel gelijke zaken zoals video-analyse, een betere omkadering,… maar equal pay zal nog niet voor binnen de eerste 15 jaar zijn. Daarvoor moet je eerst presteren op het veld. Pas als we naar de volgende ronde gaan op het EK, als we ons kwalificeren voor het WK, dan kan je praten over een andere verloning', zo schetst Fabienne Van de Steene.

Je mag naar de maraboet, maar laat hem niet aan je knie komen
Om aan de druk te ontkomen, zoeken veel spelers hun heil in bijgeloof. 'Goede wedstrijdgewoontes zijn belangrijk, ze zorgen voor een goede focus. Daarbij maak ik altijd een onderscheid tussen relevante en irrelevante zaken zoals bijgeloof. Dat laatste kan wel houvast geven, maar mag geen ongezonde proporties aannemen', volgens Eva Maenhout.

In Afrikaanse landen is de beleving van het voetbal helemaal anders. Chris Goossens vertelt vol passie over de mooiste belevenis in zijn voetbalcarrière: de finale van de Afrika Cup met Burkina Fasso. 'We reden vijf uur rond in een open spelersbus, met twee miljoen mensen langs de kant van de weg. Dat krijgt zelfs de paus niet bij elkaar!'

De maraboet, een soort geestelijke leider, neemt een bijzondere plek in binnen de Afrikaanse voetbalcultuur. 'Ik werk erg graag met Afrikanen. Die zijn altijd positief, geen achterklap. Ik ga hierbij het fenomeen van de maraboet niet uit de weg. Je zou verwonderd zijn hoeveel respect je afdwingt bij grote topclubs als je het erkent. Zo geef ik vaak de toestemming dat Afrikaanse spelers teruggaan naar hun thuisland en er de maraboet opzoeken. Al zeg ik er wel altijd bij dat hij niet aan hun knie mag komen…', aldus Stijn Vandenbroucke.

'DOK', vrijdag 17 december om 23.00 uur op Play Sports Open gratis voor alle Telenet TV-klanten op kanaal 11.