'VPRO Tegenlicht': De prijs van AI

Generative AI is het nieuwste buzzword in Silicon Valley. De Big Techgiganten buitelen over elkaar heen om chatbots te lanceren en om AI-assistenten, gebaseerd op grootschalige taalmodellen, in hun producten te verwerken. Het credo is: wij bouwen de krachtigste technologie sinds de uitvinding van elektriciteit, en die staat op het punt om alles te veranderen. En dit gebeurt allemaal in ‘The Cloud’.

Zijn we opnieuw verblind geraakt door de glans van Silicon Valley en de belofte van kunstmatige intelligentie? Want achter het recente succes van AI gaat het gebruik van nog meer grondstoffen, nog meer data, nog meer rekenkracht en nog grotere serverparken schuil. Wie uitzoomt, ziet dat AI een hongerig beest is dat gevoed moet worden met de allersnelste chips, enorme datasets en slecht betaalde arbeid. In de vorm van siliciummijnen, eindeloze rijen stroom slurpende servers of Syriërs die data labelen voor de volgende generatie generative AI. AI blijkt geen goddelijke machine, maar een industrie die bloed, zweet en metalen kost. Een systeem van extractie en uitbuiting op industriële schaal met grote gevolgen voor de aarde en de mens.

Met:
Mediawetenschapper Vladan Joler, ‘kritische cartograaf’, die aan de Servische universiteit van Novi Sad de AI-gestuurde wereld achter onze schermen in kaart brengt.
Socioloog en computerwetenschapper Milagros Miceli, die aan het Weizenbaum Instituut in Berlijn veldonderzoek doet naar de arbeidsomstandigheden van data-labellers in lagelonenlanden.
Cognitiewetenschapper Abeba Birhane, die aan Trinity College in Dublin de enorme datasets tegen het licht houdt waar AI mee getraind wordt.
Econoom Tamay Besiroglu, die aan het Amerikaanse MIT de grenzen aan de groei van AI in kaart brengt.

Regie: Marije Meerman
Research: Arnout Arens
Producer: Marie Schutgens
Eindredactie: Geert Rozinga en Jasper Koning

'VPRO Tegenlicht: De prijs van AI', donderdag 8 juni om 20.30 uur bij de VPRO op NPO 2 en vanaf zaterdag 3 juni online op vpro.nl/tegenlicht of NPO Start.