'Chernobyl 4 Ever': zondag in 'Panorama'

'Ik ben 21 en ik heb de status van Tsjernobil-kind', zegt Joelia Ajoebova. Joelia behoort met haar vrienden tot de weinige jongeren van Tsjernobil die nog geïnteresseerd zijn in wat er toen gebeurd is en wat dat vandaag nog betekent. 'Ik vertelde mijn pa terloops dat ik wel geïnteresseerd was in Tsjernobil en dat ik Stalker speelde. Wie is die Stalker, vroeg hij. De man die de branden blust na de ramp, zei ik. Maar dan ben ik Stalker, zei hij!'.

Stalker: zo heet het spel waarin je op zoek moet naar de kern van de reactor en af te rekenen krijgt met door de straling gemuteerde schepsels en andere moeilijkheden. Sommige figuren in het spel bestaan ook echt, zoals Alexander Novikov. In het spel verzamelt hij USB-sticks en sleutelt hij aan wapens. Maar in het echte leven is hij directeur bij de Nucleaire Veiligheid. 'Het spel lijkt helemaal niet op de werkelijkheid', vindt Novikov, 'In werkelijkheid is er geen bescherming, daar speel je zonder veiligheidsnet.'

In 1997 kwam de internationale gemeenschap met Oekraïne overeen om de centrale van Tsjernobil definitief af te sluiten. Kort na de ramp werd al een betonnen sarcofaag gebouwd over de reactor, maar die bleek al snel onvoldoende. De nieuwe sarcofaag moet een betonnen koepel worden die de ontplofte reactor definitief afschermt van de wereld. Het wordt meteen ook de grootste industriële constructie ooit.

'Veel mensen denken dat de sarcofaag alles zal oplossen. Maar ze hebben het mis. Het probleem zal gewoon aan het zicht onttrokken worden', meent Alexandr Kupniy, fotograaf en stralingsmeter.

'Panorama', zondag 24 april om 20.10 uur op Canvas.