WNL-podcast 'Het Onderzoeksbureau' over opmars levensgevaarlijke drug K2 in Nederlandse gevangenissen

Op meerdere plekken in het land is om die reden de post gekopieerd. Dat bevestigt Arend de Korte, voorzitter van de Vereniging van Directeuren van Penitentiaire Inrichtingen en directeur van de gevangenissen Ter Peel en Roermond, na onderzoek van de NPO Radio 1-podcast 'Het Onderzoeksbureau'. Volgens De Korte worden personeelsleden in het hele land getraind om het middel te herkennen en krijgen gevangenen voorlichting.

K2 is een synthetische cannabinoïde, die een vergelijkbare werking heeft als cannabis, maar veel meer ernstige bijwerkingen heeft. Het kan gekocht worden als kruidenmengsel, waaraan een synthetische drug is toegevoegd. Maar het is ook mogelijk om K2 als spray te kopen, dat op papier te spuiten en te roken. In Europa is de drug vooral bekend onder de naam spice.

Het middel is moeilijk op te sporen: het papier waarop K2 gesprayd is, lijkt op een standaard velletje en in een reguliere urinecontrole kan de drug niet worden aangetroffen. Daarom is de drug erg populair bij gevangenen. In Amerika en Engeland overleden de laatste jaren tientallen mensen achter de tralies na het gebruik van K2, nabestaanden waarschuwen voor het potentieel verwoestende effect van de drug.

Mark Fairhurst, voorzitter van de vakbond voor gevangenispersoneel in het Verenigd Koninkrijk, zegt tegen 'Het Onderzoeksbureau' dat ook personeelsleden last hebben van de drug, bijvoorbeeld doordat ze dampen inademen. 'Soms raken personeelsleden bewusteloos of worden ze opgenomen in het ziekenhuis. K2 heeft hier veel slachtoffers gemaakt.' In juni bleek uit onderzoek van de regionale omroep L1, dat geprobeerd is om spice de gevangenis van Roermond binnen te smokkelen.

In Nederland zijn nu door het hele land aanbieders van het middel actief, ontdekte de NPO Radio 1-podcast 'Het Onderzoeksbureau'. Gevangenen zijn daarnaast op zoek naar een manier om de drug binnen de gevangenismuren te krijgen. De contacten worden vooral gelegd via de berichtendienst Telegram. Volgens gevangenisdirecteur Arend de Korte is het middel in een penitentiaire inrichting potentieel erg schadelijk. 'In een gevangenis zitten veel mensen met een psychische stoornis. De combinatie met spice is in mijn ogen levensgevaarlijk, en daar moeten we dus uitvoerig op controleren.'

Gevangenissen doen er dus alles aan om te voorkomen dat het middel binnenkomt, zegt de Korte. Omdat er signalen zijn dat het middel soms wordt gesprayd op brieven, worden die in sommige gevangenissen gekopieerd voordat de gevangenen ze krijgen. 'Wat we nu doen is het geven van goede voorlichting aan ons personeel, we moeten ze het fenomeen spice uitleggen, en welke signalen ze kunnen opvangen. Ook lichten we gedetineerden voor, zo van: joh, blijf er van af, het is levensgevaarlijk. Zodra we signalen van gedetineerden krijgen van wie we het vermoeden hebben dat ze gebruikt hebben, isoleren we ze.'

K2 of spice kan bestaan uit verschillende chemische samenstellingen en daardoor is het met de huidige wetgeving vrijwel onmogelijk de drug te verbieden, ziet Pieter Oomen, drugsexpert van het Trimbos-instituut. 'Het opvallende is dat bij producten als spice of K2, als een stofje wordt verboden, er meteen nieuwe producten op de drugsmarkt komen, met een vergelijkbare werking. Om deze groep stoffen effectief te verbieden zal er eerst een wetswijziging noodzakelijk zijn.'

'Het Onderzoeksbureau' is een podcast van Omroep WNL, waarin journalisten Sandra van den Heuvel en Bram Endedijk elke twee weken duiken in een wereld van misdaad of misstanden. De veertiende aflevering van 'Het Onderzoeksbureau' over K2 is te beluisteren via Spotify, Apple of de podcast-app van de NPO.