VPRO's 2Doc: 'Echo – Theater in de TBS' op NPO 2

Niet alleen de tbs'ers worden vastgelegd in deze documentaire. Ook medewerkers doen een boekje open over hun gevoelens en onzekerheden. Wie heeft wie eigenlijk harder nodig?

Met de documentaire 'Echo', wil maker Ingrid Kamerling de nauwe blik, op tbs-patiënten en tbs-zorg, die gevoed wordt door doorgaans negatieve berichtgeving in de media, verbreden. Aan de hand van het klassieke verhaal van Echo en Narcissus, een theaterstuk dat de tbs’ers en begeleiders zelf opvoeren buiten de kliniek, onderzoekt Kamerling de relatie tussen tbs-patiënt en hulpverlener. Het resultaat is een intieme film die laat zien dat het lijntje tussen behandelaar en tbs’er soms maar flinterdun is.

Niet eerder kregen buitenstaanders zo’n unieke toegang tot de tbs-samenleving; een wereld die zich veelal achter gesloten deuren afspeelt. Naarmate het verhaal zich ontvouwt, krijgen de tbs’ers steeds meer een gezicht én worden de werkelijke motieven van hun behandelaren onthuld. Een seksuoloog, sociotherapeut, een theaterdocent en een geestelijk verzorger voelen mee met de hoge pieken en diepe dalen van vier patiënten. Vroeg of laat brengt dit de medewerkers en patiënten dichter tot elkaar met een emotionele climax tot gevolg. In tegenstelling tot de patiënten kunnen de medewerkers daarna de poortjes uit lopen en thuis stoom afblazen. Toch blijven ze aangetrokken worden tot de rand van de afgrond, waar ze zelf ook eens hebben gestaan. Schuilt het beest niet in ieder mens?

Luke, groepsleider tbs kliniek: 'Ik werd door een patiënt belaagd met een baksteen. Ik pakte de steen, vloerde de jongen en hield de baksteen in mijn handen, boven zijn hoofd. Iets in me maakte me op tijd wakker. Maar wat als dat niet was gebeurd?'

TBS on Tour
De tbs'ers en de behandelaren gaan met hun theaterstuk Echo op tournee langs theaters en instellingen en na afloop in debat met het publiek. Het is een onderdeel van het resocialisatieproces om in contact te komen met 'mensen van buiten'. Zo zoekt TBS on Tour de grenzen op van de resocialisatie van tbs-patiënten.

Over de maker
Regisseur Ingrid Kamerling maakte eerder de documentaire 'Rusteloze zielen – scènes uit de tbs' (2020), de prijswinnende film 'In het hoofd van mijn zusje' (2016), en 'Geluiden voor Mazin' (2012).

De documentaire 'Echo – Theater in de TBS' gaat op 30 september in première op het Nederlands Film Festival en is onderdeel van de Gouden Kalf Competitie van het NFF. 'Echo – Theater in de TBS' is een productie van Tangerine Tree in coproductie met de VPRO, met steun van Gemeente Utrecht, Prins Bernhard Cultuurfonds, Socialrun en K.F. Hein Fonds.

'2Doc: Echo – Theater in de TBS', dinsdag 19 oktober om 22.35 uur bij de VPRO op NPO 2.