'Van Bahia tot Brooklyn, Caribische verhalen' op NPO 2

donderdag 8 juni 2023

Nergens zijn zoveel volken en culturen van over de hele wereld gewelddadig samengebracht als in het Caribisch gebied. Slavernij en kolonialisme hebben een veelkleurige smeltkroes van de Caribische samenleving gemaakt.

In de reisserie Van Bahia tot Brooklyn, Caribische verhalen, onderzoekt Latijns-Amerika journalist Nina Jurna in zeven landen hoe de geschiedenis doorwerkt in het heden en hoe dit leidt tot een nieuwe Caribische cultuur.

In een lange reis van Bahia (Brazilië) tot Brooklyn New York (Verenigde Staten) bezoekt Nina Jurna achtereenvolgend Brazilië, Suriname, Trinidad en Tobago, Curaçao, de Dominicaanse Republiek en de grens met Haïti en Jamaica om uiteindelijk in de rijke Caribische cultuur in de Verenigde Staten te eindigen.

Met toenemende verwondering maar ook herkenning luistert Nina, zelf gedeeltelijk met Surinaamse roots, naar ongekende of verzwegen verhalen van bewoners wiens voorouders uit continenten als Europa, Azië en Afrika door slavernij, kolonialisme en contractarbeid bijeengebracht werden. Ook gaat Nina op zoek naar de inheemse bevolking en onderzoekt wat hun positie is in het huidige Caribische gebied. Ze komt op voormalige plantages waar Europa zich verrijkte door intensieve uitbuiting, en ze hoort over het verzet tegen de onderdrukking.

De mix van mensen heeft ook in het heden grote invloed op het zelfbeeld van de bevolking en het culturele leven in de Cariben en daarbuiten. Het Indiase hindoe-lichtjesfeest krijgt bijvoorbeeld een Caribische betekenis. De Caribische cultuur is een grote samensmelting van onder meer verschillende Afrikaanse, Inheemse, Aziatische en Europese gebruiken. Overal zie je de diversiteit terug: in geloof, huidskleur, muziek en de gerechten. Allemaal uitingen van een zowel schrijnende als interessante geschiedenis die tot een fascinerend heden leidt. Gaandeweg het maken van de serie ervaart Nina de reis dwars door de Caraïben meer en meer als een onderzoek naar haar eigen roots.

Over de maker
Nina Jurna (1969) is Nederlands correspondent in Latijns-Amerika voor onder meer NRC en NOS. Ze woont sinds 2011 in Brazilië en was eerder gestationeerd in Suriname waar ze ruim tien jaar woonde en werkte. Onlangs maakte Nina de podcast Latin Impact voor 'VPRO Vrije Geluiden' waarin ze op zoek gaat naar de meest indringende songs van Zuid-Amerika. Ook was Nina in 2019 te gast in 'VPRO Zomergasten'.

De zevendelige serie 'Van Bahia tot Brooklyn, Caribische verhalen' wordt geproduceerd door Memphis Features in coproductie met de VPRO. Regie: Martijn Blekendaal.

'Van Bahia tot Brooklyn, Caribische verhalen', vanaf vrijdag 9 juni om 20.30 uur bij de VPRO op NPO 2.