'VPRO Tegenlicht': De consultant regeert

zaterdag 10 mei 2025

In de laatste tv-aflevering onderzoekt 'VPRO Tegenlicht' de rol van consultants binnen het Nederlandse bestuur. In samenwerking met theatergroep De Verleiders, belichten we de wisselwerking tussen overheid en consultancy.

Terwijl de overheid taken uitbesteedt, groeit de invloed van externe adviseurs.


Consultancybureaus spelen een steeds grotere rol in beleidsvorming, en de kosten hiervan nemen toe. Tegelijkertijd is consultancy een gewilde sector onder hoogopgeleide jongeren, die hier carrièrekansen en invloed zien. Wat betekent deze ontwikkeling voor de toekomst van het openbaar bestuur? En kunnen we nog zonder consultants?

De wildgroei aan consultants bij de Nederlandse overheid is geen toeval, maar het gevolg van een bewuste managementcultuur die vakmensen uit het bestuur heeft verdreven en vervangen door managers. De kennis verdween, de uitvoerders verdwenen – en nu moet de overheid peperdure externe adviseurs inhuren om haar eigen werk te doen. Maar hoe meer kennis wordt uitbesteed, hoe zwakker en afhankelijker de overheid zelf wordt. Al veertig jaar bevindt het bestuur zich in een neerwaartse spiraal: ministeries voeren nauwelijks nog iets zelf uit, durven geen verantwoordelijkheid te nemen en hebben hun zelfvertrouwen verloren. Wie bestuurt hier eigenlijk nog?

De slimme student past wel op voor een traineeship bij de overheid. Het beeld van de ambitieloze ambtenaar is hardnekkig. Ondertussen vechten consultancybureaus om deze allerslimsten, met beloftes om 'agile' impact te maken voor verschillende stakeholders, de wereld verbeteren via 'bootcamps' en 'synergy trajecten' en natuurlijk uitzicht op een riant salaris.

Het roemruchte 'VPRO Tegenlicht' gaat, na maar liefst 24 jaar, voor deze allerlaatste televisie-aflevering een samenwerking aan met de theatergroep De Verleiders, die met hun voorstelling Bureau Buitenschot de relatie tussen overheid en consultant op satirische wijze blootlegt. En spreekt hiervoor met (aspirant)-consultants, denkers die het mechanisme achter de consultancy industrie blootleggen, managers met spijt en de verdwenen ambtenaar met verstand van zaken. Kun je het consultants kwalijk nemen dat zij de overheid aan een infuus leggen of kan de overheid zelf weer de regie in handen nemen bij de grote opgaven van deze tijd?

Met onder andere: Mariana Mazzucato (econoom, schrijfster) criticaster van de consultancy industrie die de aanval opent op het verdienmodel van adviesbureaus.

Simon van Teutem (ex-toptalent, McKinsey-stagiair, schrijver) geeft inzicht in de route van ambitieuze toptalenten die in de consultancy terechtkomen.

Harry Starren (ex-CEO van opleidingscentrum De Baak) leidde jarenlang ambtenaren én managers op om vooral te managen. De Verleiders: spelen Bureau Buitenschot in een messcherpe satire over ‘het bestuurlijke gezwel dat onze samenleving al twintig jaar overwoekert’.

'VPRO Tegenlicht: De consultant regeert', zondag 11 mei om 23.10 uur bij de VPRO op NPO 2.



Vind onze artikels makkelijker op Google!
Met één klik kies je in Google dat je graag resultaten krijgt van TVvisie. Zo mis je nooit meer onze laatste nieuwtjes.
Voeg TVvisie toe als
voorkeursbron in Google

TVvisie Nieuwsbrief
Start je dag goed met iedere ochtend het compleetste tv-nieuws in je mailbox!



TVvisie Extra



Onze apps

Download onze app op de Google Play Store Download onze app in de App Store

Meest recente

Multimedia SPOTLIGHT

Kijktip van de dag

'Kamp Fly' (VRT 1)

Fly en de anderen schakelen een versnelling hoger. De groep wordt op korte tijd klaargestoomd voor een uitdagende opdracht in de Corsicaanse bergen. De stress, tijdsdruk en verantwoordelijkheid maakt bij iedereen van alles los. Eén iemand vertoont zelfs grote twijfels bij het kamp...

'Kamp Fly', om 20.00 uur op VRT 1.

Dossiers

NU en STRAKS op tv

volledige TVgids
  • 09:50
    Zig & Sharko
    02:05
    Journaallus
  • 08:00
    Herfstbeelden
    06:00
    Radio 2: Goeiemorgen morgen
  • 09:45
    Nachtwacht
    05:00
    Geen uitzending
  • 09:40
    Geen uitzending
    00:35
    Gooische Vrouwen
  • 01:45
    Geen uitzending
    00:50
    Mr. Frank Visser Doet Uitspraak
  • 05:30
    Geen uitzending
    06:00
    Qmusic
  • 07:00
    Willy
    00:25
    All New Traffic Cops
  • 09:30
    Switched for Christmas
    00:00
    The Case of the Christmas Diamond
  • 09:30
    Geen uitzending
    01:00
    Drie mannen onder een dak
  • 09:45
    De Dagschotel
    00:50
    De Tafel van Gert
  • 09:40
    Castle
    01:30
    New Amsterdam
  • 09:30
    See No Evil
    01:00
    The Blacklist
  • 09:20
    Say Yes to the Dress
    02:05
    Geen uitzending
  • 09:05
    Ms. Murder
    01:45
    Criminal Minds
  • 09:33
    Trends Talk
    02:00
    Wordt aangekondigd
  • 09:52
    Keuken afwerken
    05:55
    Sixties To Six
  • 09:40
    A la carte
    02:00
    De Garde van Gert
  • 09:35
    Murdoch Mysteries
    01:40
    Call the Midwife
  • 09:15
    NCIS: Los Angeles
    01:10
    NCIS: New Orleans
  • 08:35
    NOS Sport: ISU Wereldbeker Schaatsen
    01:10
    Pauw & De Wit
  • 09:45
    Geloofsgesprek
    01:40
    Ongehoord Nieuws
  • 09:50
    De Smurfen
    01:15
    AI Love